Шығыс Қазақстан облысында 844 млн теңгеден астам алтын заңсыз өндірілген. Өскеменде «Азаматтарға арналған үкімет» мемлекеттік корпорациясы филиалы директорының бұрынғы орынбасары А.А. Рахымжанов пен Д.М. Нұртазин төрт жылға бас бостандығынан айырылды, деп хабарлайды DKNews.kz.
Сот ісі Ұлан ауданындағы Шыбынды учаскесінде алтынды заңсыз өндіруді ұйымдастыруға қатысты. Қылмыстық әрекет салдарынан 18,2 гектар жер бүлініп, қоршаған ортаға келтірілген залалды жою шығыны 300 млн теңгеден асқан.
Алтын өндіруге рұқсат болмаған
Іс материалдарына сәйкес, сотталғандар алтын өндіру жұмыстарын ұйымдастыру үшін өздеріне бағынысты «EastGoldStone» ЖШС-ны пайдаланған.
Алайда компанияның лицензиясы тек қатты пайдалы қазбаларды барлауға ғана құқық берген. Яғни серіктестіктің алтынды өнеркәсіптік жолмен өндіруге тиісті рұқсаты болмаған.
Соған қарамастан Шыбынды учаскесінде ауқымды жұмыстар жүргізілген.
Алтын өндіруге экскаваторлар, тиегіштер, самосвалдар және арнайы жуу жабдығы жұмылдырылған.
Мұндай техниканың пайдаланылуы заңсыз жұмыстардың жер бедеріне де әсер еткенін көрсетеді.
15 келіден астам алтын заңсыз өндірілген
Іс бойынша анықталған заңсыз өндірілген алтынның көлемі 15 келіден асқан.
Оның жалпы құны 844 млн теңгеден жоғары бағаланған.
Тергеу барысында бағалы металдардың бір бөлігі тәркіленді.
Атап айтқанда, құны 382 млн теңге болатын 6,7 келі алтын мен 579 грамм күміс алынған.
Бұл деректер істің тек лицензиялық талаптарды бұзумен шектелмейтінін көрсетеді. Заңсыз өндірілген бағалы металдардың құны жүздеген миллион теңгеге жеткен.
18,2 гектар жер бүлінген
Алтын өндіру жұмыстары табиғатқа да елеулі зиян келтірген.
Қылмыстық әрекет салдарынан бүлінген жердің жалпы аумағы 18,2 гектарды құраған.
Бұдан бөлек, мемлекеттік орман қорына жататын ағаштар мен бұталар жойылып, бір бөлігі зақымдалған.
Экологиялық залалды жоюға қажетті жұмыстардың құны 300 млн теңгеден асқан.
Бұл шығын тек жерді қалпына келтіру мәселесінің ауқымын көрсетеді. Өйткені пайдалы қазбаларды заңсыз өндіру кезінде топырақ қабаты бұзылып, өсімдіктер мен табиғи ландшафт зардап шегуі мүмкін.
372 млн теңгенің мүлкі тәркіленді
Сот шешімімен жалпы құны 372 млн теңге болатын мүлік тәркіленген.
Оның құрамына төрт жүк көлігі, екі экскаватор, екі тиегіш және гидрожуу құрылғысы кірген.
Сондай-ақ 10 млн теңге мен 56 мың АҚШ доллары көлеміндегі қолма-қол ақша тәркіленді.
Осылайша, іс бойынша заңсыз өндіруге пайдаланылған техника мен қаржы қаражатына қатысты да сот шешімі қабылданды.
Сот қандай жаза тағайындады?
Өскемен қаласында қаралған іс бойынша А.А. Рахымжанов пен Д.М. Нұртазиннің әрқайсысы төрт жылға бас бостандығынан айырылды.
Дегенмен үкім әлі заңды күшіне енген жоқ. Бұл сот шешіміне заңда белгіленген тәртіппен шағым жасалуы мүмкін екенін білдіреді.
Іс пайдалы қазбаларды барлауға берілген лицензияның оларды өндіруге автоматты түрде құқық бермейтінін көрсетеді.
Ал заңсыз алтын өндірудің салдары тек экономикалық шығынмен шектелмей, жер мен орман қорына да зиян келтірген.
Бұған дейін біз Шығыс Қазақстандағы осы заңсыз алтын өндіру ісі бойынша тергеудің қалай жүргенін жазған едік. 2025 жылғы қазанда жарияланған материалда «EastGoldStone» ЖШС-ның қызметі, тәркіленген алтын және күдіктілердің қамауға алынуы туралы хабарланған болатын. Енді бұл іс бойынша сот үкімі шықты.
