Жол саласына қатысты қарыздар коммерциялық банктерге өтеді. «ҚазАвтоЖол» ұлттық компаниясы Қазақстанның үш банкімен 700 миллион долларға дейін несие тарту туралы келісімге қол қойды. Бұл мәміле Қазақстанның Даму банкіне жаңа инфрақұрылымдық жобаларды қаржыландыру үшін қосымша кредиттік мүмкіндік береді, деп хабарлайды DKNews.kz.
Келісім жол саласын қаржыландыру мәселелеріне арналған дөңгелек үстелде жасалды. Банк синдикатының құрамына Halyk Bank, Банк ЦентрКредит және Еуразиялық банк кірді.
Алайда 700 миллион доллар жаңа жолдар салуға бөлінетін қосымша қаражат емес. Коммерциялық банктер «ҚазАвтоЖолдың» Қазақстанның Даму банкі алдындағы қолданыстағы қарыздарын қайта қаржыландырады.
$700 миллион неге жаңа жолдарға емес, бұрынғы қарыздарға бағытталады?
Бұған дейін «ҚазАвтоЖол» автомобиль жолдарын жөндеу және жаңғырту жұмыстарына Қазақстанның Даму банкінен (ҚДБ) қаржы тартып келген. Енді осы міндеттемелердің бір бөлігін қаржыландыру коммерциялық банктерге өтеді.
Бұл тәсіл қаржы институттары арасындағы кредиттік жүктемені қайта бөлуге мүмкіндік береді. Ал ҚДБ босаған кредиттік лимитін басқа басым жобаларға бағыттай алады.
Келісім аясындағы ұзақ мерзімді ынтымақтастық 2034 жылға дейін жалғасады.
Синдикатталған қаржыландыруды ұйымдастырушы әрі агент-банк ретінде Halyk Bank белгіленді. Мәмілеге Банк ЦентрКредит пен Еуразиялық банк те қатысады.
Синдикатталған несие дегеніміз — бірнеше банктің бір қарыз алушыны бірлесіп қаржыландыруы. Мұндай жағдайда кредиттік жүктеме бір ғана банкке түспей, бірнеше қаржы ұйымы арасында бөлінеді.
Жұманғарин мемлекет жол саласын қаржыландыру тәсілін неге өзгертіп жатқанын түсіндірді
Премьер-министрдің орынбасары – ұлттық экономика министрі Серік Жұманғарин келісімді екінші деңгейлі банктерді экономиканың нақты секторын қаржыландыруға кеңінен тарту міндетімен байланыстырды.
Оның айтуынша, кредиттік жүктемені қайта бөлу Қазақстанның Даму банкіне жаңа жобаларды қолдауға мүмкіндік береді.
«Мемлекет басшысы екінші деңгейлі банктердің экономиканың нақты секторын қаржыландыруға белсенді қатысуы және ірі жобаларды іске асыруға жеке капиталды тарту қажеттігін бірнеше рет атап өтті. Бүгін біз осындай өзара іс-қимылдың нақты үлгісін көріп отырмыз. Мұндағы негізгі мәселе — жол құрылысына жаңа қарыз тарту емес, коммерциялық банктердің қаражаты есебінен ҚДБ алдындағы қолданыстағы міндеттемелерді қайта қаржыландыру. Бұл банк секторының инфрақұрылымды қаржыландыруға қатысуын кеңейтіп қана қоймай, даму институтының ресурстарын жаңа жобаларды іске асыруға бағыттауға мүмкіндік береді», — деді Серік Жұманғарин.
Мемлекет үшін мұндай тетіктің тиімділігі қаржы ресурстарын қайта пайдалануға байланысты. Бұрын жол жобаларына бөлінген қаражат бойынша міндеттемелер коммерциялық кредиторларға өтеді. Ал ҚДБ-ның босаған лимиті жаңа инвестициялық шешімдер қабылдауға мүмкіндік береді.
Қазақстандағы жол құрылысына қосымша қаржы бөліне ме?
Қол қойылған келісім 700 миллион долларға жаңа жол жобалары басталады дегенді білдірмейді.
Бұл сома банк синдикатымен жасалған келісім аясындағы қаржыландырудың ең жоғары шегін көрсетеді. Қарыздардың нақты қанша бөлігі қайта қаржыландырылатыны әзірге жарияланған жоқ.
Жүргізушілер үшін бұл айырмашылықтың мәні бар. Өйткені келісім жол желісін тікелей кеңейтуден гөрі ұлттық компанияның бұрынғы қарыздарын қаржыландыру көздерін өзгертуге қатысты.
Дегенмен ҚДБ-ның кредиттік лимитінің босатылуы өзге инфрақұрылымдық жобаларға қаржы бөлуге негіз бола алады. Қай нысандарға қолдау көрсетілетіні әзірге нақтыланбады.
Бұған дейін Қазақстандағы автомобиль жолдарының 5 мың шақырымнан астамын жаңғыртуға ҚДБ арқылы қаржы бөлу жоспарланғаны туралы хабарланған еді. Мұндай жобалар елдегі жол инфрақұрылымын дамытуда мемлекеттік даму институттарының қаншалықты маңызды екенін көрсетеді.
Halyk Bank, Банк ЦентрКредит және Еуразиялық банктің қатысуы нені өзгертеді?
Бұған дейін жол жобаларын қаржыландыруда мемлекеттік даму институттарының рөлі басым болды. Жаңа келісім бұл салаға коммерциялық банктердің белсендірек қатысуын көздейді.
Halyk Bank, Банк ЦентрКредит және Еуразиялық банк үшін бұл ұзақ мерзімді инфрақұрылымдық қаржыландыруға қатысу мүмкіндігі. Ал Қазақстанның Даму банкі қолданыстағы кредиттік міндеттемелерінің бір бөлігін қайта бөліп, жаңа жобаларды қолдауға қаржылық мүмкіндік алады.
Бірақ мәміленің бірқатар маңызды шарттары әлі жарияланған жоқ.
Атап айтқанда, пайыздық мөлшерлемелер, әр банктің синдикаттағы үлесі және қарызды өтеу кестесі белгісіз. Сондықтан жаңа қаржыландырудың бұрынғы ҚДБ несиелерімен салыстырғанда қаншалықты тиімді екенін әзірге бағалау мүмкін емес.
Соған қарамастан, ынтымақтастықтың 2034 жылға дейін жоспарлануы жол саласын қаржыландырудың ұзақ мерзімді тетігі қалыптасып жатқанын көрсетеді.
Қазақстан үшін бұл мәміленің нәтижесі қайта қаржыландырылатын қарыз көлемімен ғана өлшенбейді. ҚДБ-ның босаған ресурстарының қандай жаңа инфрақұрылымдық жобаларға бағытталатыны да шешуші мәнге ие.
Әзірге белгілісі: үш коммерциялық банк «ҚазАвтоЖолға» 700 миллион долларға дейін қаржыландыру ұсынуды көздеп отыр. Ал Қазақстанның Даму банкі өз кредиттік ресурстарының бір бөлігін басқа жобаларға бағыттай алады.
Қай жобалар қаржы алатыны және қарыздарды қайта қаржыландырудың нақты құны әзірге ашық айтылған жоқ.
