Жолдағы «ақ дақтар» жойылмақ. Қазақстанда республикалық және облыстық маңызы бар 40 мың шақырымнан астам автожолды тұрақты мобильді байланыспен қамту үшін 500-ден астам антенна-мачталық құрылыс пен базалық станция салу жоспарланып отыр, деп хабарлайды DKNews.kz.
Жобаның маңызды ерекшелігі — құрылысқа бюджет қаражаты жұмсалмайды. Инфрақұрылымды инвестор ретінде «Транстелеком» АҚ қаржыландырады. Республикалық жолдардағы жұмысты 2026 жылдың соңына дейін, облыстық жолдардағы қамтуды 2027 жылдың соңына дейін аяқтау жоспарланған.
Мәдиев операторлар мен инвесторды бір үстелге жинады
Премьер-Министрдің орынбасары – Жасанды интеллект және цифрлық даму министрі Жаслан Мәдиев автожолдарды байланыспен қамту жобасының іске асырылуы бойынша кеңес өткізді.
Кездесуге инвестор «Транстелеком» АҚ және мобильді байланыс операторлары қатысты.
Талқылаудағы негізгі мәселенің бірі — салынатын телекоммуникациялық инфрақұрылымды операторлардың бірлесіп пайдалануы. Яғни әр оператордың жол бойына жеке мұнара салуының орнына ортақ инфрақұрылымды пайдалану мүмкіндігі қарастырылып отыр.
Бұл тәсіл Жасанды интеллект және цифрлық даму министрлігі мен «Транстелеком» арасындағы келісімде де көзделген: инвестор салған инфрақұрылым басқа ұялы байланыс операторларына қолжетімді болуы тиіс.
500-ден астам байланыс нысаны салынады
Жобаның ауқымы екі негізгі көрсеткіштен көрінеді — 40 мың шақырымнан астам жол және 500-ден астам жаңа телекоммуникациялық нысан.
Жоба екі кезеңмен іске асырылады:
- республикалық маңызы бар жолдарды қамту — 2026 жылдың соңына дейін;
- облыстық маңызы бар жолдарды қамту — 2027 жылдың соңына дейін.
Осы мақсатта 500-ден астам антенна-мачталық құрылыс пен мобильді байланыстың базалық станциялары салынады.
Жобаның түпкі мақсаты — трассалардағы байланыс мүлдем жоқ немесе тұрақсыз жұмыс істейтін «ақ дақтарды» азайту.
Жобаға бюджеттен қаржы бөлінбейді
Жобаның қаржыландыру моделі де бөлек назар аудартады.
Ресми келісім бойынша, «Транстелеком» телекоммуникациялық инфрақұрылымды мемлекеттік қаржыландыруды тартпай, инвестор ретінде өз қаражаты есебінен салуға міндеттенген.
Бұл жерде мемлекет пен инвестордың міндеттері ажыратылған: инфрақұрылымды жеке инвестиция есебінен салу жоспарланса, мемлекеттік органдар мен операторлар қамту сапасы мен нысандарды тиімді пайдалануды үйлестіреді.
Кеңес қорытындысында «Транстелеком» мен ұялы байланыс операторлары арасындағы жұмыстың келесі кезеңдері белгіленді.
Байланыс тек қоңырау шалу үшін қажет емес
Автожолдардағы тұрақты интернеттің практикалық маңызы телефон қоңырауымен шектелмейді.
Министрлік жобаны жариялағанда жүргізушілер мен жолаушылардың жол үстінде навигацияны, банк және мемлекеттік сервистерді пайдалануына, сондай-ақ төтенше жағдайда жедел қызметтерге хабарласуына мүмкіндік беретінін атап өткен.
Тұрақты байланыс жол инфрақұрылымының өзін де цифрландыруға қажет. Жоба көлік ағынын интеллектуалды басқару және жол жағдайын қашықтан мониторингтеу жүйелерін енгізуге негіз қалыптастырады.
Бұл бағыт жолдардың өзіндегі цифрландырумен қатар жүріп жатыр. Мәселен, 2026 жылғы 10 шілдеден бастап тағы бес автожол учаскесінде орташа жылдамдықты бақылау іске қосылды, ал мұндай бақылау қолданылатын ақылы жолдардың желісі кеңейтіліп келеді.
Кей өңірлерде жаңа мұнаралардың орны анықталған
Жобаның өңірлердегі нақты жұмыстары да басталған.
Мәселен, Қызылорда облысында «Қызылорда – Жезқазған» және «Батыс Еуропа – Батыс Қытай» жолдарының бойында тоғыз антенна-мачталық құрылыс салу жоспарланған. Олардың жобалық-сметалық құжаттамасы дайындалып, инвестор ретінде «Транстелеком» бекітілген.
Ал Алатау мен Қонаев қалаларындағы байланыс сапасын тексеру кезінде жол бойындағы қамтуды кеңейту үшін қосымша базалық станциялар орнату қажеттігі анықталған. Алатауда бес жаңа базалық станция қарастырылып отыр.
Осы жұмыстардың барлығы бір міндетке келіп тіреледі: жүргізуші ірі қаладан алыстаған кезде мобильді байланыс үзіліп қалмайтын инфрақұрылым қалыптастыру.
2026 жылдың соңындағы алғашқы меже — республикалық маңызы бар автожолдар. Келесі кезеңде облыстық жолдар қосылып, 2027 жылдың соңына қарай жобаның жалпы қамтуы 40 мың шақырымнан асуға тиіс.
Бұған дейін біз Қазақстанда 2027 жылдың соңына дейін республикалық және облыстық автожолдардағы мобильді байланыс қамтуын 99 пайызға жеткізу жоспары туралы жазған едік. Енді сол мақсатқа жетудің негізгі инфрақұрылымдық тетігі — 500-ден астам жаңа байланыс нысанын салу кезеңіне көшіп отыр.
