Солтүстік Арал теңізін сақтау мәселесі қайтадан күн тәртібіне шықты. Су ресурстары және ирригация министрі Нұржан Нұржігітов Қазақстандағы Дүниежүзілік банктің тұрақты өкілі Андрей Михневпен кездесіп, әзірленіп жатқан бірлескен жобаларды іске асыру тетіктерін талқылады.
Бұл жобалар елдің су қауіпсіздігіне ғана емес, Арал өңірінің экологиялық және әлеуметтік болашағына тікелей әсер етуі мүмкін, деп хабарлайды DKNews.kz.
Көкарал бөгеті және теңіз деңгейін көтеру
Кездесудің негізгі тақырыптарының бірі - Солтүстік Аралды сақтау жобасының екінші кезеңі болды. Аталған кезең Көкарал бөгетін реконструкциялауды көздейді. Бұл теңіздегі су деңгейін көтеруге және экожүйені одан әрі қалпына келтіруге бағытталған.
Қазіргі уақытта жобаны әзірлеу жұмыстары аяқталуға жақын. Бұл алдағы уақытта нақты іске көшуге мүмкіндік береді. Бұған дейін Көкарал бөгетінің салынуы Солтүстік Аралдың қайта жандануына серпін бергені белгілі, енді жаңа кезең сол нәтижені күшейтуді мақсат етеді.
Қызылордадағы ирригация - цифрландырумен бірге
Екінші маңызды бағыт - Қызылорда облысындағы ирригация желілерін қалпына келтіру. Бұл жоба тек жөндеу жұмыстарымен шектелмей, цифрландыру және автоматтандыру элементтерін енгізуді қамтиды.
Мұндай тәсіл суды әлдеқайда тиімді пайдалануға жол ашады. Нәтижесінде үнемделген су көлемін Солтүстік Арал теңізіне бағыттауға мүмкіндік туады. Бұл бір жағынан ауыл шаруашылығына қолдау болса, екінші жағынан экологиялық мәселені шешудің нақты қадамы саналады.
Мемлекеттік сараптама және жоғары деңгейдегі бақылау
Қазіргі таңда екі жоба да мемлекеттік сараптамадан өтіп жатыр. Кездесу қорытындысы бойынша тараптар бірлескен бастамаларды іске асыру мәселелерін ҚР Премьер-министрінің төрағалығымен өтетін Халықаралық қаржы ұйымдарымен жұмыс жөніндегі үйлестіру кеңесінің қарауына шығару туралы келісті.
Бұл жобаларға мемлекет тарапынан жоғары деңгейде назар аударылып отырғанын көрсетеді.
Солтүстік Арал - экология ғана емес, стратегиялық мәселе
Министр Нұржан Нұржігітовтің айтуынша, V Ұлттық құрылтайда Мемлекет басшысы Солтүстік Арал теңізін сақтау мәселесіне айрықша назар аударған. Бұл бағыт мемлекеттік су саясатының басым міндеттерінің бірі болып қала береді.
Қазіргі уақытта трансшекаралық су мәселелері бойынша көршілес елдермен жаңа құқықтық база қалыптастырылып жатыр, тұрақты өзара іс-қимыл мен үйлестіруді қамтамасыз ететін екіжақты комиссиялар жұмыс істеп тұр.
Министр атап өткендей, Солтүстік Аралды сақтау және қалпына келтіру - тек экологиялық емес, әлеуметтік әрі стратегиялық маңызы бар міндет. Бұл өңірдегі халықтың өмір сапасы, экономикалық тұрақтылық және елдің ұзақ мерзімді дамуы осы мәселемен тығыз байланысты.
Су - болашақтың басты ресурсы
Қазақстан мен Дүниежүзілік банктің бұл бастамалары Солтүстік Аралды сақтауға бағытталған кешенді әрі жүйелі көзқарасты көрсетеді. Егер жобалар толық іске асса, бұл Арал өңіріне жаңа серпін беріп, елдегі су ресурстарын басқарудың заманауи моделін қалыптастыруға жол ашуы мүмкін.
Солтүстік Арал үшін күрес - бұл өткеннің қателігін түзету ғана емес, болашаққа жасалған инвестиция.
