Қытай жариялаған жаһандық басқару мәселелеріне арналған Ақ кітап жай ғана ресми құжат емес, ол халықаралық жүйе трансформацияланып жатқан кезеңде әлемдік тәртіп қандай болуы тиіс деген заманауи кезеңнің негізгі сұрақтарының біріне жауап іздеу талпынысы болып табылады. Мұндай пікірді «Деловой Казахстан» газетінің бас редакторы Serik Korzhumbayev авторлық мақаласында білдірді.
Оның айтуынша, Қытай ұстанымының ерекшелігі қолданыстағы әлемдік тәртіпті түбегейлі қайта қарауға ұмтылуында емес, оны дамушы елдердің кеңірек қатысуы мен халықаралық шешімдерді қабылдаудағы жауапкершілікті неғұрлым әділ бөлудің негізінде біртіндеп жаңғыртуды ұсынуында.
Автор атап өткендей, Қытай көпполярлы әлем туралы өзіндік түсінік ұсынады. Бұл жаңа блоктар құру немесе мемлекеттерді бір-біріне қарсы лагерьлерге бөлу туралы емес, әртүрлі өркениеттердің, даму модельдері мен саяси жүйелердің әмбебап үлгілерді күштеп таңусыз дербес өмір сүру құқығын мойындау туралы.
Серік Коржымбаевтың пікірінше, мұндай тәсіл түрлі ықпал орталықтарымен тарихи түрде қарым-қатынас орнатқан және көпвекторлы дипломатия қағидаттарын ұстанатын Қазақстанға ерекше жақын.
Ақ кітапта халықаралық қауіпсіздіктің негізі ретінде дамуға ерекше назар аударылады. Ресурстар мен ықпал үшін бәсекелестікке негізделген дәстүрлі тәсілдерден айырмашылығы, Қытай тұжырымдамасы адамдардың әл-ауқатын арттыруды халықаралық жүйе тиімділігінің басты өлшемі ретінде қарастырады. Бұл ретте қауіпсіздік даму арқылы, ал даму ынтымақтастық арқылы қамтамасыз етіледі.
Автор Еуразияның маңызды көлік бағыттарының тоғысқан жерінде орналасқан Қазақстан үшін халықаралық жүйенің тұрақтылығы стратегиялық маңызға ие екенін атап өтеді. Осы тұрғыдан алғанда, Қытайдың Ақ кітабы тек сыртқы саяси құжат қана емес, сонымен қатар халықаралық қатынастардың жаңа зияткерлік негіздерін қалыптастыру үдерісінің бір бөлігі ретінде де қызығушылық тудырады.
«Қытай жариялаған Ақ кітапты тек Бейжіңнің әлем болашағына деген көзқарасы ретінде ғана емес, сонымен бірге XXI ғасырдың қандай болатыны — ынтымақтастық ғасыры ма, әлде текетірес ғасыры ма, бөліну дәуірі ме, әлде ортақ даму дәуірі ме деген мәселелер бойынша кең халықаралық диалогқа шақыру ретінде қарастырған жөн», — деді Серік Коржымбаев.
Оның пікірінше, делдалдық пен өркениетаралық диалог саласында мол тәжірибесі бар Қазақстан өзгеріп жатқан әлемдік тәртіп жағдайында халықаралық ынтымақтастықтың жаңа тәсілдерін қалыптастыруда маңызды рөл атқара алады.
