Қазақстандық бидайдың сапасы жоғары болып шықты. Ауа райының қолайсыздығына қарамастан, элеваторларға жеткізілген жұмсақ бидайдың басым бөлігі үшінші сынып талаптарына сай келеді. Ал зерттелген үлгілердің жартысына жуығында дән маңызының мөлшері жоғары. Бұл ішкі нарық үшін де, астық экспорты үшін де маңызды көрсеткіш, деп хабарлайды DKNews.kz.
Бұл туралы Қазақстан Республикасының Ауыл шаруашылығы министрлігі жаңа өнімнің сапасына жүргізілген алдын ала бағалау қорытындысында мәлімдеді.
Қазақстандағы жұмсақ бидайдың 72%-ы үшінші сыныпқа сай
Ведомство мәліметінше, еліміздегі элеваторларға түскен жұмсақ бидайдың шамамен 72%-ы үшінші сыныпқа жатады.
Бұл астық нарығы үшін маңызды көрсеткіштердің бірі. Үшінші сыныпты бидай ұн тарту және нан пісіру өндірісінде кеңінен қолданылады. Сондықтан оның үлесінің жоғары болуы отандық өңдеуші кәсіпорындар үшін тиімді.
Зертханалық талдау нәтижелері де назар аударарлық. Тексерілген бидай үлгілерінің 48%-ында дән маңызының мөлшері 28%-дан асады.
Дән маңызы, яғни клейковина, қамырдың созылғыштығына, серпімділігіне және нанның көтерілуіне әсер етеді. Ұн және нан өнімдерін өндірушілер үшін бұл шикізат сапасын бағалаудағы негізгі көрсеткіштердің бірі.
Дегенмен аталған мәліметтер елде өсірілген барлық астыққа емес, элеваторларға қабылданған және зертханалық тексеруден өткен бидайға қатысты екенін ескерген жөн.
Ақмола облысында бидайдың 90%-ы үшінші сыныпқа жатады
Қазақстанның басты астықты өңірлерінің бірі саналатын Ақмола облысында өнім сапасы республикалық орташа көрсеткіштен едәуір жоғары.
Өңірде екі көрсеткіш ерекше назар аудартады:
- 90% – үшінші сыныпқа жататын бидайдың үлесі.
- 70% – Hi-Pro санатындағы жоғары ақуызды бидайдың үлесі.
Hi-Pro санатына ақуыз мөлшері жоғары бидай жатады. Мұндай астық сапалы ұн өндіруге бағытталған кәсіпорындар мен жоғары талап қоятын сатып алушылар үшін тартымды.
Ақмола облысындағы үшінші сыныпты бидайдың үлесі республикалық көрсеткіштен 18 пайыздық тармаққа жоғары.
Бұл өңір шаруалары үшін астықты өткізу кезінде бәсекелестік артықшылық бере алады. Әсіресе сапа талаптары жоғары нарықтарда мұндай көрсеткіштің маңызы зор.
Бидай сапасының жоғары болуы шаруаларға не береді?
Астық мол жиналғанымен, бұл оның міндетті түрде тиімді бағамен сатылатынын білдірмейді.
Сатып алушылар бидайдың сыныбына, құрамындағы ақуыз бен дән маңызының мөлшеріне, сондай-ақ өңдеуге жарамдылығына назар аударады.
Сондықтан сапалы азық-түліктік бидай үлесінің жоғары болуы нарықтың бірнеше қатысушысына тиімді.
Ұн тартатын кәсіпорындар жақсы нан пісіру қасиеттері бар шикізат алады. Шаруалар азық-түліктік астық нарығының талаптарына сай өнім ұсына алады. Ал экспорттаушылар сапаға басымдық беретін шетелдік сатып алушылармен жұмыс істеуге мүмкіндік алады.
Әсіресе ақуызы жоғары бидайдың құндылығы ерекше. Ол сапалы ұн өндіруге және ұн тартуға арналған астық қоспаларының сипаттамаларын жақсартуға пайдаланылады.
Алайда бидайдың сапасы оның нарықтағы бағасын жалғыз өзі анықтамайды. Экспорттық құнға сұраныс, тасымалдау шығындары және келісімшарт талаптары да ықпал етеді.
Қазақстан ішкі нарықты қамтамасыз етіп, экспортты арттыра ала ма?
Ауыл шаруашылығы министрлігі жаңа өнімнің сапалық көрсеткіштерін елдің азық-түлік қауіпсіздігімен байланыстырады.
Азық-түліктік бидайдың жеткілікті көлемі ішкі нарықты астықпен, ұнмен және нан өнімдерімен қамтамасыз етуге, сондай-ақ қажетті қор қалыптастыруға мүмкіндік береді.
Қазақстан үшін тағы бір маңызды мәселе бар. Ішкі тұтынушыларға да, шетелдік сатып алушыларға да сапалы шикізат қажет.
Ақуыз бен дән маңызының жоғары болуы қазақстандық бидайдың шетелдік ұн өндірушілер үшін тартымдылығын арттырады. Бұл отандық астықтың халықаралық нарықтағы бәсекеге қабілеттілігін күшейтуі мүмкін.
Дегенмен сапа көрсеткіштерінің жоғары болуы экспорт көлемі міндетті түрде өседі деген сөз емес. Нақты жеткізілім көлемі сыртқы сұранысқа, логистикалық мүмкіндіктерге және нарықтағы жағдайға байланысты болады.
Соған қарамастан, ауа райының күрделі жағдайында астықтың сапалық сипаттамаларын сақтап қалу отандық аграрлық сектор үшін елеулі нәтиже саналады.
Ең жоғары көрсеткіш Ақмола облысында тіркелді. Мұнда элеваторларға түскен бидайдың әрбір он бөлігінің тоғызы үшінші сыныпқа сәйкес келеді. Бұл өңірдің сапалы азық-түліктік астық өндірудегі әлеуетін көрсетеді.
Бұған дейін біз Қазақстандағы астық жинау науқаны, бидай сапасы және аграрлық сектордың экспорттық мүмкіндіктері туралы да жазған едік.
