Есірткі саудасына қарсы күрес цифрлық кеңістікке көшіп жатыр. Астанада әлеуметтік желілерден, мессенджерлерден және жабық чаттардан есірткі саудасына қатысты ресурстарды анықтайтын отандық жасанды интеллект жүйесі таныстырылды. Бағдарлама күмәнді интернет алаңдарын талдап, оларды бұғаттауға қажетті материалдарды әзірлей алады, деп хабарлайды DKNews.kz.
Бұл туралы Polisia.kz хабарлады. Жаңа технология 2026 жылдың IV тоқсанына арналған нашақорлық пен есірткі бизнесіне қарсы іс-қимыл жөніндегі ведомствоаралық штаб отырысында таныстырылды. Жиын Астана қаласы әкімінің орынбасары Ерік Мейірханның төрағалығымен өтті.
Жасанды интеллект жабық чаттардағы есірткі саудасын да анықтай алады
Жаңа жүйенің ерекшелігі — ашық интернет ресурстарымен ғана шектелмеуі.
Әзірлеушілердің айтуынша, бағдарлама әлеуметтік желілердегі жазбаларды, мессенджерлердегі қауымдастықтарды, боттарды және жабық интернет алаңдарын да талдай алады.
Жасанды интеллект интернет кеңістігін автоматты түрде бақылап, есірткі саудасына қатысы болуы мүмкін ресурстарды анықтайды. Олардың мазмұнын зерттеп, кейін бұғаттау үшін пайдалануға болатын материалдарды жинақтайды.
Бұл күмәнді контентті іздеу жұмысын автоматтандыруға мүмкіндік береді. Алайда бағдарламаның өзі интернет ресурстарын бұғаттау туралы шешім қабылдайды деген сөз емес.
Әзірлеушілер жүйенің жабық чаттардағы ақпаратқа қалай қол жеткізетінін және пайдаланушылардың жеке деректерін қорғау үшін қандай шектеулер қарастырылғанын әзірге нақтылаған жоқ.
Бағдарлама интернетте қандай есірткіге сұраныс жоғары екенін көрсетеді
Жаңа технологияның мүмкіндігі күмәнді парақшаларды анықтаумен шектелмейді.
Жүйе заңсыз есірткі нарығындағы белсенділікті талдап, құқық қорғау органдарына қажетті ақпаратты жинақтай алады.
Атап айтқанда, бағдарлама:
- интернет пайдаланушылары мен қауымдастықтардың белсенділігін бақылайды;
- қандай есірткі түрлеріне сұраныс жоғары екенін анықтайды;
- тыйым салынған контенттің таралу қарқынын талдайды;
- есірткі саудасына қатысы бар ресурстардың жұмыс ерекшеліктерін көрсетеді.
Мұндай мәліметтер полицияға интернеттегі күмәнді белсенділіктің қай бағытта күшейіп жатқанын анықтауға көмектесуі мүмкін.
Дегенмен жаңа жүйенің тиімділігіне қатысты нақты көрсеткіштер жарияланған жоқ. Оның көмегімен қанша есірткі ресурсы анықталғаны туралы да ақпарат берілмеді.
Астанада жасанды интеллектіні полиция жұмысына енгізу мәселесі қаралды
Ведомствоаралық штаб отырысында қатысушылар бағдарламаның іс жүзіндегі мүмкіндіктерін және оны есірткі бизнесіне қарсы күрес шараларына енгізу тетіктерін талқылады.
Қалалық атқарушы органдар мен полиция департаментінің өкілдері «Астана — есірткісіз қала» кешенді жоспарының орындалуы туралы есеп берді.
Жиында атқарылған жұмыстардың нәтижелері, шешімін күткен мәселелер және есірткі қылмысына қарсы іс-қимылды күшейту жолдары қаралды.
Әзірге жаңа жүйенің толық іске қосылғаны туралы мәлімет жоқ. Оны енгізу мерзімі, әзірлеуге жұмсалған қаржы және құқық қорғау органдарының бағдарламаны пайдалану тәртібі де жарияланбады.
Қазақстанда есірткіге қарсы күресте цифрлық технологияларды қолдану бұған дейін де қолға алынған. 2026–2028 жылдарға арналған кешенді жоспарда жасанды интеллект пен басқа да технологиялық шешімдерді пайдалану қарастырылған.
Оқушылар мен студенттерге ерекше назар аударылмақ
Жиында жастар арасындағы нашақорлықтың алдын алу мәселесі де көтерілді.
Қатысушылар мектеп оқушыларына, студенттерге және жастарға ерекше көңіл бөлу қажеттігін атап өтті. Өйткені бұл топтардың өкілдері есірткінің заңсыз айналымына тартылу қаупіне тап болуы мүмкін.
Елорда билігі профилактикалық жұмыстарды жастардың ерекшеліктерін ескере отырып жүргізуді және заманауи тәсілдерді кеңірек қолдануды көздеп отыр.
Интернеттегі есірткі саудасына қарсы күрес бұл бағытпен де байланысты. Цифрлық алаңдар заңсыз заттарды ұсынумен қатар, адамдарды есірткі айналымына тарту үшін де пайдаланылуы мүмкін.
Бұған дейін Астанада тұрғындарға есірткі жарнамасы туралы полицияға хабарлауға мүмкіндік беретін цифрлық сервис іске қосылған болатын. Smart Astana қосымшасындағы «Есірткіге жол жоқ» қызметі арқылы азаматтар есірткі жарнамасы жазылған қабырғалардың суретін жолдай алады. Жүйе сурет түсірілген жердің геолокациясын автоматты түрде анықтайды.
Ал таныстырылған жаңа бағдарлама бұдан кеңірек міндетті атқаруға бағытталған. Ол азаматтардың хабарламасын күтпей-ақ интернет кеңістігінен күмәнді ресурстарды автоматты түрде іздеуге мүмкіндік береді.
Ендігі мәселе — жасанды интеллекттің нақты есірткі ресурстарын қаншалықты дәл анықтай алатыны және жиналған ақпараттың заңсыз сауданы тоқтатуға бағытталған шараларға қаншалықты жылдам айналатыны.
