Қазақстан мен Чехия арасындағы ауыл шаруашылығы өнімдерінің саудасы 31%-ға өсті. Бұл көрсеткіш 2026 жылдың алғашқы сегіз айында тіркелді. Екі ел енді аграрлық экспортты кеңейтіп, асыл тұқымды мал шаруашылығын дамытуға және заманауи технологияларды енгізуге басымдық бермек, деп хабарлады Қазақстанның Ауыл шаруашылығы министрлігі.
Ынтымақтастықтың жаңа бағыттары Қазақстанның ауыл шаруашылығы вице-министрі Ермек Кенжеханұлы мен Чехияның ауыл шаруашылығы вице-министрі Ярослава Шпалкованың кездесуінде талқыланды, деп хабарлайды DKNews.kz.
Келіссөздердің негізгі мақсаты – екі ел арасындағы ауыл шаруашылығы өнімдерінің жеткізілімін ұлғайту, мал және өсімдік шаруашылығындағы әріптестікті тереңдету, сондай-ақ ветеринариялық және фитосанитариялық қауіпсіздік саласындағы байланысты нығайту.
Аграрлық сауда 31%-ға артты
2026 жылдың қаңтар–тамыз айларында Қазақстан мен Чехия арасындағы ауыл шаруашылығы өнімдерінің өзара саудасы өткен жылдың сәйкес кезеңімен салыстырғанда 31%-ға ұлғайды.
Бұл өсім екі елдің аграрлық нарықтағы ынтымақтастығын одан әрі дамытуға негіз болып отыр. Қазақстан тарапы әсіресе экспортталатын өнім түрлерін көбейтуге және Еуропа нарығындағы мүмкіндіктерді кеңейтуге мүдделі.
Ермек Кенжеханұлы бұл бағытта тікелей іскерлік байланыстарды дамытудың және қазақстандық өнімнің еуропалық стандарттарға сәйкес болуын қамтамасыз етудің маңызын атап өтті.
«Қазақстан мен Чехия арасындағы ауыл шаруашылығы саласындағы қарым-қатынастың тұрақты дамуын жоғары бағалаймыз. Чехиямен ынтымақтастықты кеңейту – қазақстандық аграрлық өнімнің Еуропа нарығындағы орнын нығайтудың перспективалы бағыттарының бірі. Қолда бар әлеуетті іске асыру үшін тікелей іскерлік байланыстарды дамыту, экспортталатын өнім түрлерін көбейту және олардың еуропалық сапа мен қауіпсіздік талаптарына сәйкестігін қамтамасыз ету маңызды», – деп атап өтті вице-министр.
Қазақстан Чехиядан асыл тұқымды мал мен генетикалық материал алуға мүдделі
Келіссөздердегі маңызды мәселелердің бірі – мал шаруашылығын дамыту және асыл тұқымды малдың өнімділігін арттыру.
Қазақстан мен Чехия осы саладағы ынтымақтастықты бірнеше бағыт бойынша кеңейтуді қарастырды:
- Асыл тұқымды ірі қара мал жеткізу.
- Генетикалық құндылығы жоғары асыл тұқымды бұқалардың ұрығын жеткізу.
- Селекциялық-асылдандыру жұмыстарын жетілдіру.
- Малды қолдан ұрықтандыру технологияларын дамыту.
- Мал басын көбейту және өсімін молайту саласында тәжірибе алмасу.
Бұл бағыттар Қазақстандағы мал шаруашылығының генетикалық әлеуетін жақсартуға және селекциялық жұмыстың тиімділігін арттыруға мүмкіндік беруі мүмкін.
Дегенмен тараптар әзірге ынтымақтастықтың перспективаларын талқылады. Жаңа жеткізілімдердің нақты көлемі мен мерзімі жарияланған жоқ.
Чехия қандай технологияларды ұсынуға дайын?
Чехияның ауыл шаруашылығы вице-министрі Ярослава Шпалкова өз елінің аграрлық секторды дамытудың басым бағыттарына тоқталды.
Чех тарапы Қазақстанмен асыл тұқымды мал шаруашылығы, аквашаруашылық және органикалық ауыл шаруашылығы өнімдерін өндіру салаларындағы ынтымақтастықты дамытуға қызығушылық танытып отыр.
Бұл бағыттар қазақстандық агробизнес үшін де маңызды. Атап айтқанда, селекциялық технологияларды жетілдіру, балық өсіру саласындағы тәжірибе алмасу және органикалық өнім өндірісін дамыту екі ел арасындағы ықтимал бірлескен жобалардың негізіне айналуы мүмкін.
Қазақстан тарапы өз кезегінде ауыл шаруашылығы өнімдерінің тауарлық құрылымын әртараптандыруға, өзара жеткізілім көлемін ұлғайтуға және екі ел үшін де қызығушылық тудыратын жаңа өнім түрлерін анықтауға басымдық берді.
Өсімдіктер карантині цифрландырылуы мүмкін
Кездесуде өсімдіктерді қорғау, карантиндік бақылау және фитосанитариялық қауіпсіздік мәселелері де жеке қаралды.
Тараптар осы саладағы процестерді цифрландыру және автоматтандыру мүмкіндіктерін талқылады.
Негізгі назар мына бағыттарға аударылды:
- Ауыл шаруашылығы өнімдерінің фитосанитариялық жай-күйін бақылауды жетілдіру.
- Өсімдіктер карантині саласындағы технологиялық шешімдермен алмасу.
- Тексеру және бақылау рәсімдерінің тиімділігін арттыру.
- Тиісті процестерді цифрландыру мен автоматтандыру тәжірибесін зерттеу.
Фитосанитариялық талаптардың сақталуы халықаралық аграрлық саудада маңызды рөл атқарады. Әсіресе Еуропа нарығына өнім жеткізуді көздейтін кәсіпорындар үшін сапа мен қауіпсіздік стандарттарына сәйкестік негізгі шарттардың бірі саналады.
Сондықтан бақылау рәсімдерін жетілдіру және технологиялық шешімдерді енгізу болашақта қазақстандық экспорттаушылар үшін маңызды болуы мүмкін.
Қазақстан үшін Чехия нарығы несімен маңызды?
Чехиямен аграрлық ынтымақтастық Қазақстанға Еуропа нарығындағы сауда байланыстарын кеңейтуге мүмкіндік береді. Алайда бұл үшін экспорт көлемін арттырумен қатар, өнім түрлерін көбейту және сапа талаптарына сәйкестікті қамтамасыз ету қажет.
Екі елдің әріптестігі тек дайын ауыл шаруашылығы өнімдерінің саудасымен шектелмейді. Келіссөздер мал шаруашылығы генетикасын дамыту, заманауи технологияларды енгізу және өндірістік тәжірибе алмасу бағыттарын да қамтыды.
Қазақстандық фермерлер үшін мұндай ынтымақтастық селекциялық материалдарға қолжетімділікті кеңейтуге, ал аграрлық кәсіпорындар үшін жаңа технологиялық шешімдерді зерттеуге жол ашуы мүмкін.
Сонымен бірге тараптар ветеринариялық және фитосанитариялық қауіпсіздік саласындағы жұмысты күшейтуге мүдделі. Бұл бағыттағы өзара іс-қимыл ауыл шаруашылығы өнімдерінің халықаралық саудасына қойылатын талаптарды орындау тұрғысынан маңызды.
Екі ел аграрлық әріптестікті жалғастырады
Кездесу қорытындысында Қазақстан мен Чехия агроөнеркәсіптік кешендегі ынтымақтастықты одан әрі дамытуға өзара мүдделі екенін растады.
Алдағы жұмыстың негізгі бағыттары – ауыл шаруашылығы өнімдерінің саудасын кеңейту, асыл тұқымды мал шаруашылығын дамыту, агротехнологиялармен алмасу және қауіпсіздік талаптарын жетілдіру.
Бұл бастамалардың нақты нәтижесі болашақ келісімдерге, кәсіпорындар арасындағы тікелей байланыстарға және бірлескен жобалардың іске асуына байланысты болады.
Бұған дейін біз Қазақстан мен Чехияның ауыл шаруашылығы саласындағы ынтымақтастықты кеңейту жөніндегі келіссөздері туралы жазған едік. Сол кездесуде 2024 жылғы аграрлық тауар айналымының 20,8 млн долларға жеткені, сондай-ақ чех селекциясының генетикалық материалын жеткізу және ауыл шаруашылығын цифрландыру мәселелері талқыланған болатын.
