Оңалту көмегі үйге жақындайды. Солтүстік Қазақстан облысында мүгедектігі бар 180-ге дейін баланы бейінді мамандардың қашықтан сүйемелдеуімен қамту жоспарланып отыр, деп хабарлайды DKNews.kz.
Жаңа тәсілді Қазақстан Республикасы Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрлігінің Әлеуметтік қорғау саласын дамытудың ұлттық ғылыми орталығы әзірлеп жатыр. Цифрлық технологиялар маманды алмастырмайды, керісінше әлеуметтік қызметкердің жұмысын онлайн-консультациялармен, жеке тапсырмалармен және тұрақты кері байланыспен толықтырады.
180 балаға жеке сүйемелдеу маршруты жасалады
Жаңа формат Солтүстік Қазақстан облысында сынақтан өткізілмек.
Алғашқы кезеңде жобаға мүгедектігі бар 180-ге дейін баланы қосу жоспарланған. Қатысу ерікті болады және баланың заңды өкілінің жазбаша келісімі қажет.
Барлық балаға бірдей ұсыныстар берілмейді. Әр қатысушы үшін қажеттілігіне қарай жеке сүйемелдеу маршруты әзірленеді.
Алдымен әлеуметтік қызметкер баланың қажеттіліктерін бағалайды. Осыдан кейін отбасыға қандай көмек қажет екені, консультациялардың жиілігі, үйде орындалатын тапсырмалар және қолданылатын тәсілдер анықталады.
Қажеттілікке байланысты жұмысқа:
- логопед;
- психолог;
- физикалық медицина және оңалту дәрігері;
- оңалту маманы;
- әлеуметтік оңалту маманы;
- басқа да бейінді мамандар тартылады.
Бұл әсіресе маманға тұрақты түрде бару қиын отбасылар үшін қосымша байланыс арнасын қалыптастыруы мүмкін.
FSM Social маман мен отбасын байланыстырады
Қашықтан сүйемелдеудің негізгі құралдарының бірі FSM Social цифрлық платформасы болады.
Ол арқылы мамандар онлайн-консультация өткізіп, жеке тапсырмалар мен ұсынымдар жібере алады. Отбасы олардың орындалуы туралы кері байланыс береді, ал мамандар сүйемелдеу барысын қадағалайды.
FSM Social жүйесінде мобильді және компьютерлік құралдармен қатар орындалған жұмыстарды бақылау және мәліметтерді талдауға арналған функционал қарастырылған.
Бұл модельде цифрлық технологияның негізгі міндеті – кезекті қабылдаулар арасындағы байланысты үзбеу. Мамандар баланың жағдайындағы өзгерістер туралы ақпарат алып, қажет болған жағдайда сүйемелдеу бағытын түзете алады.
Жаңа формат үйде көрсетіліп жүрген арнаулы әлеуметтік қызметтерді алмастырмайды және олардың көлемін қысқартуды көздемейді.
Негізгі кезең 2027 жылдың сәуіріне дейін жалғасады
Жобаның кестесі де белгіленген.
Қатысушыларды даярлау және жеке сүйемелдеу маршруттарын әзірлеу 2026 жылғы қыркүйекте басталады. Негізгі кезең 2026 жылғы қазаннан 2027 жылғы сәуірге дейін жалғасады.
Әдіснамалық сүйемелдеуді Әлеуметтік қорғау саласын дамытудың ұлттық ғылыми орталығы қамтамасыз етеді.
Орталық:
- әлеуметтік қызметкерлерді даярлайды;
- бейінді мамандарды тартады;
- күрделі жағдайларды кәсіби сүйемелдеуге қатысады;
- көрсетілген көмектің сапасын бағалайды.
Жоба аяқталғаннан кейін дистанциялық форматтың нақты нәтижесі зерттеледі. Соның ішінде мамандар көмегінің қолжетімділігі, балаларды сүйемелдеу нәтижелері және жаңа модельдің отбасылар үшін қаншалықты ыңғайлы болғаны бағаланбақ.
Үйдегі оңалту төрт өңірде жұмыс істеп жатыр
Жаңа цифрлық модель Қазақстанда 2024 жылдан бері жүзеге асырылып келе жатқан «QH. Мүгедектігі бар балаларды үй жағдайында оңалту» жобасының тәжірибесін жалғастырады.
Қазір жоба Шымкент қаласында, Қызылорда, Павлодар және Абай облыстарында жұмыс істейді. Оны Әлеуметтік қорғау саласын дамытудың ұлттық ғылыми орталығы, «Қазақстан халқына» қоғамдық қоры және Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрлігі бірлесіп жүзеге асырып келеді.
Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрлігінің ресми дерегіне сәйкес, қазір жоба аясында 642 бала кешенді оңалту көмегімен қамтылған. Олардың 500-інде оң өзгерістер байқалған. 2026 жылдың соңына дейін жобаны тағы төрт өңірге тарату жоспарланған.
Батыс Қазақстан облысында жоба қыркүйекте басталмақ. Бұл өңірге алғашқы сегіз оңалту жабдығы жіберілген. Ресми мәлімет бойынша, жобаға қатысқан балалардың 138-і басын жақсы ұстай бастаған, 83 бала өздігінен отыруды, 49 бала сүйемелдеумен жүруді үйренген, тағы 35 бала өз бетінше жүре бастаған.
Цифрлық күнделік арқылы нәтиже қадағаланады
Үй жағдайындағы оңалтудың маңызды бөлігі – орталықтағы сабақ пен үйдегі жұмысты бір процеске біріктіру.
Бала маманмен сабақтан кейін жеке таңдалған жаттығуларды үйінде жалғастырады. Ата-аналар орындалған тапсырмаларды цифрлық оңалту күнделігіне енгізеді, ал мамандар нәтижені бақылап отырады.
Цифрлық күнделік пен отбасыларды сүйемелдеуге арналған мобильді қосымша осы пилот аясында бұған дейін енгізілген. Жобаның алдыңғы кезеңінде 484 бала инновациялық техникалық оңалту құралдарын алған, ал балалардың 73 пайызында қимыл-қозғалыс функцияларының жақсаруы тіркелген.
Бұл жерде технологияның рөлі жаттығудың өзін орындау емес. Оның міндеті – маманға баланың орталықтан тыс кезеңдегі жағдайын бақылауға және отбасымен байланысты сақтауға мүмкіндік беру.
Цифрлық оңалту бір платформамен шектелмейді
Қазақстанда қалыптасып келе жатқан модель бірнеше элементті біріктіреді: баланың қажеттілігін бағалау, жеке маршрут әзірлеу, үйдегі жаттығулар, техникалық оңалту құралдары, цифрлық күнделік және мамандармен қашықтан байланыс.
Бұған дейін цифрлық оңалту күнделігі оңалту шараларының тиімділігін арттыру және нәтижені бақылау құралдарының бірі ретінде енгізілген болатын.
Солтүстік Қазақстан облысындағы жаңа кезең осы жүйеге тағы бір элемент қоспақ – бейінді мамандардың FSM Social арқылы тікелей дистанциялық сүйемелдеуі.
Негізгі көрсеткіш 2027 жылдың сәуірінен кейін белгілі болады: онлайн-сүйемелдеу мамандар көмегін шынымен қолжетімді ете алды ма және отбасылар үшін мұндай модель қаншалықты тиімді болды.
Бұған дейін біз мүгедектігі бар балаларды заманауи оңалту құралдарымен қамтамасыз ету жұмысы туралы жазған едік. Онда оңалту жүйесіне жаңа технологияларды енгізу және көмекті баланың жеке қажеттілігіне бейімдеу мәселелері қарастырылған.
