«Бақты – Аягөз» теміржолындағы жер жұмыстары 92%-ға орындалды. Қазақстан мен Қытай арасындағы үшінші теміржол шекара өткелін ашуға мүмкіндік беретін 303 шақырымдық жаңа желінің құрылысы жалғасып жатыр. Президент Қасым-Жомарт Тоқаев «Жаңа тарихи кезеңдегі Қазақстанның өзекті міндеттері» атты Қазақстан халқына Жолдауында бұл жобаның стратегиялық маңызын атап өткен болатын, деп хабарлайды DKNews.kz.
Теміржолды 2027 жылы пайдалануға беру жоспарланған. Жоба Қазақстанның Қытаймен жүк тасымалын кеңейтуге, қолданыстағы шекара өткелдеріне түсетін жүктемені азайтуға және халықаралық транзиттік бағыттарды дамытуға арналған.

Құрылыста 1 450 маман мен 870 техника жұмыс істеп жатыр
Қазір жаңа теміржол желісінің құрылысы бірнеше бағытта қатар жүргізілуде. Жер жұмыстарының 92%-ы аяқталғанымен, жасанды инженерлік құрылыстар салу және жолдың жоғарғы құрылымын төсеу жалғасып жатыр.
Жобаға 1 450 маман мен 870-ке жуық арнайы техника жұмылдырылған. Жұмысшылар теміржол төсемін дайындап, инженерлік нысандарды салып, рельс-шпал торын орнатуға қажетті жұмыстарды атқаруда.
2026 жылдың соңына дейін 70 шақырым рельс-шпал торын төсеу жоспарланған. Бұл – алдағы құрылыс кезеңінің міндеті, әзірге толық орындалған жұмыс көлемі емес.
Жер жұмыстарының жоғары дайындық деңгейі жобаның ілгерілегенін көрсетеді. Дегенмен теміржолды іске қосу үшін рельстерді төсеу, инженерлік құрылыстарды аяқтау және қажетті техникалық тексерулерден өткізу қажет.

Қазақстан мен Қытай арасында үшінші теміржол өткелі ашылады
«Бақты – Аягөз» жобасының негізгі нәтижелерінің бірі – Қазақстан мен Қытай арасындағы үшінші теміржол шекара өткелін қалыптастыру.
Қазір екі ел арасындағы негізгі теміржол қатынасы Достық және Алтынкөл шекаралық станциялары арқылы жүзеге асырылады.
Жаңа бағыт іске қосылғаннан кейін жүк ағындарын үш өткел арасында бөлуге мүмкіндік туады. Бұл қолданыстағы инфрақұрылымға түсетін жүктемені азайтуға және тасымалдарды ұйымдастырудың икемділігін арттыруға бағытталған.
Әсіресе Қытаймен сауда көлемі мен халықаралық транзитке сұраныс өскен жағдайда қосымша шекара өткелінің болуы маңызды.

Жаңа бағыт жылына 20 млн тонна жүк өткізе алады
Жоба бойынша жаңа теміржол желісінің өткізу қабілеті жылына 20 миллион тоннаға дейін жетеді деп күтілуде.
Бұл көрсеткіш – жобалық мүмкіндік. Нақты тасымал көлемі желі пайдалануға берілгеннен кейін жүк жөнелтушілердің сұранысына, шекаралық рәсімдерге және екі елдің теміржол инфрақұрылымының өзара үйлесімді жұмысына байланысты болады.
Жаңа бағыттың негізгі міндеттері:
- Қазақстан мен Қытай арасындағы теміржол қатынасын кеңейту;
- Достық және Алтынкөл өткелдеріне түсетін жүктемені азайту;
- Экспорттық жүктерді Қытай нарығына жеткізу мүмкіндіктерін арттыру;
- Қазақстан арқылы өтетін халықаралық транзиттік жүк ағындарын тарту;
- Екі ел арасындағы сауда-экономикалық байланыстарды нығайту.
Жоба Қазақстан экспортына қалай әсер етеді?
Қытай Қазақстанның маңызды сауда серіктестерінің бірі болғандықтан, шекарадағы теміржол инфрақұрылымының өткізу қабілеті экспорт пен транзит үшін ерекше мәнге ие.
«Бақты – Аягөз» желісі отандық тауар өндірушілер мен жүк жөнелтушілер үшін қосымша логистикалық бағыт қалыптастыруға арналған.
Жаңа өткелдің ашылуы Қазақстаннан Қытайға жөнелтілетін өнімдерді тасымалдау мүмкіндіктерін кеңейтуі мүмкін. Сонымен қатар Қазақстан аумағы арқылы басқа нарықтарға бағытталатын транзиттік жүктерді тартуға жағдай жасайды.
Алайда жаңа теміржолдың іске қосылуы экспорт көлемінің автоматты түрде өсуін білдірмейді. Ол үшін жеткізу тізбегінің тиімділігі, тасымал тарифтері және нарықтағы сұраныс та маңызды.
303 шақырымдық теміржол қашан іске қосылады?
Жобаның қазіргі жоспарына сәйкес, құрылыс жұмыстары 2027 жылы аяқталып, теміржол желісі пайдалануға берілуі тиіс.
Оған дейін құрылысшылар жолдың жоғарғы құрылымын төсеуді, инженерлік нысандарды салуды және қалған инфрақұрылымдық жұмыстарды аяқтауы қажет.
Қазіргі уақытта жарияланған негізгі көрсеткіштер – жер жұмыстарының 92%-ға орындалуы, құрылысқа 1 450 маманның қатысуы және жыл соңына дейін 70 шақырым рельс-шпал торын төсеу жоспары.
Жаңа желі іске қосылған жағдайда Қазақстан мен Қытай арасындағы теміржол байланысы үшінші шекара өткелімен толықпақ. Бұл елдің транзиттік әлеуетін дамытудағы маңызды инфрақұрылымдық өзгерістердің бірі болады.
Бұған дейін біз Қазақстан мен Қытайдың «Аягөз – Бақты» теміржол жобасын жүзеге асыру және құрылыс қарқынын арттыру жөніндегі келіссөздері туралы жазған едік. Сол кезде тараптар құрылысқа отандық мердігерлерді тарту, қажетті ресурстарды жұмылдыру және екі елдің теміржол желілерін түйістіру мәселелерін талқылаған болатын.