35 жылдық белес.
Қазақстанда 12 қыркүйекте Жергілікті әскери басқару органдарының күні аталып өтті. Астанада осы датаға орай Қарулы күштердің Ұлттық әскери-патриоттық орталығында салтанатты жиын ұйымдастырылды, деп хабарлайды DKNews.kz.
Кәсіби күннің тарихы 1991 жылдан басталады. Дәл 12 қыркүйекте Президент Жарлығы күшіне еніп, Әскери комиссариат республикалық орган мәртебесін алған және облыстық әскери комиссариаттар оның қарамағына берілген. Бұл туралы Қорғаныс министрлігінің ЖӘБО күніне арналған ресми материалында айтылған.
35 жылда әскери комиссариаттар қалай өзгерді
Бүгінде жергілікті әскери басқару органдары бұрынғы әскери комиссариаттардың функциясымен ғана шектелмейді.
Олар азамат пен армия арасындағы негізгі байланысты қамтамасыз етеді, жұмылдыру ресурстарының есебін жүргізеді, мерзімді және келісімшарт бойынша әскери қызметке шақыруды ұйымдастырады, әскери резервті даярлауға қатысады және әкімдіктермен, қоғамдық ұйымдармен жұмыс істейді.
Астанадағы мерекелік жиынға Ұйымдастыру-жұмылдыру жұмыстары департаментінің басшылығы мен жеке құрамы, қала әкімінің орынбасары Ерсін Өтебаев, Ақмола гарнизонының әскери қызметшілері және Қарулы күштердің ардагерлері қатысты.
«Азаматтар, мемлекет және әскер арасындағы байланыс»
Жиынға қатысушыларды Бас штаб бастығының орынбасары – Ұйымдастыру-жұмылдыру жұмыстары департаментінің бастығы генерал-майор Алмас Исабеков құттықтады.
Ол ЖӘБО қызметінің әскери резервті даярлау, жұмылдыру дайындығын сақтау және елдің қорғаныс қабілетін қамтамасыз етудегі маңызына назар аударды.
«35 жылдың ішінде жергілікті әскери басқару органдары азаматтар, мемлекет және әскер арасындағы тиімді байланысты қамтамасыз ететін заманауи институт ретінде қалыптасты. Олардың қызметі әскери оқытылған резервті даярлауда, жұмылдыру дайындығын сақтауда және елдің қорғаныс қабілетін нығайтуда стратегиялық мәнге ие», – деп атап өтті Алмас Исабеков.
Неліктен оларды әскердің «бақылау-өткізу пункті» деп атайды
Қарулы күштердің ардагері генерал-лейтенант Сұлтан Камалетдинов жергілікті әскери басқару органдарының әскери қызметшінің өміріндегі ерекше орнын атап өтті.
«Жас оғландардың әскердегі жолы да осы жергілікті әскери басқару органдарынан басталып, Отанға қызмет етуге өмірін арнаған әскери қызметшінің еңбек жолы да осы жерде мәресіне жетеді. Әскери тілмен айтқанда, бұл – Қарулы күштерге, басқа да әскерлер мен әскери құрылымдарға қатысы бар барша азаматтар үшін бақылау-өткізу пункті іспеттес. Соған байланысты бұл мамандардың қызметке деген қарым-қатынасы бүкіл әскер туралы жалпы пікірді қалыптастырады», – деді Сұлтан Камалетдинов.
Бұл теңеудің практикалық негізі бар. Әскерге шақырылушы үшін жергілікті әскери басқару органы көбіне Қарулы күштер жүйесімен тікелей байланысатын алғашқы мемлекеттік құрылым болады.
Сондықтан Қорғаныс министрлігі де оларды ведомствоның өзіндік «қоғамдық қабылдауы» деп сипаттайды.
Әскерге шақыру да цифрланып жатыр
35 жыл ішінде ЖӘБО жұмысының форматы айтарлықтай өзгерді. Соңғы кезеңдегі негізгі бағыттардың бірі — цифрландыру.
Қазір 17 жастағы азаматтарды әскери есепке тіркеу, әскерге шақыруды кейінге қалдыру немесе одан босату және жаңа тұрғылықты жері бойынша есепке қою сияқты бірқатар рәсімдер автоматтандырылған. Әскери есеп пен шақыруға қатысты ақпарат eGov және eGov Mobile жүйесіндегі жеке кабинет арқылы да қолжетімді.
Тағы бір маңызды өзгеріс — шақыру туралы хабарлаудың цифрлық форматқа көшуі. Қорғаныс министрлігінің мәліметінше, 2025 жылғы 16 шілдеден бастап SMS-хабарлама әскерге шақырылушыны ресми хабарлау тәсілдерінің бірі ретінде танылды.
Яғни бұрын азамат пен әскери басқару органының байланысы негізінен қағаз құжат пен жеке келуге сүйенсе, енді оның бір бөлігі цифрлық арналарға ауысып жатыр.
ЖӘБО арқылы миллионнан астам қазақстандық әскерге шақырылған
Жергілікті әскери басқару органдарының жұмысының ауқымын өткен жылдардағы көрсеткіштер де көрсетеді.
Қорғаныс министрлігінің әскери комиссариаттардан цифрлық әскери басқару органдарына дейінгі өзгерістер туралы материалында Тәуелсіздік жылдарында мерзімді әскери қызметке миллионнан астам қазақстандық шақырылғаны көрсетілген.
Сондай-ақ:
- 60 мыңнан астам әскери міндетті әскери жиындарға тартылған;
- 11 мыңнан астам курсант әскери оқу орындарына қабылданған;
- Әскери-техникалық мектеп филиалдарында 30 мыңнан астам маман даярланған;
- 55 мыңнан астам әскери даярланған резерв қалыптастырылған.
Осы көрсеткіштер ЖӘБО қызметінің тек әскерге шақыру науқанымен шектелмейтінін көрсетеді.
Ардагерлер ЖӘБО-ның қорғаныс жүйесіндегі рөлін атап өтті
Салтанатты жиында Қарулы күштердің ардагері генерал-майор Марат Нағұманов «Қарулы күштердің ардагерлері» республикалық қоғамдық бірлестігінің төрағасы, Халық қаһарманы, армия генералы Мұхтар Алтынбаевтың құттықтау хатын оқып берді.
Үндеуде жергілікті әскери басқару органдарының елдің қорғаныс қабілетін нығайтудағы, азаматтарды әскери қызметке шақыруды ұйымдастырудағы және жастарға әскери-патриоттық тәрбие берудегі орны атап өтілді.
Жиын барысында жоғары кәсібилігі және қызметтік міндеттерін адал атқарғаны үшін үздік мамандар грамоталармен және алғыс хаттармен марапатталды.
Мерекелік шара Ұлттық әскери-патриоттық орталық шығармашылық ұжымының концертімен аяқталды.
Неліктен ЖӘБО жұмысы маңызды
Жергілікті әскери басқару органдары азамат үшін әскердің ең жақын буыны болып қала береді.
Олар әскерге шақырудан бөлек әскери есепті, резервті даярлауды, жұмылдыру ресурстарын басқаруды және әскери-патриоттық жұмысты қамтамасыз етеді. Сондықтан бұл құрылымдардың тиімділігі мемлекеттің жұмылдыру дайындығына да тікелей әсер етеді.
Ал цифрландыру олардың азаматтармен қарым-қатынасын өзгертіп жатыр: бірқатар рәсімдер автоматтандырылып, шақыру туралы ақпарат электронды арналарға көшуде.
Бір жыл бұрын да біз Қазақстанның жергілікті әскери басқару органдарының кәсіби мерекесі және олардың армия мен қоғам арасындағы рөлі туралы жазған едік. Ал ЖӘБО-ның тарихы мен 12 қыркүйектің неліктен кәсіби күн ретінде белгіленгені бұған дейінгі арнайы материалымызда кеңірек баяндалған.
