Қазақстан мұнай өңдеуді екі еседен астам ұлғайтпақ.
Ел қолданыстағы зауыттарды кеңейтіп, жаңа ірі мұнай өңдеу зауытын салу арқылы 2040 жылға қарай жылдық қуатты 40 млн тоннаға жеткізуді жоспарлап отыр, деп хабарлайды DKNews.kz.
Энергетика министрлігінің дерегінше, 2025 жылы Қазақстанда 18,4 млн тонна мұнай өңделді. Мұнай өнімдерінің өндірісі 15,47 млн тоннаға жетті.
Мұнай өңдеу көлемі екі еседен астам өсуі мүмкін
Негізгі өзгеріс бір ғана жаңа зауыт салумен шектелмейді. Жоспар қолданыстағы мұнай өңдеу зауыттарының қуатын біртіндеп арттыруды және кейін оларға тағы бір ірі кәсіпорынды қосуды көздейді.
Үкімет белгілеген бағыт бойынша мұнай өңдеу қуаты алдымен шамамен 18 млн тоннадан 2032 жылға қарай 30 млн тоннаға дейін өсуі тиіс. Келесі кезеңде жылына 10 млн тонна мұнай өңдей алатын жаңа зауыт салу жоспарланған.
Осы жобалар іске асса, Қазақстанның жалпы мұнай өңдеу қуаты жылына 40 млн тоннаға жетеді.
Бұл қазіргі көрсеткішпен салыстырғанда айтарлықтай өсім. 2025 жылы елде нақты 18,4 млн тонна мұнай өңделгенін ескерсек, өндірістік әлеует екі еседен астам ұлғаяды.
Шымкент мұнай өңдеу зауытының қуаты екі есеге артады
Кеңейту бағдарламасы елдегі негізгі мұнай өңдеу кәсіпорындарын қамтиды.
Шымкент мұнай өңдеу зауытының қуатын жылына 6 млн тоннадан 12 млн тоннаға дейін жеткізу жоспарланған. Павлодар мұнай-химия зауытының қуаты 5,5 млн тоннадан 9 млн тоннаға, ал Атырау мұнай өңдеу зауытының қуаты 5,5 млн тоннадан 6,7 млн тоннаға дейін ұлғайтылмақ.
Шымкент зауытын кеңейту жобасы осы бағдарламаның ең ірі бөліктерінің бірі саналады. Жоспар орындалса, кәсіпорынның өндірістік мүмкіндігі екі есеге өседі.
Бұған қоса, Қазақстанда жылына 10 млн тонна мұнай өңдейтін жаңа ірі зауыт салу көзделіп отыр.
2026 жылы күрт өсім болмайды
Ұзақмерзімді жоспар ауқымды болғанымен, 2026 жылғы өндірістік көрсеткіштер әзірге қазіргі деңгейге жақын.
2025 жылғы 18,4 млн тоннадан кейін 2026 жылы 18,2 млн тонна мұнай өңдеу жоспарланған. Мұнай өнімдерінің өндірісі 15,49 млн тонна болады деп күтіледі. Бір жыл бұрын бұл көрсеткіш 15,47 млн тоннаны құраған.
2025 жылы мұнай өңдеу көлемі жоспардан 2,8 пайызға жоғары болды. Ал мұнай өнімдерін шығару жоспарлы көрсеткіштен 6,3 пайызға асып түсті.
Демек, негізгі өсім зауыттарды бірден көбірек жүктеу арқылы емес, жаңа қуаттарды кезең-кезеңімен іске қосу есебінен қамтамасыз етілмек.
Қазақстан мұнайды ел ішінде көбірек өңдеуге көшеді
Бағдарламаның экономикалық салмағы тек өндіріс көлемімен өлшенбейді. Қазақстан өндірілген мұнайдың көбірек бөлігін ел ішінде өңдеп, дайын мұнай өнімдерінің үлесін арттыруға бағыт алып отыр.
Жаңа қуаттар ішкі нарықты жанар-жағармаймен қамтамасыз ету мүмкіндігін күшейтіп, жекелеген мұнай өнімдері бойынша сыртқы жеткізілімдерге тәуелділікті азайтуға тиіс.
Сонымен бірге өнім сапасына қойылатын талап та күшейеді. Салалық жоспар мұнай өнімдерін К4 экологиялық стандартынан К5+ деңгейіне кезең-кезеңімен көшіруді қарастырады.
Мұнай өңдеу тереңдігін де арттыру көзделген. Бұл бір тонна шикізаттан көбірек дайын және жоғары қосылған құны бар өнім алуға мүмкіндік береді.
Жаңа ірі зауытты отын және мұнай-химия өндірісін қатар дамытатын кешен ретінде іске қосу жоспарланып отыр.
2040 жылға қарай Қазақстандағы дайын мұнай өнімдерінің өндірісі жылына 29,2 млн тоннаға дейін жетуі мүмкін. Бұл 2025 жылғы нақты көрсеткіштен шамамен екі есе көп.
Сондықтан алдағы он төрт жылдағы негізгі мәселе тек мұнай өндіру көлемінде емес, жоспарланған 40 млн тонналық өңдеу қуатын нақты өндірістік инфрақұрылымға айналдыруда болмақ.
Бұған дейін біз Қазақстандағы экономикалық және энергетикалық өзгерістер туралы күннің басты жаңалықтары қатарында жазған едік.
