Еуропадағы қауіпсіздік және ынтымақтастық ұйымының (ЕҚЫҰ) Тұрақты кеңесінің кезекті отырысында Қазақстан делегациясы ұйымға қатысушы мемлекеттерді елде жоспарланып отырған ірі саяси және конституциялық реформалар туралы хабардар етті. Бұл бастамалар Президент Қасым-Жомарт Тоқаевтың Қызылордада өткен 5-ші Ұлттық құрылтайда жариялаған саяси жаңғыру бағдарламасының бір бөлігі саналады, деп хабарлайды DKNews.kz.
Қазақстан тарапы конституциялық реформаларға қатысты түпкілікті шешімді ел азаматтары алдағы жалпыхалықтық референдумда қабылдайтынын ерекше атап өтті.
Билік жүйесіндегі жаңа өзгерістер
Алдағы саяси жаңғыртудың негізгі бағыттары ретінде бірқатар жүйелі өзгерістер ұсынылып отыр. Олардың қатарында:
- бір палаталы парламентке көшу, оның жаңа атауы - «Құрылтай»,
- жоғары кеңесші орган – Халық кеңесін құру,
- Вице-президент лауазымын енгізу бар.
Осы реформаларды кешенді түрде әзірлеу мақсатында Президент Жарлығымен Конституциялық реформа жөніндегі арнайы комиссия құрылғаны айтылды.
Жаңа парламент қалай құрылады
Қазақстан өкілі Қайрат Малаевтың айтуынша, жаңа парламент 145 мүшеден тұрады. Олар партиялық тізімдер бойынша, пропорционалды өкілдік жүйесімен бес жылдық мерзімге сайланады.
Сонымен бірге қазіргі қолданыстағы маңызды нормалар сақталады:
- партиялық тізімдерде жастар, әйелдер және мүгедектігі бар адамдар үшін 30% квота,
- 5% сайлау шегі.
Бұл тетіктер парламенттің өкілділігін арттырып, саяси жүйеде инклюзивтілікті қамтамасыз етуге бағытталған.
Халық кеңесі – қоғам дауысы
Жаңа форматтағы Халық кеңесі де реформаның маңызды элементтерінің бірі болмақ. Оның құрамына:
- этномәдени бірлестіктер,
- ірі қоғамдық ұйымдар,
- жергілікті өкілді органдар,
- өңірлік қоғамдық кеңестер өкілдері кіреді.
Жалпы алғанда, Халық кеңесі 126 мүшеден тұрады және қазақстандық қоғамның кең ауқымды әлеуметтік, мәдени және өңірлік әртүрлілігін көрсетуге тиіс.
Қазақстан саяси жаңғыру жолында
ЕҚЫҰ алаңында ұсынылған бастамалар Қазақстанның саяси жүйені жаңғыртуға, азаматтардың шешім қабылдау үдерісіне қатысуын кеңейтуге және мемлекеттік институттардың тиімділігін арттыруға бағытталғанын көрсетеді.
Алдағы референдум ел дамуының жаңа кезеңін айқындайтын маңызды саяси оқиға болмақ.
