Жаңа теңіз бағыты күн тәртібіне шықты. Қазақстан мен Оман сұлтандығы Оман порттары арқылы сауда дәліздерін бірлесе дамытуға және екі ел арасындағы әуе қатынасын жандандыруға ниетті, деп хабарлайды DKNews.kz.
Бұл мәселе Қасым-Жомарт Тоқаев пен Оман Сұлтаны Хайсам бен Тариқ Әл Саидтың Астанадағы келіссөзінде көтерілді. Ақорданың ресми мәліметіне сәйкес, тараптар энергетикадан жасанды интеллектке дейінгі бірқатар салада инвестициялық ықпалдастықты кеңейтуді көздеп отыр.
Оман Қазақстанға Үнді мұхитына шығатын бағыт ұсынады
Келіссөздердің экономикалық тұрғыдан маңызды бағыттарының бірі — көлік пен логистика.
Қазақстан Азия мен Еуропаны жалғайтын құрлық дәліздерінің бойында орналасса, Оман Парсы шығанағы, Үнді мұхиты, Азия және Африка нарықтарына тікелей теңіз жолдарын ұсына алады.
Хайсам бен Тариқ Әл Саид осы екі географиялық артықшылықты бір жүйеге біріктіру мүмкіндігіне назар аударды.
«Біз дербес инвестициялық институттарымыздың, жеке сектор мен арнайы мемлекеттік құрылымдардың мүмкіндіктерін ұштастыратын жобалардың жүзеге асырылуын құптаймыз. Елеулі маңызға ие саланың бірі – көлік байланысы. Қазақстан Азия мен Еуропаны жалғайтын жаһандық сауда дәліздерінің бойында стратегиялық тұрғыдан ұтымды орналасқан. Ал Оман Шығанақ, Үнді мұхиты, Азия және Африка елдерінің басты нарықтарына төте шығатын теңіз жолдарын қамтамасыз етеді. Бір-бірін толықтыратын осы артықшылықтарымыз екі елдің өсіп-өркендеуіне ықпал етіп, пайдаға кенелтері анық. Сондықтан көлік-логистика саласындағы ынтымақтастықты нығайтуға, соның ішінде Оман порттары арқылы сауда дәліздерін бірлесе дамытуға және елдеріміздің арасындағы әуе қатынасын жандандыруға ниеттіміз», – деді Оман Сұлтаны.
Әзірге Ақорда хабарламасында жаңа дәліздің нақты бағыты, жүк көлемі, тарифтері немесе іске қосылатын мерзімі көрсетілмеген. Сондықтан бұл бастама қазіргі кезеңде екі ел белгілеген стратегиялық бағыт ретінде қарастырылады.
«Доңға» мұнай кені ортақ жобалардың қатарына кірді
Қазақстан мен Оманның экономикалық байланысы болашақ логистикалық жобалармен ғана шектелмейді.
Қасым-Жомарт Тоқаев жүзеге асырылып жатқан бірқатар ортақ жобаны оң бағалады.
Олардың қатарында:
- «Доңға» мұнай кен орнын игеру;
- Павлодар және Солтүстік Қазақстан облыстарындағы Solidcore Resources кәсіпорындары;
- Oman Investment Authority-мен бірлескен инвестициялық қор;
- қонақ үй инфрақұрылымын дамыту;
- шипажай инфрақұрылымын дамыту бар.
Бұл тізім Астана мен Маскат арасындағы экономикалық қатынастардың мұнай-газ секторынан инвестициялық инфрақұрылымға дейін кеңейіп келе жатқанын көрсетеді.
Екі ел жаңа келісімдерге қол қоймақ
Қасым-Жомарт Тоқаев келіссөздер нәтижесінде экономиканың бірнеше саласын қамтитын құжаттар қабылданатынын мәлімдеді.
«Келіссөздер қорытындысы бойынша экономикалық ынтымақтастықтың түрлі бағыттарын, соның ішінде энергетика, көлік-логистика, ауыл шаруашылығы, ақпараттық технологиялар, цифрландыру, денсаулық сақтау және басқа да салаларды қамтитын екіжақты келісімдерге қол қоямыз. Бұдан бөлек, серіктестігіміздің басым бағыттарын белгілейтін Бірлескен мәлімдеме қабылдаймыз», – деді Қасым-Жомарт Тоқаев.
Демек, тараптар ынтымақтастықты бір немесе екі ірі жобамен шектемей, экономиканың бірнеше секторына бір мезгілде таратуды көздейді.
Оман Қазақстанмен тоғыз бағытта жұмыс істеуге мүдделі
Оман тарапы инвестициялық ынтымақтастықтың ықтимал салаларын да атады.
Олардың қатарында:
- энергетика;
- тау-кен өнеркәсібі;
- ауыл шаруашылығы;
- азық-түлік қауіпсіздігі;
- көлік және логистика;
- қаржы қызметтері;
- туризм;
- технология;
- жасанды интеллект бар.
Бұл ретте Хайсам бен Тариқ Әл Саид мемлекеттік құрылымдармен қатар жеке сектор мен инвестициялық институттардың мүмкіндіктерін біріктіруге шақырды.
Яғни, экономикалық модель тек мемлекетаралық келісімдерге емес, бизнес пен инвестициялық қорлардың тікелей қатысуына да сүйенбек.
Қазақстан мен Оман қатынасына 35 жыл толады
2027 жылы Қазақстан мен Оман дипломатиялық қарым-қатынастың орнағанына 35 жыл толуын атап өтеді.
Тоқаев Оманды Қазақстанның араб әлеміндегі уақыт тезінен өткен әрі сенімді серіктесі деп атады.
«Оманды Қазақстанның араб әлеміндегі уақыт тезінен өткен әрі сенімді серіктесі санаймыз. Келесі жылы айтулы дата – Қазақстан мен Оман арасындағы дипломатиялық қарым-қатынастың орнағанына 35 жыл толуын зор мақтанышпен атап өтеміз. Осы уақыт ішінде тату достыққа, өзара құрмет пен қолдауға негізделген серіктестіктің жаңа кезеңі үшін берік іргетас қаланды. Жақында Оман Премьер-министрінің экономикалық мәселелер жөніндегі орынбасары Зиязин бен Хайсам Әл Саид бастаған жоғары деңгейдегі делегацияның Астанаға жасаған жемісті сапары мемлекеттер арасындағы қарым-қатынастың жандана түскенін айқын көрсетеді», – деді Президент.
Хайсам бен Тариқ Әл Саид өз кезегінде жоғары деңгейдегі сапарлар мен Бірлескен үкіметаралық комиссия жұмысы ынтымақтастықты одан әрі нығайтуға мүмкіндік беретінін айтты.
Қазақстан үшін Оман бағыты неліктен маңызды
Қазақстанның әлемдік мұхитқа тікелей шығатын жолы жоқ. Сондықтан сыртқы сауда үшін балама көлік бағыттарының көбеюі стратегиялық маңызға ие.
Оман порттары арқылы бағытты дамыту Қазақстанға Парсы шығанағы мен Үнді мұхиты кеңістігіндегі нарықтарға шығудың қосымша логистикалық мүмкіндігін бере алады.
Бірақ оның нақты экономикалық тиімділігін бағалау үшін келесі кезеңде бірнеше мәселе айқындалуы қажет: маршруттың географиясы, транзиттік мемлекеттер, тасымалдау тарифтері, жеткізу мерзімі, порттық инфрақұрылым және жоспарланған жүк көлемі.
Сондықтан келіссөздердің негізгі нәтижесі әзірге дайын көлік бағытының іске қосылуы емес, Оман порттары арқылы жаңа сауда дәлізін дамытуға саяси деңгейде мүдделіліктің жариялануы болып отыр.
Хайсам бен Тариқ Әл Саид келіссөз соңында Қасым-Жомарт Тоқаевты өзіне қолайлы уақытта Оманға сапармен келуге шақырды.
Бұған дейін біз Оман Сұлтанының Қазақстанға мемлекеттік сапары қарсаңындағы шамамен $3 млрд инвестициялық портфель, логистика және екі елдің экономикалық жоспарлары туралы жазған едік. Енді Астанадағы келіссөздер бұл күн тәртібін нақты бағыттармен толықтырды: Оман порттары арқылы сауда дәлізі, әуе қатынасы, энергетика, инвестициялар және жаңа технологиялар.
