Қазақстан мен Тәжікстанның сауда айналымы 1 миллиард доллардан асты. 7 қарашада Астанада Президент Қасым-Жомарт Тоқаев пен ресми сапармен келген Тәжікстан Президенті Эмомали Рахмон келіссөз жүргізді, деп хабарлайды DKNews.kz.
Ақорданың хабарлауынша, тараптар сауда, инвестиция, көлік-логистика, энергетика және басқа да стратегиялық бағыттардағы ынтымақтастықты кеңейтуді талқылады.
Эмомали Рахмонның Қазақстанға ресми сапары Ақордадағы салтанатты қарсы алу рәсімінен басталды. Мәртебелі мейманның құрметіне Әуе қорғанысы күштерінің тікұшақтары екі елдің мемлекеттік туларын желбіретіп ұшты.
Президенттер ресми делегация мүшелерін таныстырғаннан кейін Құрмет қарауылы ротасының бастығы рапорт берді. Президент оркестрі Қазақстан мен Тәжікстанның мемлекеттік әнұрандарын орындады.
Тоқаев екі елдің стратегиялық серіктестігін жоғары бағалады
Келіссөз барысында Қасым-Жомарт Тоқаев Тәжікстан Президентінің сапарын екі халық арасындағы достық пен өзара құрметтің көрінісі деп атады.
Мемлекет басшысы Қазақстан мен Тәжікстанның стратегиялық серіктестігі мен одақтастық қарым-қатынасы тұрақты дамып келе жатқанын атап өтті.
– Бүгін біз бауырлас мемлекеттеріміздің стратегиялық серіктестігі мен одақтастығы жөнінде толық негізде айта аламыз. Екіжақты ынтымақтастықта қандай да бір мәселе жоқ. Көпжақты байланыстарымызды одан әрі ілгерілету мақсатында қарастырып, шешімін табуды қажет ететін жайттар бар. Жаңа мүмкіндіктерге жол ашу, өзара тиімді жобаларды іске асыру және қол жеткізілген уағдаластықтарды орындау тұрғысынан тек алға қарай қадам басып келеміз. Қазақтар тарихы бай, төл мәдениеті мен рухани мұрасы байтақ көне ұлт ретінде тәжік халқына құрметпен қарайды. Сіздің парасатты әрі көреген саясатыңыздың арқасында Тәжікстан көптеген салада ауқымды реформалар жүргізіп, таңғаларлық табыстарға қол жеткізді. Осы өзгерістердің нәтижесі экономиканың орнықты өсімінен, халықтың әл-ауқатының артуынан көрініс тауып отыр, – деді Қазақстан Президенті.
Қасым-Жомарт Тоқаев екі ел үкіметтерінің бұрын қол жеткізілген уағдаластықтарды жүзеге асыру бойынша белсенді жұмыс жүргізіп жатқанын жеткізді.
Тоғыз айда сауда айналымы 26 пайызға өсті
Келіссөздегі маңызды тақырыптардың бірі – екіжақты сауда көрсеткіштері.
Эмомали Рахмонның мәліметінше, 2026 жылдың қаңтар–қыркүйек айларында Қазақстан мен Тәжікстан арасындағы тауар айналымы 1 миллиард доллардан асты. Бұл 2025 жылдың сәйкес кезеңімен салыстырғанда шамамен 26 пайызға жоғары.
– Елдеріміздің үкіметтері уағдаластықтарды толығымен жүзеге асыру үшін белсенді жұмыс істеп жатқанын атап өткен жөн. Қабылданған шаралардың арқасында тасымалданатын тауар түрлері көбейіп, түрлі өнім көлемі артты. Теміржолмен жеткізілетін экспорт-импорт жүгі де ұлғайып келеді. Бизнес деңгейіндегі байланыстар жанданды. Бизнес-форум, арнайы сауда миссияларының қорытындысы бойынша қол жеткізілген коммерциялық уағдаластықтар жоспарлы түрде іске асырылуда. Бұл ретте елдеріміздің жыл сайынғы тауар айналымы тұрақты түрде 1 миллиард доллардан асады. Осының есебінен Қазақстан ұдайы Тәжікстанның ең ірі сауда серіктестерінің үштігіне еніп отыр, – деді Мемлекет басшысы.
Осылайша, Қазақстан Тәжікстанның ең ірі үш сауда серіктесінің қатарындағы орнын сақтап отыр.
Екі ел арасындағы теміржол тасымалының артуы, экспорттық өнім түрлерінің көбеюі және кәсіпкерлер арасындағы байланыстардың жандануы экономикалық ынтымақтастықтың негізгі бағыттарына айналған.
Тәжікстанда Қазақстан капиталы бар 130-дан астам кәсіпорын жұмыс істейді
Кездесуде инвестициялық ынтымақтастық мәселесіне де назар аударылды.
Тәжікстан Президентінің айтуынша, бүгінде оның елінде Қазақстан капиталының қатысуымен 130-дан астам кәсіпорын тіркелген.
Ал Қазақстанда тәжік тарапының 580-нен астам кәсіпорны жұмыс істейді. Соның 500-і толықтай тәжік капиталының қатысуымен құрылған.
– Биыл тоғыз айдың қорытындысы бойынша елдеріміз арасындағы тауар айналымының көлемі 1 миллиард доллардан асты. Бұл өткен жылдың осы кезеңімен салыстырғанда шамамен 26 пайызға жоғары. Инвестициялық ықпалдастық дәйекті түрде дамып келеді. Бүгінде Тәжікстанда Қазақстан капиталының қатысуымен 130-дан аса кәсіпорын тіркелген. Ал Қазақстанда тәжік тарапының 580-нен астам кәсіпорны жұмыс істейді. Олардың 500-і толығымен тәжік капиталының қатысуы арқылы еңбек етеді. Бұл – өте жақсы көрсеткіш. Мәдени-гуманитарлық байланыстарымызда да оң динамика сақталып отыр. Мәдени, білім беру және академиялық іс-шаралар тұрақты түрде өткізіледі. Біздің қазіргі міндетіміз – стратегиялық серіктестік пен одақтастық қарым-қатынасты тың нәтижелерге ұластыру. Жоғары деңгейдегі уағдаластықтардың тыңғылықты іске асырылуына қолдау көрсетуіміз қажет. Бүгінгі келіссөзіміз барлық бағыттағы ықпалдастықты одан әрі дамытудың нақты қадамдарын айқындайды, – деді Эмомали Рахмон.
Бұл деректер екі ел арасындағы экономикалық байланыстардың тек тауар саудасымен шектелмейтінін көрсетеді.
Көлік, энергетика және су ресурстары талқыланды
Президенттер келіссөз барысында ынтымақтастықты кеңейтудің бірнеше басым бағытын қарастырды.
Атап айтқанда, тараптар мына салаларға назар аударды:
- Сауда-экономикалық байланыстарды кеңейту.
- Көлік және логистика саласындағы ынтымақтастық.
- Энергетикалық жобалар.
- Ауыл шаруашылығы және агроөнеркәсіптік кешен.
- Су ресурстарын пайдалану мәселелері.
- Өнеркәсіптік кооперация.
- Цифрландыру және технологиялық ынтымақтастық.
Бұл бағыттар екі ел арасындағы экономикалық байланысты тереңдетуге және бірлескен жобаларды дамытуға мүмкіндік береді.
Астанада Тәжікстан елшілігінің жаңа ғимараты ашылады
Экономикалық мәселелермен қатар, президенттер мәдени-гуманитарлық ынтымақтастықтың дамуына да тоқталды.
Қасым-Жомарт Тоқаев екі елде мәдениет күндері ұйымдастырылып, көрнекті тарихи тұлғаларға арналған ескерткіштер ашылғанын атап өтті.
Атап айтқанда, Душанбеде Абайдың бюсті, ал Астанада Ибн Синаның ескерткіші орнатылды.
– Мәдениет күндері алма-кезек өткізіліп, көрнекті тұлғалардың ескерткіштері ашылды. Душанбеде Абай бюсті, Астанада Ибн Сина ескерткіші бой көтерді. Білім беру мен жастар саясаты салаларындағы ықпалдастық жоғары деңгейде. Жастар, ғалымдар мен зиялылар форумдары жиі өткізіледі. Сондықтан өзара ынтымақтастықта қол жеткізген нәтижелер үшін мақтануға да, қуануға да толық негіз бар. Бүгін өте маңызды іс-шараға – Астана қаласында Тәжікстан елшілігінің жаңа ғимаратының ашылуына қатысамыз. Бұл бір ғимараттан ғана тұрмайды, оны кешен деуге болады. Мұның бәрі таңғалдырады әрі Тәжікстанның елімізде тұрақты түрде өкілдігі болатынын айғақтайды. Әлбетте, бұдан бауырластық байланыстарымыздың бірегей сипатын көреміз, – деді Қасым-Жомарт Тоқаев.
Мемлекет басшысы білім беру, жастар саясаты және ғылыми байланыстар саласындағы ынтымақтастықтың да жоғары деңгейде екенін жеткізді.
Қазақстан мен Тәжікстан ынтымақтастықты кеңейтпек
Астанадағы келіссөздер екі елдің стратегиялық серіктестік пен одақтастық қатынастарды одан әрі дамытуға мүдделі екенін көрсетті.
2026 жылдың алғашқы тоғыз айында тауар айналымының 26 пайызға өсуі және екі елде жүздеген бірлескен әрі шетелдік капитал қатысқан кәсіпорындардың жұмыс істеуі экономикалық байланыстардың ауқымын сипаттайды.
Алдағы кезеңде негізгі назар сауда көлемін ұлғайтуға, инвестициялық жобаларды дамытуға, көлік-логистика және энергетика салаларындағы өзара іс-қимылды кеңейтуге аударылмақ.
Бұған дейін біз Қасым-Жомарт Тоқаев пен Эмомали Рахмонның 5 қазандағы телефон әңгімесінде қазақ-тәжік ынтымақтастығын кеңейту және алдағы кездесулер кестесін талқылағаны туралы жазған едік. Астанадағы ресми келіссөздер сол жоғары деңгейдегі саяси диалогтың жалғасы болды.
