Өңірдің көлдері арнайы сумен толтырылып жатыр. Қызылорда облысында жыл басынан бері экологиялық мақсатқа 881,4 млн текше метр су бағытталды, ал жыл соңына дейін тағы шамамен 360 млн текше метр жіберу жоспарланған, деп хабарлайды DKNews.kz.
Су ресурстары және ирригация министрлігінің мәліметінше, жұмыстарды «Қазсушар» РМК-ның Қызылорда филиалы жүргізіп жатыр. Су көл жүйелерін сақтаумен қатар шабындықтар мен жайылымдарды суландыруға бағытталған.
Қазалы ауданына 230,7 млн текше метр су бағытталды
Экологиялық су өңір бойынша біркелкі бөлінбеген. Ең үлкен көлем Қазалы ауданына тиесілі — 230,7 млн текше метр.
Қалған аудандар мен Қызылорда қаласына жіберілген су көлемі:
- Сырдария ауданына — 174,4 млн текше метр;
- Жалағаш ауданына — 166,2 млн текше метр;
- Жаңақорған ауданына — 82,4 млн текше метр;
- Қызылорда қаласына — 73 млн текше метр;
- Қармақшы ауданына — 72,4 млн текше метр;
- Шиелі ауданына — 72,3 млн текше метр;
- Арал ауданына — 10 млн текше метр.
Жалпы көлем 881,4 млн текше метрге жетті. Бұл ауыл шаруашылығы алқаптарын кәдімгі суарудан бөлек, табиғи су жүйелерін, жайылымдар мен шабындықтарды сақтауға бағытталған экологиялық су жіберу.
181 көл жүйесіне су беру жалғасып жатыр
Қазір бекітілген кестеге сәйкес Қызылорда облысындағы 181 көл жүйесіне, сондай-ақ шабындықтар мен жайылымдарға су жіберіліп жатыр.
Жыл соңына дейін осы мақсатқа тағы шамамен 360 млн текше метр су бағыттау жоспарланған. Егер жоспар толық орындалса, жыл басынан бергі экологиялық су көлемі шамамен 1,24 млрд текше метрге жетеді.
Бұл көлемнің практикалық маңызы көлдердің өзімен шектелмейді. Су жайылымдар мен шабындықтарды сақтауға бағытталғандықтан, оның әсері мал шаруашылығының табиғи азық базасына да қатысты.
«Бұл жұмыс Қызылорда облысының экологиялық тепе-теңдігін сақтауға, жергілікті флора мен фаунаны қорғауға бағытталған. Қоршаған ортаны сақтау өңір тұрғындарының өмір сүру сапасын жақсартуға, мал шаруашылығы мен суармалы егіншілікті, сондай-ақ өңір экономикасын дамытуға ықпал етеді», – деді Су ресурстарын реттеу, қорғау және пайдалану комитетінің төрағасы Сейілбек Нұрымбетов.
Экологиялық су мен егістікке берілетін судың міндеті бөлек
Қызылорда үшін судың маңызы ерекше: өңір Қазақстандағы суармалы егіншіліктің ірі орталықтарының бірі. 2024 жылы облыста 189,4 мың гектар жерге егін егілген, оның 85,6 мың гектарын күріш алқабы құраған. Сол жылы «Қазсушар» филиалы өңір диқандарына 3,7 млрд текше метр су берген.
2026 жылғы суару маусымына облыс үшін 3,25 млрд текше метр су пайдалану лимиті бекітілген.
Ал қазіргі 881,4 млн текше метр басқа міндетті атқарады: ол табиғи көл жүйелерін, шабындықтар мен жайылымдарды сақтауға жұмсалып жатыр. Сондықтан өңірде су ресурстарын бөлу кезінде ауыл шаруашылығының қажеттілігімен қатар экожүйелердің жағдайы да ескеріледі.
Жыл соңына дейін тағы 360 млн текше метр қажет
Қазіргі жоспар орындалса, экологиялық мақсаттағы су жіберу көлемі жыл соңына дейін тағы 40%-дан астам ұлғаяды.
Бұл ретте негізгі көрсеткіш тек жіберілген судың жалпы көлемі емес. Оның 181 көл жүйесіне бекітілген кестемен жетуі және шабындықтар мен жайылымдарға берілуі өңірдегі табиғи аумақтардың жағдайына тікелей байланысты.
Бұған дейін біз Қызылордада 26 жылдан кейін маңызды канал қайта тазартылып, 2026 жылғы суару маусымына 3,25 млрд текше метр лимит бекітілгені туралы жазған едік. Өңірде каналдарды тазарту және гидротехникалық нысандарды жөндеу жұмыстары да қатар жүргізіліп жатыр.
