Қазақстан Италияға экспорттың құрылымын өзгертпек. Астанада өткен «Орталық Азия + Италия» бизнес-платформасының форумында қазақстандық шикізаттық емес тауарларды жеткізуді қосымша 307 млн долларға арттыру, бірлескен өндірістер ашу және жаңа сауда-логистикалық хабтар құру мүмкіндіктері талқыланды, деп хабарлайды DKNews.kz.
18 қыркүйекте өткен форум аясында B5+ITALY платформасы ресми түрде іске қосылды. Жаңа алаң Орталық Азия елдері мен Италия бизнесі арасындағы тікелей байланысты саудадан өнеркәсіптік кооперацияға дейін кеңейтуге бағытталған.
Италия Қазақстанның Еуропадағы басты сауда серіктесі
Италия Қазақстанның әлемдегі үшінші ірі сауда серіктесі және Еуропалық одақ елдері арасындағы ең ірі сауда серіктесі болып отыр.
2025 жылдың қорытындысы бойынша екі ел арасындағы тауар айналымы 16,9 млрд долларды құрады. Соның шамамен 15,6 млрд доллары Қазақстан экспортына тиесілі.
Ендігі міндет — сауда көлемін жай ғана өсіру емес, оның құрылымын өзгерту. Қазақстан Италия нарығына жоғары қосылған құны бар және өңдеуден өткен өнімдерді көбірек шығаруды көздеп отыр.
Ел Италияға экспортты қосымша 307 млн долларға ұлғайтуға мүмкіндік беретін шамамен 100 тауар позициясын анықтады. Олардың арасында:
- металлургия өнімдері
- химия өнеркәсібінің тауарлары
- азық-түлік өнімдері
- құрылыс материалдары
- машина жасау өнімдері бар
Қазақстан Республикасының Сауда және интеграция министрі Арман Шаққалиев жаңа платформаның бизнес үшін практикалық құралға айналуы маңызды екенін атап өтті.
«Біз бұл платформаның италиялық бизнестің Орталық Азия елдерімен тікелей өзара іс-қимылына мүмкіндік беретін практикалық тетікке айналғанын қалаймыз. Бұл сауда мен инвестициядан бастап өнеркәсіптік кооперация, көлік, логистика және жаңа технологияларға дейінгі бағыттарды қамтиды», – деп атап өтті Қазақстан Республикасының Сауда және интеграция министрі Арман Шаққалиев.
«Сатып алушы – жеткізуші» моделінен бас тартпақ
Қазақстан мен Италия экономикалық ынтымақтастықтың келесі кезеңінде дайын өнім саудасынан бірлескен өндірістерге көбірек көңіл бөлмек.
Қазір Қазақстанда италиялық капиталы бар 300-ден астам кәсіпорын жұмыс істейді. Тәуелсіздік жылдарында Италиядан тартылған инвестициялардың жалпы көлемі 9,5 млрд доллардан асты.
Негізгі мақсат — италиялық компанияларды Қазақстанда өндіріс ашуға, технология әкелуге және жергілікті кәсіпорындармен жаңа өндірістік тізбектер құруға тарту.
«Біздің міндетіміз – “жеткізуші – сатып алушы” моделінен өндірісті жергілікті жерде орналастыру, бірлескен кәсіпорындар құру, технология трансфері және жаңа өндірістік тізбектерді қалыптастыруды көздейтін тереңірек әріптестікке көшу», – деді Арман Шаққалиев.
Бұл тәсіл Қазақстан үшін экспорт көлемінен бөлек, оның сапалық құрылымын өзгерту тұрғысынан маңызды. Өңделген өнімнің үлесі артқан жағдайда саудадағы шикізатқа тәуелділік төмендеп, өндіріс пен жұмыс орындарын ел ішінде қалыптастыру мүмкіндігі кеңейеді.
Шымкентте жаңа сауда-өнеркәсіптік хаб пайда болуы мүмкін
Форумда нақты өңірлік жоба да айтылды. Шымкент базасында сауда-өнеркәсіптік хаб құру мүмкіндігі қарастырылып жатыр.
Жоспар бойынша бұл алаң италиялық және қазақстандық тауарларды қабылдап, кейін еліміздің басқа өңірлеріне таратуға мүмкіндік беруі тиіс.
«Шымкентте сауда-өнеркәсіптік тауарларға арналған хаб құру мәселесі қарастырылып жатыр. Кейін бұл жерден өнімді еліміздің басқа өңірлеріне тарату жоспарланады», – деді Шымкент қаласы әкімінің орынбасары Айдын Кәрімов.
Мұндай орталықтың құрылуы Шымкенттің тек ірі тұтыну нарығы ретіндегі емес, Қазақстанның оңтүстігіндегі сауда және логистика торабы ретіндегі рөлін күшейте алады.
Қазақстан мен Италия арасында тікелей рейс мәселесі көтерілді
Ынтымақтастықтың тағы бір бағыты — екі ел арасындағы тікелей көлік қатынасын кеңейту.
Тараптар Қазақстан мен Италия арасында тікелей әуе рейстерін ашу мәселесі бойынша жұмысты жалғастыруды жоспарлап отыр. Мұндай бағыт іскерлік сапарларды жеңілдетумен қатар туристік ағынға да әсер етуі мүмкін.
Логистика бойынша келіссөздердің жеке бөлігі Транскаспий халықаралық көлік бағытына арналды.
Қазақстан Италия бизнесі үшін Еуропа мен Азия арасындағы өндірістік және логистикалық буын ретінде қарастырылып отыр. Сондықтан әңгіме транзит көлемін ұлғайтумен ғана шектелмейді.
Бағыт бойында:
- қойма кешендерін
- логистикалық орталықтарды
- өңірлік тарату алаңдарын
- өндірістік хабтарды дамыту мүмкіндігі қарастырылуда
Бұл Италия компанияларына Қазақстан нарығымен қатар Орталық Азияның басқа елдеріне шығуға мүмкіндік беретін инфрақұрылым қалыптастыруға бағытталған.
Астықтан терең өңделген өнімге көшу көзделіп отыр
Агроөнеркәсіп кешені де B5+ITALY аясындағы перспективалы бағыттардың бірі ретінде белгіленді.
Қазақстан Италияға астық пен майлы дақылдарды ғана емес, өңдеу деңгейі жоғары өнімдерді көбірек жеткізуге мүдделі.
Олардың қатарында өсімдік майы, ақуыз өнімдері, ұн және ауыл шаруашылығы шикізатын терең өңдеу арқылы алынатын басқа да тауарлар бар.
Форумда бұдан бөлек аса маңызды минералдар, жасыл энергетика және орнықты даму, агробизнес, энергетика мен мұнай сервистері салаларындағы ынтымақтастық талқыланды.
Іскерлік байланыстың тағы бір тетігі бұған дейін іске қосылған. 2026 жылғы ақпанда Алматыда Қазақстан-Италия сауда үйі ашылды.
Осылайша, B5+ITALY бастамасының негізгі экономикалық мәні тауар айналымының өзін ұлғайтудан гөрі, оның моделін өзгертуге келіп тіреледі: Қазақстан Италияға шикізат жеткізумен қатар өңделген өнім экспортын көбейтіп, италиялық капитал мен технологияны жергілікті өндіріске тартуды көздеп отыр.
Бұған дейін DKNews.kz Қазақстан мен Италия арасындағы экономикалық байланыстың қарқыны туралы жазған еді. 2025 жылғы тауар айналымы шамамен 17 млрд долларға жетіп, Италия инвестициясының жинақталған көлемі 9,5 млрд доллардан асқаны айтылған. Толығырақ Қазақстан мен Италия арасындағы сауда айналымы 17 млрд долларға жуықтады материалынан оқуға болады.
