Астық қоймаларға қарқынды түсіп жатыр.
Қазақстанда дәнді дақылдардың 70%-ы жиналып, 15,5 млн тонна астық бастырылды. Ал лицензияланған астық қабылдау кәсіпорындары жаңа өнімнің 4,3 млн тоннасын қабылдап үлгерді — бұл былтырғы сәйкес кезеңнен екі есе көп, деп хабарлайды DKNews.kz.
Ауыл шаруашылығы министрлігінің дерегінше, биыл ауыл шаруашылығы дақылдары 24,2 млн гектарға егілген. Оның 15,6 млн гектары дәнді және дәнді-бұршақты дақылдарға тиесілі. Егін жинаудың қазіргі нәтижелері мен астық сақтау қуаттары туралы мәліметтер Орталық коммуникациялар қызметінің ресми хабарламасында жарияланды.
Астықтың 70%-ы жиналды
Қазір дәнді дақылдар 10,9 млн гектар алқаптан жиналған. Бұл жоспарланған егіс көлемінің 70%-ына тең.
Орташа өнімділік гектарына 14,1 центнерді құрап, жалпы астық түсімі 15,5 млн тоннаға жетті.
Майлы дақылдар бойынша да жинау жалғасып жатыр. 1,3 млн гектардан 1,3 млн тонна майлы тұқым алынған. Орташа өнімділік — гектарына 9,7 центнер.
Сонымен қатар шаруалар:
- 2,6 млн тонна көкөніс;
- 1,9 млн тонна бақша дақылдарын;
- 1,8 млн тонна картоп жинады.
Ауыл шаруашылығы министрлігінің бағалауынша, бұл көлемдер ішкі азық-түлік нарығының қажеттілігін қамтамасыз етуге жеткілікті.
Элеваторлар былтырғыдан екі есе көп астық қабылдады
Жаңа өнімнің қоймаларға түсу қарқыны да артқан.
Лицензияланған астық қабылдау кәсіпорындары егін қабылдау басталғалы 4,3 млн тонна астық қабылдады. Былтыр осы кезеңдегі көрсеткіш екі есе аз болған.
Қабылданған жұмсақ бидайдың сапалық құрылымы:
- 61% — үшінші сынып;
- 34% — төртінші сынып;
- 5% — бесінші сынып және сыныпқа жатпайтын астық.
Үшінші және төртінші сыныпты бидайдың жиынтық үлесі осылайша 95%-ды құрап отыр.
Қазақстанда астықты сақтауға 30,5 млн тонна орын бар
Үлкен өнім кезінде негізгі мәселелердің бірі — астықты қабылдау және сақтау мүмкіндігі.
Қазақстандағы астық сақтау қоймаларының жалпы сыйымдылығы 30,5 млн тонна. Оның 13,1 млн тоннасы лицензияланған астық қабылдау кәсіпорындарына, тағы 17,4 млн тоннасы ауыл шаруашылығы тауарын өндірушілердің өз қоймаларына тиесілі.
Qoldau цифрлық порталының дерегіне сәйкес, лицензияланған астық қоймалары қазір шамамен 30%-ға жүктелген. Бұл — 4 млн тоннаға жуық астық.
Министрлік қолда бар сақтау қуаты жаңа өнімді былтырдан қалған астық қорымен бірге орналастыруға жеткілікті екенін мәлімдеді.
Егін жинауға 29 мың комбайн шықты
Науқанға 130 мыңнан астам трактор, 29 мың астық жинайтын комбайн, 17 мың жатка және басқа да 130 мың техника жұмылдырылған.
Олардың арасында жеңілдікті лизинг бағдарламалары арқылы сатып алынған 12,7 мыңнан астам трактор мен өнімділігі жоғары 2 340 комбайн бар.
Өңірлерге белгіленген бағамен 401 мың тонна жеңілдікті дизель отыны бөлінді.
Аграрларды қаржыландыру көлемі де айтарлықтай: көктемгі егіс және егін жинау жұмыстарын жеңілдетілген кредиттеу аясында шаруалардың 664,4 млрд теңгелік өтінімдері қаржыландырылған.
Жеңілдікті лизинг бағдарламасы бойынша 288,1 млрд теңгеге 8,6 мың техника жеткізуге 7,5 мыңнан астам келісімшарт жасалды. Ал жыл басынан бері «ҚазАгроҚаржы» арқылы қолданыстағы бағдарламалар аясында 353,9 млрд теңгеге 10 774 техника жеткізу жөнінде келісімдер жасалған.
Келесі егіс науқанына дайындық басталып кетті
Биылғы өнім толық жиналып бітпей тұрып, 2027 жылғы маусымға қажетті қор қалыптастырылып жатыр.
Қазір 1,4 млн тонна тұқым дайындалған. Бұл қажетті көлемнің 61%-ына тең. Бұдан бөлек, ауыл шаруашылығына 2 млн тонна минералды тыңайтқыш жеткізілді.
2026 жылы 2027 жылғы егіс науқанын алдын ала қаржыландыру тетігі де жалғасады. Әкімдіктерге шаруалардың қаржы институттары алдындағы міндеттемелерін уақытылы орындауын қамтамасыз ету тапсырылған.
Жиналған астық үшін сыртқы нарық та маңызды болып отыр. Ауыл шаруашылығы министрлігінің мәліметінше, 2025 жылғы қыркүйектен 2026 жылғы 17 шілдеге дейін Қазақстан астық пен ұнды астық баламасында 13,5 млн тонна экспорттаған. Бұл алдыңғы маусымның сәйкес кезеңінен 12,5%-ға көп.
Бір апта бұрын біз биылғы егін жинау науқанының алғашқы ірі нәтижелері туралы жазған едік. 9 қыркүйектегі жағдай бойынша Қазақстанда 13,5 млн тонна астық бастырылып, лицензияланған астық қабылдау кәсіпорындары 2,83 млн тонна өнім қабылдаған болатын. Енді астық көлемі 15,5 млн тоннаға, ал лицензияланған кәсіпорындарға жеткізілген өнім 4,3 млн тоннаға жетті.
