Экспорттық маршруттар қайта қаралуда. Қазақстан Энергетика министрлігінің Қоғамдық кеңесі мұнайды сыртқы нарықтарға жеткізудің баламалы бағыттарын зерттеу мәселесін талқылады. Күн тәртібіне құбырлардың жағдайы, баға белгілеуді және биржалық сауданы либерализациялау да кірді, деп хабарлайды DKNews.kz.
Астанада өткен отырысқа Қоғамдық кеңес төрағасы Жақып Хайрушев төрағалық етті. Жиынға Энергетика вице-министрі Қайырхан Тұтқышбаев, кеңес мүшелері және министрліктің құрылымдық бөлімшелерінің басшылары қатысты.
Мұнай экспортының баламалы бағыттары күн тәртібіне шықты
Отырыста қаралған мәселелердің бірі — Қазақстан мұнайын экспорттаудың баламалы маршруттарын зерттеу.
Энергетика министрлігінің ресми хабарламасында нақты қандай бағыттар қарастырылғаны және олар бойынша мұнай тасымалдаудың ықтимал көлемі көрсетілмеген. Сондықтан әзірге сөз жаңа маршрутты іске қосу туралы емес, баламаларды зерттеу жөнінде болып отыр.
Бұл айырмашылық маңызды: Қоғамдық кеңестегі талқылау экспорт географиясын өзгерту туралы қабылданған шешім емес. Отырыс қорытындысында қаралған бағыттар бойынша жұмысты одан әрі жетілдіруге арналған ұсыныстар ғана бекітілді.
Құбырлардың жағдайын іштен тексеру мәселесі қаралды
Күн тәртібінің тағы бір бағыты — құбырларды ішкіқұбырлық диагностикалау.
Мұндай мәселенің өзектілігі өндіріс көлемінің өсуімен қатар артып отыр. Энергетика министрлігінің 2026 жылғы қыркүйектегі дерегіне сәйкес, 2025 жылы Қазақстанда мұнай және газ конденсатын өндіру 99,6 млн тоннаға жетіп, бір жылда 13,5 пайызға өскен. Министрлік өндірістің ұлғаюы жабдықтардың сенімділігіне, өнеркәсіптік қауіпсіздікке және техникалық қызмет көрсету сапасына қойылатын талаптарды арттыратынын атап өткен.
Сондықтан құбырлардың техникалық жағдайын бақылау мұнайды өндірумен ғана емес, оны тұрақты әрі қауіпсіз тасымалдаумен де тікелей байланысты.
Баға мен биржалық сауданы либерализациялау талқыланды
Қоғамдық кеңес баға белгілеу мен биржалық сауданы либерализациялау мәселесін де қарады.
Ресми хабарламада қандай тауарларға немесе нарық сегменттеріне қатысты өзгерістер ұсынылғаны нақтыланбаған. Сондай-ақ либерализацияның мерзімі мен нақты тетіктері жарияланған жоқ.
Осы себепті бұл бағытта да қабылданған нақты жаңа ереже туралы айтуға ерте. Қазіргі кезеңде мәселе Қоғамдық кеңестегі салалық талқылау деңгейінде.
ЕАЭО-ның ортақ мұнай-газ нарығы да қаралды
Жиында Еуразиялық экономикалық одақ шеңберінде мұнай мен газдың ортақ нарықтарын қалыптастыру мәселесі көтерілді.
Қазақстан бұған дейін бұл бағыттағы ұстанымын жариялаған. 2026 жылғы мамырда ЕАЭО елдерінің энергетика саласындағы уәкілетті органдары басшыларының отырысында Энергетика министрлігі ортақ энергетикалық нарықтарды қалыптастыру кезінде экономикалық интеграция мен ұлттық мүдделер арасындағы теңгерімге назар аударған.
Осылайша, Астанадағы жаңа талқылау бірден бірнеше байланысты мәселені қамтыды: мұнайды қандай бағыттармен экспорттау, тасымалдау инфрақұрылымының сенімділігін қалай бақылау, ішкі нарықтағы сауда тетіктерін қалай өзгерту және ЕАЭО аясындағы ортақ нарықты қандай қағидаттармен қалыптастыру.
Отырыс қорытындысында осы бағыттар бойынша жұмысты жетілдіруге арналған бірқатар ұсыныс бекітілді. Олардың нақты мазмұны мен іске асыру мерзімі министрліктің хабарламасында ашып көрсетілмеген.
