Қазақстанда барлық деңгейдегі мәслихаттардың өкілеттігі мерзімінен бұрын тоқтатылды. 2026 жылғы 12 қазанда Президент Қасым-Жомарт Тоқаев тиісті Жарлыққа қол қойды. Құжатқа сәйкес, елде мәслихат депутаттарының кезектен тыс сайлауын ұйымдастыру жұмыстары басталуы тиіс, деп хабарлайды DKNews.kz.
Бұл шешім облыстардағы, республикалық маңызы бар қалалардағы, Астанадағы, аудандар мен қалалардағы жергілікті өкілді органдарға қатысты. Енді олардың жаңа депутаттық құрамы сайлау арқылы жасақталады.
Тоқаев Жарлыққа консультациялардан кейін қол қойды
Президент шешімді Қазақстан Республикасы Конституциясының 88-бабының 5-тармағына сәйкес қабылдады.
Бұған дейін Мемлекет басшысы Премьер-министр Олжас Бектеновпен және Құрылтай Төрағасы Айбек Дәдебаймен консультациялар өткізген болатын.
Кездесу барысында барлық деңгейдегі мәслихаттардың өкілеттігін мерзімінен бұрын тоқтату мәселесі қаралды. Президент жергілікті өкілді органдардың азаматтардың заңды мүдделерін қамтамасыз етудегі, бюджеттерді бекітудегі және өңірлердің дамуын бақылаудағы маңызын атап өтті.
Қасым-Жомарт Тоқаев депутаттық корпустың жаңаруы мәслихаттардың жұмысын күшейтетініне сенім білдірген еді.
Қазақстанда кезектен тыс мәслихат сайлауы өтеді
Жарлыққа сәйкес, Орталық сайлау комиссиясына барлық деңгейдегі мәслихаттар депутаттарының кезектен тыс сайлауын тағайындау, дайындау және өткізу жөніндегі қажетті шараларды қабылдау тапсырылды.
Алдағы сайлау жергілікті өкілді органдардың жаңа құрамын қалыптастыруға бағытталған.
Құжатта Орталық сайлау комиссиясына мынадай міндеттер жүктелген:
- Мәслихат депутаттарының кезектен тыс сайлауын тағайындау;
- Сайлауға дайындық жұмыстарын ұйымдастыру;
- Сайлаудың өткізілуін қамтамасыз ету.
Жарлық туралы ресми хабарламада сайлаудың нақты күні көрсетілмеген. Ол туралы ақпарат Орталық сайлау комиссиясының тиісті шешімінен кейін белгілі болады.
Президент Жарлығы қашан күшіне енеді?
Құжат жарияланған күнінен бастап қолданысқа енгізіледі.
Бұл мәслихаттардың өкілеттігін тоқтату туралы шешім қабылдау кезеңі аяқталғанын білдіреді. Бұған дейін мәселе консультациялар деңгейінде қаралса, енді Президенттің тиісті Жарлығы қабылданды.
Келесі кезең – кезектен тыс сайлауды ұйымдастыру және жергілікті өкілді органдардың жаңа депутаттық құрамын қалыптастыру.
Мәслихаттардың таратылуы өңірлер үшін нені білдіреді?
Мәслихаттар – Қазақстандағы жергілікті өкілді органдар. Олардың депутаттарын тұрғындар сайлайды, ал негізгі міндеті – тиісті өңір халқының мүддесін білдіру.
Мәслихаттар жергілікті бюджеттерді, аумақтарды дамыту жоспарларын және әлеуметтік-экономикалық бағдарламаларды бекітуге қатысады. Сондай-ақ олардың орындалуын бақылау өкілеттігі бар.
Сондықтан кезектен тыс сайлау тек депутаттар құрамының ауысуы емес, өңірлердегі өкілді биліктің жаңадан жасақталуы деген сөз.
Жаңа депутаттық корпус жергілікті бюджеттер, инфрақұрылым, әлеуметтік мәселелер және өңірлік даму бағдарламалары бойынша шешімдер қабылдауға қатысады.
Бұл шешім неге қабылданды?
Мәслихаттардың өкілеттігін мерзімінен бұрын тоқтату мәселесін Қасым-Жомарт Тоқаев бұған дейін Қазақстан Халық Кеңесінің алғашқы сессиясында көтерген болатын.
Президент депутаттық корпустың қазіргі құрамына қатысты құқықтық мәселелерді атап өтіп, Премьер-министрмен және Құрылтай Төрағасымен консультациялардан кейін тиісті шешім қабылдайтынын мәлімдеген.
12 қазанда осы конституциялық рәсім аяқталып, барлық деңгейдегі мәслихаттардың өкілеттігін мерзімінен бұрын тоқтату туралы Жарлыққа қол қойылды.
Бұған дейін біз Президенттің Премьер-министр Олжас Бектеновпен және Құрылтай Төрағасы Айбек Дәдебаймен өткізген консультациялары туралы хабарлаған едік. Сол кездесуде мәслихаттардың өкілеттігін мерзімінен бұрын тоқтату мәселесі қаралып, Мемлекет басшысы түпкілікті шешімді Конституция талаптарына сәйкес қабылдайтынын айтқан болатын.
