Өсім барлық көрсеткішке бірдей әсер етпейді. 2027 жылғы 1 қаңтардан бастап Қазақстанда АЕК, ең төменгі күнкөріс деңгейі және зейнетақының ең төменгі мөлшерлерін шамамен 8,5%-ға арттыру ұсынылып отыр, ал ең төменгі жалақыны 85 мың теңге деңгейінде қалдыру жоспарланған, деп хабарлайды DKNews.kz.
Жаңа көрсеткіштер 31 тамызда «Ашық НҚА» порталында жарияланған «2027–2029 жылдарға арналған республикалық бюджет туралы» заң жобасында көзделген. Құжат 5 қыркүйекке дейін қоғамдық талқылауға шығарылған, сондықтан көрсетілген сомалар әзірге жобалық сипатта және түпкілікті бекітілген жоқ. Бюджет жобасы «Ашық НҚА» порталында.
АЕК 368 теңгеге өсіп, 4693 теңгеге жетуі мүмкін
Негізгі өзгерістердің бірі айлық есептік көрсеткішке қатысты.
2026 жылы АЕК 4325 теңгені құрайды. Ал 2027 жылдан бастап оны 4693 теңге мөлшерінде белгілеу ұсынылған. Өсім 368 теңге немесе шамамен 8,5% болады.
АЕК Қазақстанда жәрдемақылар мен бірқатар әлеуметтік төлемдерді, сондай-ақ айыппұлдарды, салықтарды, мемлекеттік баждарды және басқа да төлемдерді есептеу үшін қолданылады.
Егер 2027 жылы АЕК-пен есептелетін нақты мөлшерлер өзгермесе, есеп мынадай болады:
- 1 АЕК — 4693 теңге;
- 10 АЕК — 46 930 теңге;
- 50 АЕК — 234 650 теңге;
- 100 АЕК — 469 300 теңге.
Демек 100 АЕК көлеміндегі төлемнің өзі тек есептік көрсеткіштің өсуіне байланысты 36 800 теңгеге қымбаттайды.
Бұған дейін біз АЕК 4693 теңгеге дейін өскен жағдайда Қазақстанда қандай төлемдер өзгеретінін егжей-тегжейлі жазған едік.
Ең төменгі зейнетақы шамамен 6 мың теңгеге өседі
Жобада зейнетақы көрсеткіштерін де шамамен 8,5%-ға көтеру қарастырылған.
Ең төменгі зейнетақыны қазіргі 69 049 теңгеден 74 919 теңгеге дейін арттыру ұсынылып отыр. Айырмасы — 5870 теңге.
Ең төменгі мемлекеттік базалық зейнетақы төлемі 35 596 теңгеден 38 622 теңгеге дейін өседі. Бұл 3026 теңгеге артық.
Сонымен қатар 2027 жылғы бюджетте жасына байланысты және еңбек сіңірген жылдары үшін төленетін зейнетақыларды 1 қаңтардан бастап 8,5%-ға арттыру ескерілген.
Нақты азамат алатын зейнетақы мөлшері ең төменгі көрсеткішпен шектелмейді және оның зейнетақы жүйесіндегі жеке параметрлеріне байланысты болады.
Күнкөріс деңгейі 55 мың теңгеден асады
Ең төменгі күнкөріс деңгейін 55 173 теңге мөлшерінде белгілеу ұсынылған.
2026 жылы бұл көрсеткіш 50 851 теңгені құрайды. Егер жоба қазіргі редакциясында қабылданса, өсім 4322 теңге, яғни шамамен 8,5% болады.
Күнкөріс деңгейі бірқатар әлеуметтік төлемдердің мөлшерін есептеу кезінде қолданылады.
Сондықтан АЕК, күнкөріс деңгейі, ең төменгі зейнетақы және базалық зейнетақы төлемі бір мезгілде дерлік бірдей қарқынмен өсіп отыр.
Ал ең төменгі жалақы 85 мың теңге болып қалады
Басқа көрсеткіштердің аясында бір сома өзгеріссіз қалып отыр.
Ең төменгі жалақыны 85 000 теңге деңгейінде сақтау ұсынылған.
Бұл 2026 жылы да қолданыстағы мөлшер.
Яғни есептік және әлеуметтік көрсеткіштер шамамен 8,5%-ға көтерілгенімен, мемлекет белгілейтін жалақының ең төменгі шегі артпайды.
2027 жылғы бюджет жобасындағы ең назар аударарлық айырмашылықтардың бірі де осы: әлеуметтік және есептік минимумдар индекстеледі, ал ЕТЖ өзгермейді.
Әлеуметтік салаға 10,5 трлн теңге бағытталады
Республикалық бюджеттің жалпы ауқымы жеке әлеуметтік көрсеткіштерден әлдеқайда үлкен.
2027 жылғы республикалық бюджет шығыстары 30,2 трлн теңге деңгейінде жоспарланған. Бұл биылғы жоспардан 2,5 трлн теңгеге көп.
Әлеуметтік салаға 10,5 трлн теңге, яғни барлық шығыстың 34,9%-ын бағыттау көзделген.
Бұл сомада әлеуметтік төлемдерді индекстеу мен алушылар санының өзгеруі ескерілген. Қосымша әлеуметтік қолдауға 739 млрд теңге қарастырылған.
Республикалық бюджет түсімдері 25,6 трлн теңге көлемінде болжанып отыр.
Сонымен қатар Ұлттық қордан 2,4 трлн теңге кепілдендірілген трансферт және 2 трлн теңге нысаналы трансферт алу ұсынылған. Соңғысын ел көлеміндегі аса маңызды инфрақұрылымдық және басқа жобаларға бағыттау жоспарланған.
Жаңа сомалар әзірге түпкілікті емес
Барлық есептеулерге қатысты басты ескерту — құжаттың қазіргі мәртебесі.
Әзірге бұл бюджет жобасы ғана. Ол белгіленген рәсімдерден өтіп, кейін ресми түрде бекітілуі тиіс.
2026 жылдың соңына дейін қазіргі көрсеткіштер қолданылады:
- АЕК — 4325 теңге;
- ең төменгі зейнетақы — 69 049 теңге;
- ең төменгі базалық зейнетақы — 35 596 теңге;
- күнкөріс деңгейі — 50 851 теңге;
- ең төменгі жалақы — 85 000 теңге.
Егер бюджет жобасындағы қазіргі параметрлер түпкілікті заңда сақталса, 2027 жылғы 1 қаңтардан бастап АЕК пен негізгі әлеуметтік көрсеткіштер шамамен 8,5%-ға өседі, ал ең төменгі жалақы 85 мың теңге деңгейінде қалады.
