Субсидияға жалған мал саны енгізілген. Ақмола облысында тергеу нұсқасы бойынша ірі қара мал туралы жалған мәліметтердің көмегімен бюджеттен 50 млн теңгеден астам субсидия негізсіз алынған іс тергеліп жатыр, деп хабарлайды DKNews.kz.
Тергеуді прокуратураның үйлестіруімен Қаржылық мониторинг агенттігінің Ақмола облысы бойынша департаменті жүргізіп жатыр. Істе «Медина» ауыл шаруашылығы өндірістік кооперативінің директоры мен Шортанды аудандық ветеринариялық станциясының басшысы фигурирлейді. Олардың кінәсі соттың заңды күшіне енген үкімімен ғана анықталуы мүмкін.
57 асыл тұқымды бұқа бюджеттен 26 млн теңге алуға негіз болған
Тергеудің бірінші эпизоды асыл тұқымды тұқымдық бұқаларға қатысты.
ҚМА дерегіне сәйкес, ақпараттық жүйеге 57 асыл тұқымды тұқымдық бұқа бар деген жалған мәлімет енгізілген. Соның негізінде бюджеттен 9 млн теңге төленген.
«Атап айтқанда, 57 асыл тұқымды тұқымдық бұқа бар деген жалған мәліметтің негізінде бюджеттен 9 млн теңге аударылған. Кейін осы деректерге сүйеніп, іс жүзінде жүргізілмеген селекциялық жұмыстарға тағы 17 млн теңге бөлінген.»
Осы екі төлемнің өзі 26 млн теңгені құрайды.
Мал шаруашылығын мемлекеттік қолдау жүйесінде асыл тұқымды мал шаруашылығын дамыту мен селекциялық жұмыстар жеке субсидиялау бағыттары ретінде қарастырылған. Ауыл шаруашылығы министрлігінің мал шаруашылығын субсидиялау жөніндегі ресми қызметінде өтінімдер электрондық форматта берілетіні көрсетілген.
Төрт өтінімде мал саны 3 мың басқа артық көрсетілген
Істегі ең ірі айырмашылық төрт өтінімнен табылған.
Тергеу нұсқасы бойынша, онда аналық малдың саны шынайы көрсеткіштен жалпы 3 мың басқа артық жазылған.
«Бұдан бөлек, төрт өтінімде аналық мал саны 3 мың басқа артық көрсетілген. Соның салдарынан тағы 27 млн теңге субсидия негізсіз алынған.»
Осы эпизод бойынша сөз 27 млн теңге туралы болып отыр.
ҚМА келтірген үш соманы — 9 млн, 17 млн және 27 млн теңгені — қосқанда 53 млн теңге шығады. Агенттік мемлекетке келген жалпы залалды 50 млн теңгеден астам деп көрсетіп отыр.
Ақпараттық жүйедегі бір мәлімет бюджет төлеміне айналған
Тергеудің назар аударатын тұсы — болжамды схема тек қағаз құжаттарға емес, ақпараттық жүйедегі мал саны туралы деректерге байланысты болған.
ҚМА мәліметіне қарағанда, субсидия алу үшін жүйеге ірі қара малдың саны туралы жалған ақпарат енгізілген.
Мұндай механизмде мал басы туралы цифр жай статистика емес. Ол мемлекеттік қолдаудың белгілі бір түрін алуға негіз болатын бастапқы деректердің біріне айналады.
Ауыл шаруашылығы министрлігінің ресми мәліметі бойынша, Қазақстанда асыл тұқымды мал шаруашылығын дамыту, мал шаруашылығы өнімдерінің өнімділігі мен сапасын арттыру бойынша мемлекеттік қолдау жалғасып жатыр. Бұл бағыттар мал шаруашылығы саласындағы қолдау шараларының ресми тізімінде де көрсетілген.
2026 жылы мал шаруашылығы субсидиясына 117,6 млрд теңге бөлінді
Ақмоладағы іс мемлекеттік қолдаудың көлемі ұлғайған кезеңде тергеліп жатыр.
Ауыл шаруашылығы министрлігінің дерегінше, 2026 жылы Қазақстанда мал шаруашылығын субсидиялауға 117,6 млрд теңге қарастырылған. Қаражаттың негізгі бөлігі сүтті және етті ірі қара шаруашылығын, құс және қой шаруашылығын дамытуға бағытталған. 1 мамырға қарай 48,9 млрд теңге игерілген.
Бұдан бөлек, биыл мал шаруашылығын жеңілдетілген қаржыландыруға жүздеген миллиард теңге бағытталып жатыр. Мысалы, 2026–2030 жылдарға арналған кешенді жоспар шеңберінде жоғары өнімді мал басын сатып алуға арналған қаржыландыру көлемі 2026 жылы 260 млрд теңге деп белгіленген.
Осындай көлемдегі мемлекеттік қолдау кезінде әр өтінімдегі мал саны мен оның шынайылығын тексерудің бағасы да өседі: бір қате немесе әдейі бұрмаланған көрсеткіш ондаған миллион теңгенің төлеміне әсер етуі мүмкін.
Кооператив директоры үйқамаққа алынды
«Медина» ауыл шаруашылығы өндірістік кооперативінің директорына қатысты үйқамақ түріндегі бұлтартпау шарасы қолданылды.
Бұл процессуалдық шара адамның кінәсі дәлелденді дегенді білдірмейді.
Шортанды аудандық ветеринариялық станциясының басшысына қатысты қандай бұлтартпау шарасы қолданылғаны бастапқы ақпаратта айтылмаған.
Тергеу жалғасып жатыр. ҚМА ҚР Қылмыстық-процестік кодексінің 201-бабына сәйкес өзге мәліметтер жария етілмейтінін хабарлады.
Бұған дейін де «жоқ мал» арқылы субсидия алу істері болған
Қазақстанда мал басы туралы жалған мәліметтерге байланысты мұндай істер бұған дейін де тіркелген.
Мәселен, біз бұған дейін ветеринариялық жүйеге іс жүзінде жоқ малды енгізу арқылы 271 млн теңге субсидия жымқырылды деген іс туралы жазған едік. Ол істе де тергеу ауыл шаруашылығы жануарларын есепке алу жүйесіндегі жалған мәліметтерге назар аударған.
Ақмола облысындағы қазіргі тергеуде әзірге ең үлкен сұрақ жауапсыз қалып отыр: төрт өтінімдегі 3 мың бас артық мал туралы мәлімет субсидия төленгенге дейін неге анықталмаған?