Қазақстанда жылыту маусымында өрт саны 12,2%-ға азайды

441
Ринат Сафин Редактор
Фотосурет: DKNews.kz/AI-generated

Қазақстанда жылыту маусымы басталғалы өрт саны 12,2%-ға азайды. Өрт салдарынан жарақат алғандар 19%-ға, қаза тапқандар 8,7%-ға қысқарған. Бұл көрсеткіштерді Төтенше жағдайлар министрлігі жариялады. Дегенмен қыс мезгілінде тұрғын үйлердің өрт қауіпсіздігі өзекті мәселе болып қала береді, деп хабарлайды DKNews.kz.

Өткен 2025–2026 жылдардағы жылыту маусымында еліміздің тұрғын үй секторында 3,3 мың өрт тіркелген. Бұл алдыңғы маусыммен салыстырғанда 16%-ға аз. Ал Дүниежүзілік денсаулық сақтау ұйымының деректері Қазақстанда түтін, от және жалын әсерінен болатын өлім-жітім деңгейі бірқатар посткеңестік мемлекеттерден төмен екенін көрсетеді.

Қазақстандағы өрттен болатын өлім-жітім қандай деңгейде?

Өрт қауіпсіздігі – Қазақстанға ғана тән мәселе емес. Тұрғын үйлердегі өрттер, олардың салдарынан болатын жарақаттар мен адам өлімі әлемнің көптеген елінде тіркеледі.

Дүниежүзілік денсаулық сақтау ұйымының деректері мемлекеттердегі жағдайды салыстыруға мүмкіндік береді. Ол үшін түтіннің, оттың және жалынның әсерінен болатын өлім-жітімнің жас ерекшелігіне қарай стандартталған коэффициенті қолданылады.

2022 жылы Қазақстанда бұл көрсеткіш 100 мың адамға шаққанда 1,56 жағдайды құрады. Салыстыру үшін, ТМД бойынша орташа деңгей 1,8 болған.

Жекелеген елдердегі көрсеткіштер:

  • Қазақстан – 100 мың адамға 1,56 жағдай, 2022 жыл.
  • Ресей – 1,91 жағдай.
  • Беларусь – 5,09 жағдай.
  • Грузия – 1,8 жағдай.
  • ТМД бойынша орташа көрсеткіш – 1,8 жағдай.

Елдер бойынша салыстыруда әр мемлекет үшін қолжетімді соңғы деректер алынған. Сондықтан көрсеткіштер бір жылға тиесілі болмауы мүмкін. Бұл ерекшелік халықаралық салыстыру нәтижелерін бағалағанда ескерілуі тиіс.

Сонымен қатар жас ерекшелігіне қарай стандартталған коэффициент елдердің халық құрылымындағы айырмашылықтарды ескеруге мүмкіндік береді. Сол себепті ол қарапайым өлім-жітім көрсеткішінен өзгеше есептеледі.

2023–2025 жылдары өрттен қаза табу көрсеткіші төмендеді

Қазақстандағы кейінгі жылдардың жағдайын бағалау үшін ТЖМ тіркеген өрттен қаза тапқандар саны негізінде 100 мың тұрғынға шаққандағы көрсеткіштер есептелген.

Осы есептеулерге сәйкес:

  • 2023 жылы – 100 мың адамға 1,9 өлім жағдайы.
  • 2024 жылы – 1,6 жағдай.
  • 2025 жылы – 1,5 жағдай.

Үш жылдағы көрсеткіштер өрт салдарынан болатын өлім-жітімнің төмендеу үрдісін көрсетеді. 2023 жылмен салыстырғанда 2025 жылғы есептік деңгей шамамен 21%-ға азайған.

Маңызды айырмашылық: бұл көрсеткіштерді ДДҰ-ның жас ерекшелігіне қарай стандартталған коэффициентімен тікелей салыстыруға болмайды. Өйткені ТЖМ деректері негізіндегі есептеу халықтың жалпы санына сүйенеді және жас құрылымын стандарттау әдісін қолданбайды.

Сондықтан 2023–2025 жылдардағы деректер Қазақстан ішіндегі өзгерісті бағалауға жарамды болғанымен, оларды халықаралық рейтинг жасау үшін пайдалану дұрыс емес.

Өткен жылыту маусымында 3,3 мың өрт тіркелді

ТЖМ мәліметінше, 2025–2026 жылдардағы жылыту маусымында Қазақстанның тұрғын үй секторында шамамен 3,3 мың өрт болған.

Бұл алдыңғы жылыту маусымындағы көрсеткіштен 16%-ға төмен.

Өңірлер арасында өрт саны ең көп тіркелген облыстар:

  • Шығыс Қазақстан облысы – 340 өрт.
  • Ақмола облысы – 325 өрт.

Бұл көрсеткіштер өрттердің абсолюттік санын білдіреді. Өңірлердегі тұрғын үй саны мен халық саны әртүрлі болғандықтан, оларды тұрғындарға шаққандағы өрт қаупінің тікелей рейтингі ретінде қарастыруға болмайды.

Соған қарамастан аталған облыстардағы өрт саны жылыту маусымында профилактикалық жұмыстың маңызын көрсетеді.

Жаңа жылыту маусымында жағдай қалай өзгерді?

2026–2027 жылдардағы жылыту маусымының бастапқы деректері де төмендеу үрдісін көрсетіп отыр.

ТЖМ жариялаған мәліметтер бойынша:

  • Өрт саны 12,2%-ға азайды.
  • Өрттен жарақат алғандар саны 19%-ға қысқарды.
  • Қаза тапқандар саны 8,7%-ға төмендеді.

Бұл – жылыту маусымының аяқталған қорытындысы емес, оның бастапқы кезеңіндегі өзгерістер. Сондықтан осы қарқын бүкіл қыс бойы сақталады деп алдын ала тұжырым жасауға болмайды.

Дегенмен үш көрсеткіштің қатар төмендеуі өрт қауіпсіздігі саласындағы оң өзгерісті аңғартады.

Өрт қауіпсіздігін күшейту үшін қандай жұмыстар жүргізіліп жатыр?

Қазақстанда өрттің алдын алу жұмысына Төтенше жағдайлар министрлігі, жергілікті әкімдіктер және басқа да мемлекеттік органдар қатысады.

Негізгі бағыттардың бірі – құтқару қызметтерінің инфрақұрылымын жаңарту және өртке қарсы бөлімшелердің материалдық-техникалық мүмкіндіктерін кеңейту.

ТЖМ мәліметінше, 2026 жылы республика бойынша 19 өрт сөндіру депосы ашылған. Оның жетеуі өрт сөндіру және медициналық қызметтердің бірлесіп жұмыс істеуіне арналған әмбебап деполар.

Сонымен қатар 160-тан астам өрт сөндіру техникасын, шамамен 1,5 мың бірлік жабдық пен 2 мыңнан астам жауынгерлік киім жиынтығын сатып алу жұмыстары жүргізіліп жатыр.

Бұл шаралар төтенше жағдайларға жедел әрекет ету мүмкіндігін кеңейтуге бағытталған. Алайда жаңа техника мен инфрақұрылымның нақты әсерін бағалау үшін өртке ден қою уақыты мен құтқару жұмыстарының нәтижелерін де ескеру қажет.

Үйдегі өрттің алдын алу үшін не істеу керек?

Жылыту маусымында өрт қауіпсіздігі мемлекеттік органдардың жұмысына ғана байланысты емес. Тұрғындардың пештерді, электр жылытқыштарын және басқа да жылыту жабдықтарын дұрыс пайдалануы да маңызды.

Қауіпті азайту үшін мына талаптарды сақтау қажет:

  • Пеш пен түтін мұржасының жарамдылығын тұрақты тексеру.
  • Электр желілеріне шамадан тыс жүктеме түсірмеу.
  • Ақауы бар электр жылытқыштарын пайдаланбау.
  • Жанып тұрған пешті және қосылған қауіпті жылыту құрылғыларын қараусыз қалдырмау.
  • Балаларды ашық от пен жылыту құрылғыларының жанында қараусыз қалдырмау.
  • Мүмкіндігінше түтін және көміртек тотығын анықтайтын датчиктер орнату.
  • Өрт немесе түтін байқалған жағдайда қауіпсіз жерге шығып, 101 немесе 112 нөміріне хабарласу.

Әсіресе пешпен жылытылатын жеке тұрғын үйлерде түтін мұржаларының тазалығы мен жылыту жүйесінің техникалық жағдайына назар аудару қажет.

Өрт саны азайғанымен, қауіп толық жойылған жоқ

Қазақстандағы соңғы деректер өрт қауіпсіздігі саласында оң үрдіс бар екенін көрсетеді. 2023–2025 жылдары өрт салдарынан болатын өлім-жітімнің есептік деңгейі төмендеді, өткен жылыту маусымында тұрғын үйлердегі өрт саны 16%-ға азайды.

Жаңа маусымның бастапқы нәтижелері де осы бағыттағы өзгерісті көрсетіп отыр. Алайда өрттің алдын алу жұмыстарының тиімділігі қыс бойы сақталатын қауіпсіздік деңгейіне байланысты болады.

Өрт сөндіру бөлімшелерін жаңарту, профилактикалық бақылау және тұрғындардың жеке жауапкершілігі бірін-бірі толықтыруы тиіс. Өйткені статистикадағы оң өзгерістің артында ең алдымен адамдардың өмірі мен қауіпсіздігі тұр.

«DKnews.kz» халықаралық ақпараттық агенттігі Қазақстан Республикасының Мәдениет және ақпарат министрлігінде тіркелген. Есепке қою туралы куәлік № 10484-АА 2010 жылдың 20 қаңтарында берілді.

Тақырып
Жаңарту
МИА «DKnews.kz» © 2006 -