Қазақстандықтар банктерге көбірек ақша жинай бастады. Соңғы бес жылда халықтың мерзімді депозиттерінің көлемі 2,5 еседен астам ұлғайды. Ал бір жылдың ішінде салымшылар банктерге қосымша 4 трлн теңгеден астам қаржы орналастырған, деп хабарлайды DKNews.kz.
2026 жылғы 1 қазандағы жағдай бойынша Қазақстанның депозиттерге кепілдік беру жүйесіне қатысатын банктеріндегі жеке тұлғалардың мерзімді салымдары 27 трлн теңгеден асты. Бір жылдағы өсім 18,2%-ды құрады.
Алайда бұл қаражат банктер арасында біркелкі бөлініп жатқан жоқ. Кейбір қаржы ұйымдары депозиттік портфелін 50%-ға жуық ұлғайтса, енді біреулері салымдарының азаюына тап болды.
Bank RBK көш бастады: депозиттер көлемі 48%-ға артты
Қазақстан банктері арасында ең жоғары өсімді Bank RBK көрсетті. Бір жылда банктегі халықтың мерзімді салымдары 251,3 млрд теңгеге немесе 48%-ға ұлғайды.
Бұл банк секторындағы орташа өсімнен 2,6 еседен астам жоғары.
Қазан айының басында Bank RBK-нің жеке тұлғаларға тиесілі мерзімді депозиттер портфелі 774,8 млрд теңгеге жетті. Бір жыл бұрын бұл көрсеткіш шамамен 523,5 млрд теңге болған.
Банк клиенттердің әртүрлі қаржылық қажеттіліктеріне арналған депозит өнімдерін ұсынып отыр.
Мәселен, Smart депозитінде сыйақы күн сайын капиталдандырылады. Салымды толықтыруға, сондай-ақ қаражаттың бір бөлігін шешіп алуға болады.
Ал DREAM жинақ депозиті ақшаны толықтыру мүмкіндігін және 19%-ға дейінгі сыйақы мөлшерлемесін қарастырады.
Салымшылар үшін мұндай өнімдердің айырмашылығы тек пайыздық мөлшерлемеде емес. Ақшаны қажет кезде пайдалану мүмкіндігі мен жоғары табыс алу шарттары да депозит таңдауға тікелей әсер етеді.
Бұған дейін біз 2026 жылы ақшаны қайда сақтаған тиімді және қазақстандық банктер қандай депозит шарттарын ұсынатынын да қарастырған болатынбыз.
Freedom Bank пен ForteBank үздік үштікке енді
Мерзімді депозиттер көлемінің өсуі бойынша екінші орынды Freedom Bank иеленді. Банктегі халық салымдары бір жылда 41,8%-ға артты.
Үшінші орынға 34,2% өсім көрсеткен ForteBank жайғасты.
Алғашқы бестікке Отбасы банк пен Home Credit Bank те кірді.
|
Банк |
Бір жылдағы депозит өсімі |
|---|---|
|
Bank RBK |
48% |
|
Freedom Bank |
41,8% |
|
ForteBank |
34,2% |
|
Отбасы банк |
33,2% |
|
Home Credit Bank |
25,8% |
Аталған бес банктің барлығы нарықтағы орташа 18,2% көрсеткіштен жоғары нәтиже көрсетті.
Дегенмен бұл рейтинг банктердегі депозиттердің жалпы көлемін емес, олардың қаншалықты жылдам өскенін көрсетеді. Яғни өсім қарқыны төмендеу банктің депозиттік портфелі көлемі жағынан әлдеқайда ірі болуы мүмкін.
Жеті банктегі мерзімді салымдар 87,2 млрд теңгеге азайды
Депозит нарығындағы жалпы өсімге қарамастан, барлық банк бірдей нәтиже көрсеткен жоқ.
Қазақстандағы жеті екінші деңгейлі банкте халықтың мерзімді депозиттері қысқарды. Олардың жиынтық төмендеуі бір жылда 87,2 млрд теңгені құрады.
Теріс динамика негізінен шетелдік қаржы институттарының еншілес банктерінде байқалды. Алайда олардың қатарында Қазақстанның ірі банктері де бар.
Бұл нарықтағы қаражат көлемінің артуы әрбір банкке автоматты түрде жаңа салымшылар келеді дегенді білдірмейді.
Жоғары пайыздық мөлшерлемелер жағдайында банктер арасындағы бәсеке күшейіп отыр. Клиенттерді тарту үшін тек табысты депозит ұсыну жеткіліксіз. Қаражатты толықтыру, ішінара шешіп алу және салымды басқару мүмкіндіктері де маңызды.
Бес жылда депозит нарығы 2,5 еседен астам ұлғайды
Қазақстандағы мерзімді депозиттердің өсуі бір жылдың нәтижесімен ғана шектелмейді.
Соңғы бес жылда халықтың мерзімді салымдарының көлемі 2,5 еседен астам артқан. Осы кезеңдегі орташа жылдық өсім қарқыны шамамен 21%-ды құрады.
Бұл банктердегі жинақ қаражатының бірнеше жыл қатарынан ұлғайып келе жатқанын көрсетеді.
Депозиттерге деген сұранысты жоғары сыйақы мөлшерлемелері де қолдап отыр. Қазір банктер бірнеше айға, бір жылға және одан да ұзақ мерзімге ақша орналастыруға арналған түрлі өнімдер ұсынады.
Алайда олардың шарттары бірдей емес. Кейбір салымдар қаражатты еркін пайдалануға мүмкіндік берсе, басқаларында ақшаны мерзімінен бұрын алу шектелуі мүмкін.
Сондықтан депозит таңдағанда тек жарнамаланған жоғары пайызға емес, келісімшарттағы нақты талаптарға да назар аударған жөн.
Біз бұған дейін де Қазақстандағы банк депозиттері мен олардың табыстылығына әсер ететін факторлар туралы жазған едік.
Жоғары пайыз ба, әлде ақшаны еркін пайдалану ма?
Қазақстанның депозит нарығында екі түрлі қажеттілік айқын байқалады.
Бірінші топтағы салымшылар ақшасын белгілі бір мерзімге орналастырып, барынша жоғары табыс алуға ұмтылады. Екінші топ үшін жинақтағы қаражатқа қажет кезде қол жеткізу маңыздырақ.
Банктер осы екі сұранысқа бейімделіп, депозит өнімдерінің түрлерін көбейтіп жатыр.
Мысалы, салымды толықтыру және қаражаттың бір бөлігін алу мүмкіндігі күнделікті қаржылық қажеттіліктері бар клиенттер үшін қолайлы. Ал жинақ депозиттері белгілі бір мақсатқа жүйелі түрде ақша жинауды көздейтіндерге арналған.
Дегенмен сыйақы мөлшерлемесі жоғары болған сайын депозиттің басқа шарттарын мұқият салыстыру қажет. Өйткені қаражатты мерзімінен бұрын алу тәртібі, капиталдандыру және толықтыру мүмкіндігі салымнан түсетін нақты табысқа әсер етеді.
Нарықтағы бәсекенің қаншалықты күшейгенін Bank RBK көрсеткіші айқын аңғартады. Бір жылдың ішінде банк халықтың мерзімді депозиттер портфелін 48%-ға ұлғайтты.
Ал дәл осы кезеңде жеті банктегі мерзімді салымдар жиынтығы 87,2 млрд теңгеге қысқарған.
Қазақстандықтардың банктердегі мерзімді жинағы 27 трлн теңгеден асқан тұста қаржы ұйымдары арасындағы күрес енді осы қаражаттың қанша бөлігін өзіне тарта алатынына байланысты өрбіп отыр.