Энергетикалық әріптестіктің ауқымы өзгерді.
Қазақстан мен Қытай мұнай мен газға негізделген дәстүрлі ынтымақтастыққа жел және күн генерациясын, энергия жинақтау жүйелерін, гидроаккумуляциялық станцияларды және сутегі технологияларын қосып жатыр, деп хабарлайды DKNews.kz.
ҚР Энергетика министрлігінің мәліметінше, қытайлық компаниялар Қазақстанда бірнеше ірі энергетикалық жобаны іске асыруда. Олардың ішіндегі ең ірілерінің бірі Павлодар облысында салынып жатқан қуаты 1 ГВт жел электр станциясы болмақ.
Павлодардағы 1 ГВт жел станциясы энергияны да жинақтайды
State Power Investment Corporation (SPIC) Павлодар облысында қуаты 1 ГВт болатын жел электр станциясының жобасын іске асыруда.
Мұндағы негізгі ерекшелік тек генерация көлемінде емес. Жобаға қуаты 300 МВт, энергия сыйымдылығы 600 МВт·сағ болатын жинақтау жүйесі енгізілген.
Бұл желден өндірілген электр энергиясын бірден желіге жіберумен шектелмей, оның бір бөлігін жинақтап, кейін пайдалану мүмкіндігін береді. Жаңартылатын энергия үлесі өскен сайын мұндай жүйелер өндіріс пен тұтыну арасындағы теңгерімді ұстап тұру үшін қажет болады.
Жоба Екібастұз маңында жүзеге асырылып жатыр. Қыркүйекте Қазақстанның Энергетика министрлігі мен SPIC басшылығы оның қазіргі мәртебесі мен келесі кезеңдерін талқылаған. Жобаға салынатын инвестиция көлемі $1,2 млрд деп көрсетілген.
Түркістан мен Қарағандыда тағы 800 МВт қуат жоспарланған
Қытайлық China Energy Engineering Group Қазақстанның тағы екі өңірінде жаңартылатын энергетика жобаларын жүзеге асыруда.
Түркістан облысында қуаты 300 МВт күн электр станциясын салу көзделсе, Қарағанды облысында 500 МВт жел электр станциясының жобасы қарастырылған.
Осы үш жоба бойынша ғана Павлодар, Түркістан және Қарағанды облыстарындағы жоспарланған жел және күн генерациясының жиынтық қуаты 1,8 ГВт-қа жетеді.
Бірақ жаңа модельдің басты мәселесі тек көбірек электр энергиясын өндіру емес. Жел мен күн генерациясының көлемі артқан сайын энергожүйеге өндіріс пен тұтыну арасындағы айырмашылықты реттейтін қуат қажет.
Алматы облысында энергияны «сақтайтын» станциялар қарастырылуда
Осы міндетке жауап беретін бағыттардың бірі — гидроаккумуляциялық электр станциялары.
Қазақстан Алматы облысында қытайлық инвесторлармен бірге ГАЭС жобаларын пысықтап жатыр. Мұндай станциялар электр энергиясына сұраныс төмен кезде энергияны жинақтап, жүктеме өскен сағаттарда оны қайта пайдалануға мүмкіндік береді.
Бұл Павлодардағы аккумуляторлық жинақтау жүйесімен бір логикаға бағынады: жаңартылатын генерация көбейген сайын энергияны қажетті уақытта беру мүмкіндігі де маңызды бола түседі.
Қытайлық Power China компанияларының Қазақстан гидроэнергетикасында тәжірибесі бар. Бұған дейін Power China Chengdu еліміздегі «Мойнақ» су электр станциясы, «Жаңатас» және «Шелек» жел электр станциялары секілді жобаларды жүзеге асырған.
Ақтауда 160 МВт жаңа генерация салынып жатыр
Қазақстан мен Қытай ынтымақтастығы тек жаңартылатын энергиямен шектелмейді.
Ақтауда China Huadian Corporation қатысуымен қуаты 160 МВт болатын бу-газ қондырғысы салынып жатыр. Жоба Маңғыстау облысын қосымша қуатпен қамтамасыз етуге және өңірдегі энергиямен жабдықтау сенімділігін арттыруға бағытталған.
Бұл нысан қазір құрылыс кезеңінде. Қыркүйекте жарияланған мәлімет бойынша, құрылыс-монтаж жұмыстары 71,8 пайызға орындалған, ал қондырғыны 2027 жылдың екінші тоқсанында іске қосу көзделіп отыр.
Осылайша, қытайлық компаниялардың қатысуымен Қазақстанда бір уақытта екі түрлі міндет шешіліп жатыр: жаңа жел және күн қуаттарын енгізу және электр энергиясына сұранысы өсіп отырған өңірлердегі дәстүрлі генерацияны күшейту.
Сутегі енді инвестициядан ғылымға дейінгі тізбекке кірді
Энергетикалық әріптестіктің тағы бір бағыты университеттер мен зерттеу орталықтарына дейін жетті.
Әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университетінің базасында Қазақстан-Қытай сутегі технологиялары орталығы құрылды. Жобаға ҚазҰУ, Shanghai Jiao Tong University және Energy China International қатысады.
Тараптар бірлескен зерттеулер жүргізуді, технологияларды сынауды, пилоттық жобаларды жүзеге асыруды, әзірлемелерді коммерцияландыруды және оларды Қазақстандағы өнеркәсіптік жобаларға енгізуді көздейді.
Қазақстан мен Қытайдың сутегі саласындағы ынтымақтастығы бұған дейін де кеңейген. 2025 жылы Қазақстанның Ұлттық ядролық орталығы, China Energy Overseas Investment және Shanghai Jiao Tong University Курчатовта сутегі энергетикасы саласындағы ғылыми-техникалық инновациялық орталық құру жөнінде меморандумға қол қойған.
Бір жүйеде генерация, жинақтау және технология тоғысады
Қазақстан мен Қытайдың энергетикалық байланысындағы негізгі өзгеріс осы жобаларды жеке-жеке қарастырғанда емес, оларды бір тізбекке жинағанда көрінеді.
Павлодарда жел генерациясы энергия жинақтау жүйесімен қатар салынып жатыр. Түркістан мен Қарағандыда күн және жел қуаттары жоспарланған. Алматы облысында энергожүйені теңгеруге көмектесетін гидроаккумуляциялық станциялар пысықталуда. Ақтауда 160 МВт бу-газ генерациясы салынып жатыр, ал сутегі бағытында ғылыми зерттеулер мен технологияларды өнеркәсіпке жеткізетін инфрақұрылым қалыптасуда.
Бұған дейін Қазақстан мен Қытай энергетикасындағы әріптестіктің ауқымы кеңейіп келе жатқанын жазған едік. Соның нақты мысалы — Екібастұз маңындағы қуаты 1 ГВт болатын жел электр станциясы мен энергия жинақтау жүйесіне $1,2 млрд инвестиция салу жоспарланған жоба.
