Келесі маусымға дайындық қазірден басталады.
2026 жылғы вегетациялық кезеңде суармалы егіншілікке 11,1 млрд текше метр су жұмсалғаннан кейін Қазақстан 2027 жылғы суару маусымының жоспарын әзірлеуге кірісті. Жоспар каналдарды жөндеуден бастап егіс құрылымын су көздерінің нақты мүмкіндігіне қарай келісуге дейінгі шараларды қамтиды, деп хабарлайды DKNews.kz.
Дайындық жоспары Су ресурстары және ирригация министрі Нұржан Нұржігітовтің төрағалығымен өткен аппараттық кеңесте қаралды. Іс-шаралар жобасын министрліктің Су ресурстарын реттеу, қорғау және пайдалану комитеті әзірледі.
1,1 млн гектар алқапты суаруға 11,1 млрд текше метр су жұмсалды
Ведомство мәліметінше, 2026 жылғы вегетациялық кезең қалыпты режимде өтті. Суару қажеттілігіне нақты алынған су көлемі 11,1 млрд м³ болды, шамамен 1,1 млн гектар егістік суарылды.
Осындай жедел деректерді бұған дейін Су ресурстары және ирригация министрлігі де жариялаған. Қыркүйектің ортасына қарай пайдаланылған су көлемі 11,1 млрд м³-ге жеткен.
Енді ведомство назарын 2027 жылғы маусымға аударып отыр. Дайындық тек каналдардың техникалық жағдайымен шектелмейді. Қандай дақылдың қай жерде және қандай көлемде егілетіні қолда бар су ресурстарына қарай жоспарланбақ.
Егіс көлемі су көздерінің мүмкіндігіне қарай белгіленеді
Жоспар жобасында суару және коллекторлық-дренаждық желілерді дайындау қарастырылған. Келесі суару кезеңіне дейін инфрақұрылымды тазалау және жөндеу жұмыстары жүргізілуі тиіс.
Егіс құрылымына да жеке назар аударылады. Дақылдарды орналастыру кезінде ауыспалы егіс талаптары ескеріліп, Қызылқұм суару алабы үшін ауыл шаруашылығы дақылдарын орналастырудың ғылыми негізделген жоспары әзірленбек.
Суды пайдалану режимдері су көздерінің нақты мүмкіндіктеріне қарай бекітіледі. Бұл аграршылар үшін егісті жоспарлау мен белгілі бір өңірде қолжетімді су көлемінің бұрынғыдан да тығыз байланыстырылатынын білдіреді.
Осындай тәсіл 2026 жылғы маусымға дайындық кезінде де қолданылды. Ол кезде оңтүстік өңірлерде су пайдалану лимиттері келісіліп, егіс құрылымы, соның ішінде суды көп қажет ететін дақылдардың көлемі қайта қаралған. (memleket.kz)
Биік алқаптарға су сорғы арқылы жеткізіледі
Жоспарда суды өздігінен жеткізу қиын учаскелерге арналған жеке шаралар бар. Биікте орналасқан алқаптарға суды сорғы қондырғылары арқылы беру көзделіп отыр.
Мұндай тәжірибе бұған дейінгі суару кезеңдерінде де қолданылған. Министрлік оңтүстік өңірлерде сорғы қондырғыларымен қатар суды кезекпен беру кестелері мен арнайы жұмыс топтары пайдаланылғанын хабарлаған. (gov.kz)
Каналдарды дайындау жұмыстары да жалғасады. 2026 жылғы маусымға дайындық барысында «Қазсушар» бірнеше оңтүстік өңірде 526 шақырымнан астам ирригациялық каналды тазалағанын хабарлаған.
Суды бөлуге мобильді топтар тартылады
Жоспардағы тағы бір бағыт — тұрақты мобильді жұмыс топтарын құру. Олар суды бөлу мәселелерін жедел шешіп, төтенше жағдай туындаған жағдайда әрекет етуі тиіс.
Суару маусымында бұл ең сезімтал мәселелердің бірі. Қолда бар су көлемін шаруашылықтар арасында бекітілген режимдер мен су нысандарындағы нақты жағдайды ескере отырып бөлу қажет.
Сонымен қатар су пайдаланушылармен түсіндіру жұмыстары жалғасады. Аграршыларға шарт жасасу тәртібі, су есептеу құралдарын орнату талаптары, су үнемдеу технологияларының артықшылықтары және суды заңсыз алғаны үшін жауапкершілік түсіндіріледі.
Шарттарды цифрландыру да осы жүйенің бір бөлігіне айналды. 2026 жылы су шаруашылығы ұйымдары аграршылармен шамамен 42 мың шарт жасасқан. Олар 1,1 млн гектарға жуық жерді суару үшін 11,4 млрд м³ су алуды көздеген. (memleket.kz)
Нұржігітов маусым басталғанын күтпеуді тапсырды
Кеңес қорытындысында Нұржан Нұржігітов Су ресурстарын реттеу, қорғау және пайдалану комитетіне, «Қазсушар» РМК-ға және жауапты департаменттерге келесі вегетациялық кезеңге дайындықты алдын ала бастауды тапсырды.
«Келесі жылға дайындықты қазірден бастау керек. Ауыл шаруашылығы біздің шарттарды рәсімдеп, су беруге дайын болғанымызды күтіп отырмайды. Қалай болғанда да тұрақты су беруді қамтамасыз етуіміз қажет. Сондықтан жұмысқа алдын ала кірісу керек», — деді Су ресурстары және ирригация министрі Нұржан Нұржігітов.
Іс жүзінде 2027 жылға арналған жоспар каналдардың жағдайын, сорғы қондырғыларының жұмысын, егіс құрылымын, шаруашылықтармен жасалатын шарттарды және қолжетімді су көлемін бір жүйеге біріктіреді. Ведомство бұл жұмысты жаңа ауыл шаруашылығы маусымы белсенді кезеңге өтпей тұрып бастауды тапсырды.
Бұған дейін біз Қазақстанда суару суына берілетін лимиттер мен су үнемдеу технологияларын енгізу тәсілі қалай өзгергені туралы жазған едік.
