Қазақстан балаларды зорлық-зомбылықтан қорғау жүйесін жетілдіруді жалғастырып жатыр. Оқу-ағарту министрі Жұлдыз Сүлейменова БҰҰ Бас хатшысының балаларға қатысты зорлық-зомбылық мәселелері жөніндегі арнайы өкілі Наджат Маалла Мджидпен кездесті. Оқу-ағарту министрлігінің хабарлауынша, тараптар балалардың қауіпсіздігін қамтамасыз ету, буллингтің алдын алу және көмек көрсету қызметтерінің жұмысын жақсарту мәселелерін талқылады, деп хабарлайды DKNews.kz.
Қазақстанға жұмыс сапарымен келген БҰҰ өкіліне елімізде жүзеге асырылып жатқан заңнамалық және институционалдық өзгерістер таныстырылды. Кездесуге Қазақстан Республикасы Құрылтайы Төрағасының орынбасары, Бала құқықтары жөніндегі уәкіл Динара Закиева, ЮНИСЕФ және Оқу-ағарту министрлігінің өкілдері де қатысты.
Қазақстанда балаларды қорғау жүйесі қалай өзгереді?
Жұлдыз Сүлейменова Мемлекет басшысы Қасым-Жомарт Тоқаевтың бастамасымен балалардың құқықтарын қорғауға бағытталған реформалар жүргізіліп жатқанын атап өтті.
Кездесуде 2026–2030 жылдарға арналған «Қазақстан балалары» тұжырымдамасының негізгі бағыттары таныстырылды.
Құжат балалардың құқықтарын қорғау, олардың қауіпсіздігін қамтамасыз ету және қолдау қызметтерінің жұмысын жетілдіру мәселелерін қамтиды.
Талқылаудағы басты бағыттардың бірі – балаға қауіп төнген жағдайда жауапты мекемелердің өзара үйлесімді әрекет етуі. Бұл үшін көмекке мұқтаж балаларды ерте анықтау және тиісті қызметтер арасындағы байланысты күшейту көзделіп отыр.
Өңірлерде бала құқықтарын қорғау басқармалары құрылады
БҰҰ өкілімен кездесуде балаларды қорғаудың өңірлік инфрақұрылымын дамытуға ерекше назар аударылды.
Тараптар бірнеше маңызды бағытты қарастырды:
- Өңірлік бала құқықтарын қорғау басқармаларын құру.
- Қорғаншылық және қамқоршылық органдарының жұмысын жетілдіру.
- Психологиялық қолдау орталықтарының қызметін күшейту.
- Көмекке мұқтаж балаларды ерте анықтау.
- Балаларды қорғауға жауапты мекемелердің өзара іс-қимылын жақсарту.
Мұндай өзгерістердің мақсаты – баланың мәселесі әртүрлі мемлекеттік орган арасында шешілмей қалмай, қажетті көмекке дер кезінде қол жеткізуіне жағдай жасау.
Дегенмен кездесуде жаңа басқармалардың нақты саны, олардың толық іске қосылу мерзімі және қосымша қаржыландыру көлемі жарияланған жоқ.
Буллинг пен зорлық-зомбылықтың алдын алу күшейтіледі
Келіссөздердің тағы бір маңызды тақырыбы – білім беру ұйымдарындағы балалардың психологиялық қауіпсіздігі.
Тараптар зорлық-зомбылық пен буллингтің алдын алу шараларын, сондай-ақ балаларға психологиялық көмек көрсету мүмкіндіктерін талқылады.
Мектептегі қауіпсіздік тек ғимаратты күзетумен немесе тәртіпті бақылаумен шектелмейді. Оған балалар арасындағы қарым-қатынас, қорлау мен қысым көрсету жағдайларын анықтау және зардап шеккен оқушыларға қолдау көрсету де кіреді.
Сондықтан педагогтердің, психологтердің, ата-аналардың және балаларды қорғау қызметтерінің өзара байланысы маңызды.
«111» байланыс орталығы арқылы көмек алу мүмкіндігі кеңейеді
Кездесуде балалардың көмекке жүгіну жолдарын қолжетімді ету мәселесі де қарастырылды.
Соның ішінде «111» байланыс орталығының мүмкіндіктерін кеңейтуге назар аударылды.
Бұл орталық отбасы, әйелдер мен балалардың құқықтарын қорғау мәселелері бойынша өтініштер қабылдайды. Балалар мен олардың ата-аналары құқықтық және психологиялық көмекке қатысты мәселелер бойынша хабарласа алады.
Баланың қауіпсіздігіне қатер төнген жағдайда көмекке жүгіну мүмкіндігін білу маңызды. Әсіресе зорлық-зомбылық, қорқыту немесе буллингке тап болған балалар үшін қолжетімді әрі түсінікті байланыс арналары қажет.
Тараптар осы бағыттағы жұмысты әрі қарай жетілдіру мәселесін талқылады. Алайда кездесудің қорытындысында «111» орталығының қызметіне енгізілетін нақты жаңа өзгерістер жарияланған жоқ.
БҰҰ Қазақстандағы реформалармен танысты
Наджат Маалла Мджидтің Қазақстанға жұмыс сапары балалардың құқықтарын қорғау саласындағы халықаралық диалогты жалғастыруға мүмкіндік берді.
Оқу-ағарту министрлігі БҰҰ өкіліне ұлттық жүйедегі өзгерістерді және алдағы жылдарға арналған басымдықтарды таныстырды.
Кездесуге ЮНИСЕФ өкілдерінің қатысуы да балаларды қорғау мәселелерінің халықаралық ынтымақтастық аясында қарастырылғанын көрсетеді.
Бұл ретте кездесу туралы ресми ақпаратта жаңа халықаралық келісімге қол қойылғаны немесе қосымша қаржыландыру туралы шешім қабылданғаны айтылмайды.
Балаларды қорғауда басты міндет қандай?
Қазақстанда балалардың қауіпсіздігін қамтамасыз етуге қатысты реформалар заңнаманы жетілдірумен қатар, қолдау қызметтерінің күнделікті жұмысын жақсартуға бағытталған.
Негізгі міндет – қауіп-қатерді ерте анықтау, көмекке мұқтаж баланы назардан тыс қалдырмау және жауапты мекемелердің әрекетін үйлестіру.
Ал бұл шаралардың нақты нәтижесі балалар мен отбасылардың қажетті көмекке қаншалықты жылдам қол жеткізетініне, мектептердегі қауіпсіздік деңгейіне және алдын алу жұмыстарының тиімділігіне байланысты болады.
Бұған дейін біз Қазақстанда балалардың қауіпсіздігін қамтамасыз ету жүйесін өзгерту жөніндегі ұсыныстар туралы жазған едік. Онда буллинг туралы өтініштерді қарау, балаларға төнетін қауіптерді ерте анықтау және «111» байланыс орталығы арқылы құқықтық көмекті кеңейту мәселелері көтерілген болатын.
