Қазақстан банктерінің пайдасы 15%-ға азайды: кім өсім көрсетті

902
Мәдина Есенова Редактор
Фотосурет: коллаж DKNews.kz/AI-generated

Банктердің табысы күрт баяулады.

2026 жылдың алғашқы жеті айында Қазақстандағы екінші деңгейлі банктердің таза пайдасы бір жылда 14,9%-ға азайып, шамамен 1,4 трлн теңгені құрады, деп хабарлайды DKNews.kz.

Бұл деректі Қаржы нарығын реттеу және дамыту агенттігі жариялады. Былтыр дәл осы кезеңде сектор 1,6 трлн теңгеге жуық пайда тапқан еді.

Банктер бір жылда 244 млрд теңге пайданы жоғалтты

Қазақстан банктерінің пайдасы 2026 жылғы қаңтар–шілдеде 1 трлн 396 млрд теңгеге жетті. Бұл 2025 жылдың сәйкес кезеңіндегі көрсеткіштен шамамен 244 млрд теңгеге аз.

Динамика былтырғы жағдайдан айтарлықтай ерекшеленеді. 2025 жылғы қаңтар–шілдеде банк секторының пайдасы, керісінше, жылдық есепте 27,3%-ға өсіп, 1,6 трлн теңгеге жеткен.

Пайдамен бірге табыстылық көрсеткіштері де төмендеді. 1 тамызда активтердің рентабельділігі — ROA 3,5%-ды құрады. Бір ай бұрын ол 3,7% болған. Капитал рентабельділігі — ROE 24,1%-дан 23,2%-ға түсті.

Яғни банктер әлі де жоғары пайда тауып отыр, бірақ әр теңге актив пен капиталдан түсетін кірістің қарқыны баяулаған.

Отбасы банк нарықтағы жалпы трендтен шықты

Сектордағы төмендеу аясында Отбасы банк ең айқын оң динамиканың бірін көрсетті.

2026 жылдың жеті айында банктің пайдасы 100 млрд теңгеге жетті. Бір жыл бұрын бұл көрсеткіш 74,5 млрд теңге болған. Өсім — 25,4 млрд теңге.

Абсолюттік мәндегі мұндай өсім банкті пайдасын ұлғайтқан қаржы ұйымдарының ішінде ерекше көрсетті.

Сонымен бірге Отбасы банк пайдасын арттырған жалғыз банк емес. Ситибанк Қазақстанның көрсеткіші 5,7 млрд теңгеге өсіп, 59,3 млрд теңгеге жетті.

Қытай Сауда-өнеркәсіп банкі Қазақстанда пайдасын 1,4 млрд теңгеге, 17,7 млрд теңгеге дейін арттырды. ADCB Ислам банкінің пайдасы да 1,4 млрд теңгеге өсіп, 4,4 млрд теңге болды.

Home Credit Bank 26,6 млрд теңге пайда тапты — жылдық өсім 0,9 млрд теңге. Қазақстандағы Қытай банкінің нәтижесі 0,6 млрд теңгеге өсіп, 17,4 млрд теңгеге, ал KZI Bank пайдасы 0,4 млрд теңгеге артып, 12,1 млрд теңгеге жетті.

Freedom Bank минустан 22,3 млрд теңге пайдаға шықты

Нарықтағы тағы бір ерекше жағдай Freedom Bank-ке қатысты.

Банк былтырғы шығыннан кейін 2026 жылдың қаңтар–шілдесінде 22,3 млрд теңге пайда көрсетті. Бұл оны жылдық динамиканы тек пайызбен салыстыру қиын банктердің қатарына шығарады: базалық кезеңде қаржы ұйымы минуста болған.

KMF Банк те жеті айда 4,8 млрд теңге пайда тапты, алайда жаңа банк болғандықтан оның өткен жылдың сәйкес кезеңімен толыққанды жылдық салыстыруы жоқ.

БиЭнКей Коммерциялық Банкі, керісінше, қаңтар–шілде аралығын 1,9 млрд теңге шығынмен аяқтады.

Пайда азайса да, банктердің капиталы өсті

Сектор үшін негізгі интрига осы тұста пайда болады. Банктер аз пайда тапқанымен, олардың меншікті капиталы қысқарған жоқ.

2026 жылғы шілдеде екінші деңгейлі банктердің жиынтық меншікті капиталы 1,9%-ға өсіп, 11,4 трлн теңгеге жетті. Жыл басынан бері өсім 7,6%-ды құрады.

Негізгі капиталдың жеткіліктілік коэффициенті — k1 19,9%, ал меншікті капиталдың жеткіліктілік коэффициенті — k2 20,7% болды.

Регулятор бұл деңгейлердің белгіленген нормативтерден едәуір жоғары екенін және сектордағы ықтимал тәуекелдерді жабуға мүмкіндік беретінін көрсетеді.

Бұл айырмашылық маңызды: пайданың төмендеуі банктердің бірден әлсірегенін білдірмейді. Бірақ ұзақ уақыт сақталатын төмен табыстылық қаржы ұйымдарының капиталды ішкі пайда есебінен толықтыру мүмкіндігін шектей алады.

Ал капитал көлемі банктің жаңа кредит беруге, ықтимал шығындарды жабуға және активтерін ұлғайтуға қаншалықты еркін бара алатынына тікелей әсер етеді.

Отбасы банк 100 млрд теңгені акционеріне төлеген

Мемлекеттік банк үшін пайда тек қаржы ұйымының ішінде қалатын ресурс емес.

2025 жылдың қорытындысында Отбасы банк 127,5 млрд теңге пайда тапқан. Бұл 2024 жылмен салыстырғанда 5,5%-ға көп.

Оның шамамен 80%-ы, яғни 100 млрд теңге бірнеше траншпен банктің жалғыз акционері — «Бәйтерек» ұлттық инвестициялық холдингіне дивиденд ретінде төленді.

Сондықтан мемлекеттік қаржы институттарының табысы капиталды толықтырумен қатар бюджеттен тыс экономикалық айналымға дивиденд арқылы да қайта оралуы мүмкін.

Банк секторының беріктік қоры әзірге сақталып тұр

Қазақстанның банк секторында 2026 жылғы 1 тамызда 23 екінші деңгейлі банк жұмыс істеді. Олардың активтері 75,6 трлн теңгеге жетіп, тек шілде ішінде 1,9%-ға өсті.

Өтімділігі жоғары активтердің көлемі 23,2 трлн теңгені немесе бүкіл активтердің 30,7%-ын құрады.

Пайда азайғанымен, сектордың капиталы мен өтімділік көрсеткіштері әзірге жоғары деңгейде қалып отыр. Ендігі негізгі көрсеткіш — 14,9%-дық төмендеу уақытша құбылыс болып қала ма, әлде банктердің табыстылығы бірнеше тоқсан қатарынан баяулай ма.

Бұған дейін біз Қазақстан банктерінің меншікті капиталының 11 трлн теңгеден қалай асқанын жазған едік.

«DKnews.kz» халықаралық ақпараттық агенттігі Қазақстан Республикасының Мәдениет және ақпарат министрлігінде тіркелген. Есепке қою туралы куәлік № 10484-АА 2010 жылдың 20 қаңтарында берілді.

Как разместить агитационные материалы политическим партиям на DKNews.kz

Тақырып
Жаңарту
МИА «DKnews.kz» © 2006 -