Қытайдың басқарылатын ғарыш ұшулары бағдарламасының басқармасы (CMSA) 1 сәуірден бастап адамның ғарыштағы зерттеулеріне арналған ұсыныстарды қабылдауды бастайтынын жариялады, деп хабарлайды Xinhua.
Бұл бағдарлама болашақта ғарыш станциясында ұзақ уақыт болу және Айға қону миссиялары кезінде адамның денсаулығын қамтамасыз ету сияқты маңызды стратегиялық, іргелі және перспективалық ғылыми міндеттерді шешуге бағытталған.
Бағдарлама адамның ғарыштағы ағзасын зерттеуге арналған атлас жасауға, ғарыштағы адам ағзасы бойынша деректер базасын қалыптастыруға, сондай-ақ ұзақ мерзімді орбиталық ұшулар жасайтын ғарышкерлердің денсаулығына және Жер тұрғындарының денсаулығына пайда әкелетін инновациялық ғылыми нәтижелер алуға бағытталған. Сонымен қатар бұл бастама Қытайдың аэроғарыштық және технологиялық әлеуетін күшейтуге бағытталған ұлттық стратегияның бір бөлігі болып табылады.
Бағдарлама аясында зерттеу нысандары ретінде адам тіндерінің үлгілері, органоидтар және жасушалар пайдаланылатын болады. Зерттеулер микрогравитацияның сүйектер мен бұлшықеттерге әсерін, ұзақ мерзімді ғарыштық ұшулардың және Жерге оралғаннан кейінгі жағдайлардың жүрек пен қан тамырларына, зат алмасуға, когнитивтік функцияларға және қартаю үдерістеріне ықпалын қамтиды.
Ғарыштық медицина саласындағы эксперименттер «Тяньгун» орбиталық ғарыш станциясындағы негізгі ғылыми бағыттардың бірі болып табылады. CMSA мәліметіне сәйкес, 2023 жылғы маусым айынан бері ұсыныстарды қабылдау басталғаннан кейін барлығы 387 жоба ұсынылып, олардың 53-і орбитада жүзеге асырылған.
Қытай 2030 жылға қарай Айға басқарылатын ұшу миссиясын жүзеге асыруды жоспарлап отыр. Сонымен қатар биыл «Тяньгун» ғарыш станциясына екі экипаж жіберіледі, олардың бірінің мүшесі орбитада бір жылдан астам уақыт болады. Ұзақ мерзімді ғарыштық ұшулардың жиілеуіне байланысты ғарышкерлердің денсаулығын қамтамасыз ету мәселесі қоғам назарында ерекше маңызға ие болуда.
Ғарыштық медицина саласындағы зерттеулер Жердегі қоғамдық денсаулық сақтау жүйесін жақсартуға да ықпал етуде. Қытайлық ғалым Ли Инхуэйдің айтуынша, бұл бағытта ел бірқатар жетістіктерге қол жеткізген, оның ішінде елдегі алғашқы «ғарыштық орган-чип» және әлемдегі алғашқы жасанды қан тамырлары чипі әзірленген.
Бұл зерттеулер жүрек-қан тамырлары жүйесі, бұлшықет жүйесі, нейродегенеративті аурулар, адамның қартаюы, сондай-ақ дәрілік заттарды қорғау және скринингтеу салаларындағы ғылыми жұмыстарға теориялық және технологиялық негіз қалыптастырды.
