Банк секторының өсімі жалғасты.
Қазақстан банктерінің активтері 75,6 трлн теңгеге жетті, ал қаржы реттеушісі нарықтағы бақылауды күшейтіп, тұтынушылық кредиттеудің қарқынын баяулатты және жасанды интеллектіні қолданудың бірыңғай тәсілдерін әзірлеуге кірісті, деп хабарлайды DKNews.kz.
9 қыркүйекте Қазақстан Президенті Қасым-Жомарт Тоқаев Қаржы нарығын реттеу және дамыту агенттігінің төрағасы Мәдина Әбілқасымованы қабылдады. Агенттік басшысы 2026 жылдың сегіз айындағы қаржы нарығын реттеу қорытындылары мен алдағы кезеңге арналған міндеттер туралы баяндады.
Банк активтері 75,6 трлн теңгеге жетті
Агенттік мәліметінше, Қазақстан банктерінің активтері 6,9%-ға өсіп, 75,6 трлн теңгеге жеткен. Капитал жеткіліктілігі 20,7% болды.
Банк секторының өсуімен қатар реттеуші база да айтарлықтай жаңартылған. Банктер туралы жаңа заңды іске асыру аясында заңға тәуелді база толық қайта қаралып, 80 нормативтік-құқықтық акт қабылданды.
Сонымен бірге бизнесті қаржыландыру көлемі артқан. Кәсіпкерлерге берілген кредиттер 3,5%-ға өсіп, 16 трлн теңгеге жетті.
Жаңа кредиттер бойынша өсім бұдан да жоғары. Жыл басынан бері бизнеске берілген жаңа қарыздар көлемі 19,1%-ға артып, 12,5 трлн теңгеге жеткен.
Бұған дейін біз Қазақстан банктері бизнесті кредиттеуді қалай арттырып жатқанын және шағын кәсіпкерліктің бұл процестегі рөлін жазған едік.
279 тексеру жүргізіліп, 465 млн теңге айыппұл салынды
Қаржы нарығының өсуі бақылаудың әлсірегенін білдірмейді.
2026 жылдың сегіз айында Агенттік қаржы секторы субъектілеріне 279 инспекторлық тексеру жүргізген. Нәтижесінде 190 қадағалау шарасы қолданылып, жалпы сомасы 465 млн теңге айыппұл салынды.
Микроқаржы ұйымдары мен коллекторлық агенттіктерге қатысты шаралар да қатаң болған.
13 субъект лицензиясынан айырылды, тағы алты субъектінің лицензиясы уақытша тоқтатылды. Төрт коллекторлық агенттік тізілімнен шығарылды.
Бұл қаржы нарығы ұлғайып жатқанымен, талаптарды бұзған немесе реттеуші шараларға іліккен ұйымдарға қатысты қатаң бақылаудың сақталып отырғанын көрсетеді.
Тұтынушылық кредиттеу өсімі 4,6%-ға дейін баяулады
Кездесуде халықтың шамадан тыс кредит алу мәселесіне де жеке назар аударылды.
АРРФР дерегіне сәйкес, реттеушілік шаралардың нәтижесінде 2026 жылдың жеті айында тұтынушылық кредиттеудің өсу қарқыны 4,6%-ға дейін баяулаған.
Шілде айынан бастап проблемалық қарыздарды ұжымдық реттеуге арналған Finkelisim.kz платформасы іске қосылды.
Платформа бірнеше кредитор алдында берешегі бар қарыз алушыларға проблемалық қарыздарын бірыңғай жүйе арқылы реттеуге мүмкіндік береді.
Біз бұған дейін Finkelisim.kz қалай жұмыс істейтінін және бірнеше кредиті бар қарыз алушылар үшін не өзгергенін жазған болатынбыз.
2026 жылдың соңына дейін азаматтардың өтініштерін қарайтын Бірыңғай қаржы омбудсмені кеңсесін іске қосу жоспарланып отыр.
Капитал және сақтандыру нарығына жаңа заңдар дайындалып жатыр
Мәдина Әбілқасымова Президент тапсырмалары аясында 2030 жылға дейінгі капитал нарығы мен сақтандыру нарығын дамыту бағдарламасы әзірленіп жатқанын баяндады.
Сонымен қатар «Капитал нарығы туралы» және «Сақтандыру нарығы туралы» жаңа заң жобалары дайындалып жатыр.
Бұл бағыттар Қасым-Жомарт Тоқаевтың кездесу қорытындысында берген тапсырмаларына да кірді. Президент капитал және сақтандыру нарықтарын кеңейту, сондай-ақ экономиканың нақты секторын кредиттеуді ұлғайту жөніндегі жұмысты жалғастыруды тапсырды.
FinAI қаржы нарығын жасанды интеллект арқылы қадағалайды
Кездесудің тағы бір маңызды бөлігі қаржы секторын цифрландыруға арналды.
Агенттік жасанды интеллект қолданылатын FinAI бірыңғай қадағалау платформасын құрған.
Келесі кезеңде жасанды интеллектіні бүкіл қаржы нарығында қолданудың ортақ талаптары әзірленеді. Жыл соңына дейін АРРФР қаржы нарығының барлық секторында жасанды интеллектіні енгізу стратегиясын дайындамақ.
Стратегияда ақпараттық қауіпсіздік пен деректерді қорғауға қатысты бірыңғай тәсілдер көзделеді.
Кездесу қорытындысында Тоқаев қаржылық тұрақтылықты қамтамасыз ету, қаржы саласында жасанды интеллектіні қолдану, нақты секторды кредиттеуді кеңейту, капитал және сақтандыру нарықтарын дамыту жөнінде бірқатар тапсырма берді.
2026 жылдың соңына қарай Қазақстанның қаржы нарығында бірнеше ірі өзгеріс қатар жүріп жатыр: банк активтері 75,6 трлн теңгеге жетті, бизнеске 12,5 трлн теңгенің жаңа кредиті берілді, ал қаржы ұйымдарын қадағалауда жасанды интеллект құралдары қолданыла бастады.
