Қазақ гобелен өнерінің жарты ғасырлық жолы бір көрмеге жинақталады.
25 қыркүйекте Алматыда Батима Заурбекованың 80 жылдығына арналған ауқымды ретроспективалық көрме ашылады, деп хабарлайды DKNews.kz.
«Мұра жіптері» атты көрменің ашылуы сағат 16:00-де Әбілхан Қастеев атындағы Қазақстан Республикасының Ұлттық өнер музейінде өтеді. Экспозиция суретшінің 1970 жылдардағы алғашқы туындыларынан бастап кейінгі кезеңдегі жұмыстарына дейінгі шығармашылық жолын қамтиды.
Үш залда 80-нен астам шығарма көрсетіледі
Көрме музейдің үш залына орналастырылады. Келушілер Батима Заурбекованың 80-нен астам туындысын, соның ішінде гобелендерін, кескіндеме жұмыстарын және графикалық парақтарын көре алады.
Экспозицияға суретшінің эскиздері, архивтік фотосуреттері мен бейнематериалдары да енгізілген. Бұл материалдар дайын туындыларды ғана емес, олардың қалай дүниеге келгенін және автордың шығармашылық тілінің бірнеше онжылдық бойы қалай өзгергенін көруге мүмкіндік береді.
Көрмеде қазақстандық өнер үшін маңызды туындылардың қатарынан «Кеңістік» (1976), «Жер-Ана» (1984), «Ана болу» (2004) гобелендері ұсынылады.
Батима Заурбекованың есімі отандық сәндік-қолданбалы өнер тарихымен тығыз байланысты. Ол Қазақстандағы кәсіби гобелен мектебінің қалыптасуына қатысқан суретшілер буынының өкілі.
Әйел бейнесі суретші шығармашылығының өзегіне айналды
Батима Заурбекова туындыларында адам мен табиғат, музыка, отбасы, ұрпақ сабақтастығы және ұлттық мәдениет тақырыптарына жиі оралады.
Оның шығармашылығында әйел бейнесі ерекше орын алады. Суретші ана болу, махаббат, отбасы құндылықтары мен дәстүр сабақтастығын әйел образы арқылы ашады.
Бұл тақырыптар қазақ ою-өрнегімен, геометриялық элементтермен және суретшіге тән қанық түстік шешімдермен үйлеседі.
Экспозицияда Қазақстан табиғатына, тарихи жадыға, көне киелі орындар мен ұлттық мәдениетке арналған шығармалар да бар.
Көрменің ауқымы Батима Заурбекованы тек гобелен шебері ретінде ғана емес, түс пен лирикалық образды нәзік сезінетін кескіндемеші ретінде де танытады.
Меркіден басталған шығармашылық жол
Батима Есмуратқызы Заурбекова 1946 жылы Жамбыл облысы Мойынқұм ауданындағы Фурмановка ауылында дүниеге келген. Бесінші сыныпта оқып жүрген кезінде отбасы Меркі кентіне көшіп, оның балалық шағы осы жерде өткен.
Болашақ суретшінің шығармашылық қалыптасуына анасы Бибиханның ықпалы зор болды. Ол табиғатынан өнерлі халық шебері болған.
1969 жылы Батима Заурбекова Н.В. Гоголь атындағы Алматы көркемсурет училищесін, ал 2001 жылы Абай атындағы Қазақ ұлттық педагогикалық университетін тәмамдаған.
Оның шығармашылық жолында Ақрап Құдайбергенұлы Жұбанов пен Құрасбек Тыныбеков маңызды рөл атқарды. Сонымен қатар суретшінің көркемдік ойлау жүйесінің қалыптасуына М. Темірғалиев, С. Айтбаев, Б. Табиев, Б. Пак, С. Мәмбеев, Қ. Телжанов, Т. Досмағамбетов, М. Қисамединов және Т. Тоғысбаев секілді қазақстандық өнер шеберлері ықпал еткен.
Олар Батима Заурбекованың сирек кездесетін колористік қабілетіне назар аударып, кескіндемемен де айналысуға кеңес берген.
Заурбекованың туындылары Еуропа мен Түркияда көрсетілді
Батима Заурбекованың шығармашылығы Қазақстаннан тыс жерлерде де танымал.
Оның туындылары Франция, Түркия, Италия, Швейцария және басқа елдерде көрмеге қойылған. Қазір суретшінің еңбектері мемлекеттік музейлер мен әлемнің әртүрлі елдеріндегі жеке коллекцияларда сақтаулы.
Жарты ғасырдан астам шығармашылық жолында ол бірнеше жүз туынды жасаған.
Ал биылғы ретроспективалық көрме суретшінің мұрасын тұтас шығармашылық өмірбаяны аясында алғаш рет осындай көлемде көрсетуге мүмкіндік береді.
«Сыртқы келбетінен ішкі әлеміне дейін — өнер адамы»
Қазақстанның еңбек сіңірген қайраткері Байтурсын Есжанұлы Өмірбеков Батима Заурбекованың шығармашылық болмысы туралы пікір білдірген.
«Адамның барлық шығармашылық көрінісі көп жағдайда оның мінезімен байланысты. Егер адам нағыз суретші болса, ол лайықсыз нәрсемен айналыспайды, жаман ой мен әрекетке жол бермейді. Сондықтан өнер адамының жүрегі таза, мінезі жақсы болуы керек деп есептеймін. Батима дәл сондай жан. Сыртқы келбетінен ішкі әлеміне дейін — тұла бойы өнер адамы», — деген Байтурсын Өмірбеков.
Ол суретшінің кәсібіне адалдығы мен түсті сезіну қабілетін де ерекше атаған.
«Ең алдымен, оның мамандығына деген адалдығын айтқым келеді: ол өз ісінің шебері, бар жүрегі мен жанын өнерге арнаған адам. Екіншіден, Батиманың ерекшелігі — шығармашылық мүмкіндігінде, түс пен реңктердің үйлесімінде. Мұның бәрінде оны басқа суретшілерден ерекшелендіретін қайталанбас қасиет бар», — деген ол.
Батима Заурбекова шығармашылықпен әлі де айналысып, жаңа туындылар жасауды жалғастырып келеді.
«Мұра жіптері» көрмесі 25 қыркүйек 2026 жылы сағат 16:00-де ашылады. Үш залға қойылатын 80-нен астам шығарма арқылы көрермен қазақтың дәстүрлі өрнегі мен гобелен өнерінің Батима Заурбекова шығармашылығында бірнеше онжылдық ішінде қалай дербес авторлық тілге айналғанын көре алады.
