Қазақстан халықаралық білім кеңістігіне қарқынды кірігіп жатыр.
Елде қазір шетелдік университеттердің 33 филиалы жұмыс істейді, ал қазақстандық ЖОО-лар 24 елдің 131 университетімен қос диплом бағдарламаларын жүзеге асыруда, деп хабарлайды DKNews.kz.
Бұл деректер Ғылым және жоғары білім министрлігі мен Қазақстан Үкіметінің материалдарында келтірілген. Шетелдік университеттер Қазақстан нарығына кіріп жатқанда, отандық ЖОО-лар да халықаралық серіктестермен бірлескен бағдарламалардың ауқымын ұлғайтып келеді.
Қазақстанда шетелдік университеттердің 33 филиалы жұмыс істейді
Соңғы жылдары Қазақстандағы шетелдік университеттердің саны айтарлықтай өсті. Қазір елде АҚШ, Ұлыбритания, Қытай, Германия, Франция, Оңтүстік Корея, Ресей және басқа мемлекеттердің университеттерімен байланысты 33 филиал жұмыс істейді.
Студенттер үшін мұның басты артықшылығы — халықаралық деңгейдегі бірқатар білім беру бағдарламаларын елден шықпай-ақ меңгеру мүмкіндігі.
Шетелдік университет филиалдары арқылы Қазақстанға жаңа оқу бағдарламалары, академиялық тәсілдер мен зерттеу тәжірибелері де келеді. Мемлекет бұл бағытты Қазақстанның Орталық Азиядағы білім беру орталығы ретіндегі рөлін күшейтудің бір бөлігі ретінде қарастырады.
Қос диплом бағдарламалары 131 шетелдік университетті қамтыды
Халықаралық интеграцияның тағы бір бағыты қазақстандық университеттердің өз ішінде дамып келеді.
Елдегі жоғары оқу орындарының жартысынан астамы 24 елдің 131 университетімен қос диплом бағдарламаларын іске асырады.
Мұндай бағдарламалар студенттерге оқу мерзімінің бір бөлігін шетелдік серіктес университетте өткізуге, академиялық ұтқырлыққа қатысуға және бағдарлама талаптарын орындаған жағдайда екі университеттің дипломын алуға мүмкіндік береді.
Соның бір мысалы — Манаш Қозыбаев атындағы Солтүстік Қазақстан университетінің University of Arizona-мен серіктестігі. 2026 жылы осы бірлескен бағдарлама бойынша алғашқы түлектер диплом алды.
Қазақстан үшін мұндай модельдің тағы бір мәні бар: халықаралық білім алу міндетті түрде толықтай шетелге көшумен байланысты болмайды.
QS рейтингіне Қазақстанның 20 университеті енді
Халықаралық серіктестіктің кеңеюі Қазақстан университеттерінің әлемдік рейтингтердегі үлесінің артуымен қатар жүріп жатыр.
QS World University Rankings 2026 тізіміне Қазақстанның 20 университеті кірді. Үш жоғары оқу орны рейтингке алғаш рет енді. Олар — Шәкәрім университеті, Манаш Қозыбаев атындағы Солтүстік Қазақстан университеті және Yessenov University.
Бұл — қазақстандық жоғары білім жүйесінің QS рейтингіндегі рекордтық көрсеткіші.
Алайда әлемдік рейтингке ену университеттегі барлық білім беру бағдарламасының сапасы автоматты түрде артты дегенді білдірмейді. Халықаралық рейтингтер академиялық бедел, ғылыми зерттеулер, халықаралық байланыстар және басқа да бірқатар көрсеткіш бойынша бағалайды.
Сондықтан талапкер үшін университеттің рейтингтегі орны ғана емес, нақты мамандықтың мазмұны, оқытушылар құрамы және халықаралық серіктестері де шешуші мәнге ие.
Nazarbayev University алғаш рет THE топ-400 қатарына кірді
Қазақстанның халықаралық рейтингтердегі позициясына қатысты тағы бір өзгеріс Times Higher Education World University Rankings 2027 нәтижелерінен көрінді.
Nazarbayev University 376–400 орындар аралығына көтеріліп, THE нұсқасы бойынша алғаш рет әлемнің үздік 400 университетінің қатарына енді.
Салыстыру үшін, THE World University Rankings 2026 рейтингінде Қазақстаннан бес университет болған, ал NU топ-500 санатында еді.
NU-дың жоғарылауы Қазақстанның әлемдік академиялық кеңістіктегі көрсеткішіне де әсер етеді. Елдегі университеттердің бірі жаһандық рейтингтің жоғары санатына біртіндеп жақындап келеді.
Қазақстан білімді импорттап қана қоймай, экспорттай да бастады
Қазақстанның стратегиясы шетелдік университет филиалдарын ел ішінде ашумен шектелмейді.
Отандық университеттер де басқа мемлекеттерде өз өкілдіктерін дамытып жатыр. Қазақстандық ЖОО-лардың филиалдары Қырғызстан, Өзбекстан, Тәжікстан және Ресейде ашылған.
Нәтижесінде екі бағытты модель қалыптасып келеді: Қазақстан шетелдік университеттерді өз нарығына тартады және бір мезгілде отандық білім беру брендтерін көрші елдерге шығарады.
Бұл студент үшін таңдау көбейеді деген сөз. Ал қазақстандық университеттер талапкер үшін енді тек өзара емес, ел ішінде жұмыс істейтін шетелдік университеттермен де бәсекелесуге мәжбүр.
Ендігі негізгі бәсеке бағдарламалардың сапасына тіреледі
Шетелдік филиалдардың көп болуы өздігінен реформаның нәтижесін анықтамайды.
Негізгі мәселе — халықаралық серіктестік оқу бағдарламаларының мазмұнына, ғылыми зерттеулерге, оқыту сапасына және түлектердің еңбек нарығындағы сұранысына қаншалықты әсер ететіні.
Интеграцияның ауқымын қазірдің өзінде үш сан көрсетіп отыр: шетелдік университеттердің 33 филиалы, қос диплом бағдарламалары бойынша 131 халықаралық серіктес және QS World University Rankings 2026 рейтингіндегі 20 қазақстандық университет.
Ал Nazarbayev University-дің THE 2027 рейтингінде 376–400 орындар аралығына көтерілуі Қазақстан университеттері үшін халықаралық бәсекенің енді серіктестік келісімдерінің санымен ғана өлшенбейтінін көрсетеді.
