Жетісу облысында Қаратал өзенінің арнасын заңсыз өзгерту тоқтатылды

399
Фотосурет: DKNews.kz/AI-generated

Жетісу облысында Қаратал өзенінің арнасын заңсыз өзгерту әрекеті тоқтатылды. Балқаш-Алакөл бассейндік су инспекциясы табиғат қорғау прокуратурасымен бірлесіп жүргізген тексеру барысында тиісті келісімсіз атқарылған жұмыстарды анықтады. Су ресурстары және ирригация министрлігінің ақпаратына сәйкес, құқық бұзушыларға әкімшілік ықпал ету шаралары қолданылды, деп хабарлайды DKNews.kz.

Тексеру нәтижесінде жүргізілген жұмыстар өзеннің табиғи арнасын өзгертуге әкелгені белгілі болды. Мұндай әрекеттер су нысанының экологиялық жағдайына әсер етіп қана қоймай, жағалаудағы аумақтардың қауіпсіздігіне де қатер төндіруі мүмкін.

Қаратал өзенінде қандай заңбұзушылық анықталды?

Балқаш-Алакөл бассейндік су инспекциясы Жетісу облысының табиғат қорғау прокуратурасымен бірлесіп, Қаратал өзеніндегі жұмыстардың заңдылығын тексерді.

Нәтижесінде уәкілетті мемлекеттік органның келісімінсіз өзеннің табиғи арнасына өзгеріс енгізілгені анықталды. Инспекция заңсыз әрекеттердің жолын кесіп, жауапты тұлғаларға қатысты әкімшілік шаралар қабылдады.

Әзірге құқық бұзушылардың саны, қолданылған айыппұлдардың мөлшері және өзеннің нақты қай учаскесінде заңсыз жұмыстар жүргізілгені туралы мәлімет жарияланған жоқ.

Өзен арнасын өзгерту қандай қауіп төндіреді?

Су ресурстарын реттеу, қорғау және пайдалану комитеті төрағасының міндетін атқарушы Темірлан Әбдіқұлов өзен арнасына рұқсатсыз араласудың салдары ауыр болуы мүмкін екенін ескертті.

«Өзен арнасын заңсыз өзгерту су нысанының табиғи гидрологиялық режимінің бұзылуына, жағалаулардың шайылуына және оған іргелес аумақтарды су басу қаупіне әкелуі мүмкін. Мұндай жұмыстар Қазақстан Республикасының су заңнамасының талаптарына қатаң сәйкес жүргізілуі керек», – деді Темірлан Әбдіқұлов.

Өзеннің табиғи ағысын өзгерту су қозғалысына, жағалаудың тұрақтылығына және оған іргелес жерлердің жағдайына әсер етуі мүмкін.

Мұндай жұмыстардың ықтимал салдары:

  • Өзеннің табиғи гидрологиялық режимінің бұзылуы.
  • Жағалаулардың шайылуы және топырақтың бұзылуы.
  • Өзенге іргелес аумақтарды су басу қаупінің артуы.
  • Су экожүйесінің табиғи тепе-теңдігіне кері әсер етуі.

Алайда Қаратал өзеніндегі нақты экологиялық залалдың көлемі туралы дерек келтірілмеген. Сондықтан аталған қауіптерді осы оқиғада толық жүзеге асқан зардаптар ретінде бағалауға негіз жоқ.

Су қорғау аймақтарындағы бақылау күшейтілген

Су ресурстары және ирригация министрлігінің бассейндік инспекциялары су қорғау аймақтары мен белдеулерінде тұрақты мониторинг жүргізеді.

Бақылаудың негізгі бағыттарының бірі – заңсыз карьерлерді анықтау және пайдалы қазбаларды рұқсатсыз өндіру фактілерінің алдын алу.

Өзендер мен басқа да су нысандарының маңында жүргізілетін шаруашылық жұмыстары су заңнамасының талаптарына сәйкес болуы тиіс. Әсіресе табиғи арнаны өзгертуге, жағалауға араласуға немесе су ағысына ықпал етуге байланысты жұмыстар тиісті келісімдерді талап етеді.

Мұндай бақылау су ресурстарын сақтаумен қатар, елді мекендер мен ауыл шаруашылығы жерлерін ықтимал су тасқынынан қорғау үшін де маңызды.

Қаратал өзенін қорғау неге маңызды?

Қаратал – Жетісу облысының маңызды өзендерінің бірі. Ол Балқаш көліне құятын негізгі өзендер қатарына жатады және өңірдің су жүйесінде елеулі орын алады.

Өзен арнасындағы өзгерістерді бағалау кезінде тек жекелеген учаскенің жағдайын емес, су ағысының төменгі бөліктеріне ықтимал әсерін де ескеру қажет.

Сондықтан өзен арнасын тазарту, тереңдету немесе түзету жұмыстарының заңды негізде, тиісті техникалық және экологиялық талаптарды сақтай отырып жүргізілуі маңызды.

Жетісу облысында су тасқынының алдын алу мақсатында өзен арналары мен жағалауларын нығайту жұмыстары да жүргізіліп келеді. Бірақ мұндай жоспарлы инженерлік шараларды уәкілетті органдардың келісімінсіз жасалатын әрекеттерден ажырату қажет.

Заңсыз жұмыстарға жол бермеу – басты міндет

Қаратал өзеніндегі жағдай су нысандарына қатысты жұмыстардың тұрақты бақылауда болуы қажеттігін көрсетті.

Балқаш-Алакөл бассейндік су инспекциясы мен табиғат қорғау прокуратурасының бірлескен әрекеті нәтижесінде заңсыз жұмыстар тоқтатылып, әкімшілік шаралар қолданылды.

Алдағы уақытта өзеннің табиғи арнасына келтірілген ықтимал әсерді бағалау және қажет болған жағдайда оны қалпына келтіру мәселелері маңызды болмақ. Алайда мұндай жұмыстар жөнінде нақты шешім қабылданғаны әзірге хабарланған жоқ.

Су ресурстарын қорғау тек экологиялық міндет емес. Бұл өзен жағасындағы елді мекендердің қауіпсіздігіне, ауыл шаруашылығына және өңірдің ұзақ мерзімді су тұрақтылығына тікелей қатысты мәселе.

«DKnews.kz» халықаралық ақпараттық агенттігі Қазақстан Республикасының Мәдениет және ақпарат министрлігінде тіркелген. Есепке қою туралы куәлік № 10484-АА 2010 жылдың 20 қаңтарында берілді.

Тақырып
Жаңарту
МИА «DKnews.kz» © 2006 -