Декларацияны бәрі бірдей тапсырмайды.
2026 жылдан бастап Қазақстанда жалпыға бірдей декларациялау тәртібі өзгеріп, міндет тек нақты санаттағы азаматтар мен заңда көрсетілген негіздерге байланысты сақталды, деп хабарлайды DKNews.kz.
2025 жыл үшін 270.00 нысанын 2026 жылғы 15 қыркүйекке дейін тапсыруы тиіс адамдар тізімі Қаржы министрлігінің ресми түсіндірмесінде және мемлекеттік кірістер органдарының жарияланған мәліметтерінде көрсетілген.
Жыл сайын декларация тапсыру міндеті көпшілікке жүрмейді
2026 жылғы 1 қаңтардан бастап Қазақстанда жаңа Салық кодексі күшіне енді. Соның аясында жалпыға бірдей декларациялау жүйесі де қайта қаралды.
Енді кәмелетке толған әрбір азамат автоматты түрде 270.00 нысанын тапсыруға міндетті емес. Бұл талап тек Салық кодексінде нақты көрсетілген жағдайлар туындағанда ғана қолданылады.
Астана қаласы бойынша Мемлекеттік кірістер департаментінің түсіндіруінше, студент, зейнеткер, үй шаруасындағы адам немесе жекеменшік компания қызметкері болуы өздігінен декларация тапсыру міндетін жүктемейді. Бірақ шетелдегі шот, цифрлық актив немесе ірі сатып алу болса, жағдай өзгереді.
Шетелдегі шотта 3,9 млн теңгеден асса, декларация қажет
2025 жыл үшін маңызды шектердің бірі — 1 000 АЕК.
Егер 2025 жылғы 31 желтоқсанда жеке тұлғаның шетел банктеріндегі шоттарында жиынтық қалдық осы межеден асып кетсе, онда 270.00 нысанын тапсыру міндеті туындайды.
2025 жылы 1 АЕК 3 932 теңге болды. Демек, шекті сома 3 932 000 теңгеге тең.
Мұнда әр банк жеке есептелмейді. Заң шетелдегі барлық банктік шоттардағы қаражатты жиынтық түрде қарайды. Бұл талап ресми түсіндірмеде тікелей көрсетілген.
Сонымен бірге, шоттағы қалдық аз болғанның өзінде декларация тапсыру міндеті туындауы мүмкін. Мысалы, шетелден алынған және жеке тұлға өзі салық салуға тиіс табыс болса, ол да бөлек негіз болып саналады.
78,6 млн теңгеден асатын ірі сатып алулар да бақылауда
Екінші ірі шек — 20 000 АЕК.
Егер адам есепті жылы Салық кодексінде көрсетілген мүлікті жиынтық құны осы сомадан жоғары деңгейде сатып алса, ол да 270.00 нысанын тапсыруы керек.
2025 жылғы есеп үшін бұл шамамен 78 640 000 теңге.
Мұндай мүлікке жылжымайтын мүлік, көлік құралдары, тіркемелер, компаниялардағы үлестер, бағалы қағаздар, кейбір туынды қаржы құралдары, тұрғын үй құрылысына қатысу үлесі және инвестициялық алтын жатады. Құны есепті кезеңдегі сатып алулардың барлығын қосу арқылы анықталады.
Мемлекеттік кірістер органдарының мәліметінше, мұндай жағдайда табыс көзі де көрсетілуі тиіс.
Криптовалюта үшін ең төменгі шек қарастырылмаған
Цифрлық активтер бойынша бөлек бір ерекшелік бар.
Егер жеке тұлғаның меншігінде есепті жылдың 31 желтоқсанындағы жағдай бойынша цифрлық активтер болса, бұл өз алдына 270.00 нысанын тапсыруға жеткілікті негіз саналады. Бұл туралы өңірлік мемлекеттік кірістер органдары да түсіндірген.
Сол сияқты шетелде тіркеуге жататын мүлік, шетелдік бағалы қағаздар, шетел компанияларындағы үлес, инвестициялық алтын және шетелде тіркелген зияткерлік меншік объектілері де декларация тапсыруға негіз болуы мүмкін.
Шетелде оқитын студент автоматты түрде декларант болмайды
Шетелде оқу — декларация тапсыруға міндеттейтін жеке себеп емес.
Алайда шетелде оқып жүрген студент басқа азаматтар сияқты өз жағдайын тексеруі керек: шетелдік банктік шоттардағы қалдық, шетелдегі мүлік, бағалы қағаздар, шетелдік компаниядағы үлес немесе цифрлық актив бар ма — мәселе осыған тіреледі.
Сонымен бірге шетелдік гранттар мен стипендияларға қатысты ереже де өзгерді. Мемлекеттік кірістер органдарының түсіндіруіне сәйкес, 2026 жылғы 1 қаңтардан бастап шетелдегі білім беру ұйымдарында оқитын адамдар алатын гранттар мен стипендиялар жеке табыс салығынан босатылатын төлемдер қатарына енгізілген.
Бірақ бұл жеңілдік шетелдегі банктік шотты жасыруға мүмкіндік бермейді. Егер 31 желтоқсандағы қалдық 1 000 АЕК-тен асса, мұндай шот бәрібір декларациялау мәселесін туындатады.
250.00 мен 270.00 нысандарының айырмасы қандай
250.00 нысаны — активтер мен міндеттемелер туралы декларация. Ол міндет алғаш рет туындаған кезде тапсырылады.
270.00 нысаны — табыстар мен мүлік туралы жылдық декларация. Ол есепті күнтізбелік жылдан кейінгі жылдың 15 қыркүйегінен кешіктірілмей ұсынылады. Демек, 2026 жылы тапсырылатын 270.00 нысаны 2025 жылға қатысты.
Маңызды өзгерістің бірі — бұрын 250.00 нысанын тапсырған адамның келесі жылдары автоматты түрде 270.00 тапсыруы міндетті саналатын. Енді мұндай байланыс жойылғаны ресми түсіндірмеде айтылған.
Декларацияны қалай тапсыруға болады
Электронды түрде декларацияны e-Salyq Azamat мобильді қосымшасы, Салық төлеушінің кабинеті, eGov порталы және кейбір банктік сервистер арқылы жіберуге болады.
Қағаз түрінде құжатты мемлекеттік кірістер органына, ХҚКО-ға немесе пошта арқылы жолдауға мүмкіндік бар. Тапсырылған нысанның қабылданған-қабылданбағанын сол сервистердегі тарих бөлімінен тексеруге болады.
Бір күнді өткізіп алу айыппұлға апаруы мүмкін
270.00 нысанын тапсырудың соңғы мерзімі — 2026 жылғы 15 қыркүйек.
Уақытында тапсырылмаған немесе мүлде ұсынылмаған салық есептілігі үшін әкімшілік жауапкершілік көзделген. Бұған қоса, шетелдегі активтер мен табыстар халықаралық ақпарат алмасу тетіктері арқылы анықталуы мүмкін.
2026 жылдан бастап 1 АЕК мөлшері 4 325 теңге болды. Бірақ 2025 жыл үшін есептегенде жоғарыда көрсетілген шектер 2025 жылғы АЕК көлемімен алынады. Сондықтан декларация тапсыру керек пе, жоқ па деген сұраққа жауап беру үшін үш нәрсені қайта қарап шыққан дұрыс: шетелдегі шоттар, цифрлық активтер және ірі сатып алулар.
Бұған дейін біз Қазақстандағы салық және қаржы жүйесіндегі өзгерістер туралы да жазған едік.
