2026 жылғы алғашқы Қытай–Еуропа / Қытай–Орталық Азия бағытындағы жүк пойызы Қытайдың Шығысындағы Цзянсу провинциясының Ляньюньган қаласындағы қытай-қазақстандық логистикалық базадан Қазақстанға жол тартты. /Сурет «Ляньюньган порты» корпорациясы ұсынған/
2025 жылы Қытай мен Қазақстанның көлік-логистика саласындағы ынтымақтастығы жаңа деңгейге көтерілді. Негізгі бірлескен жобалар белсенді іске асырылып, мультимодальды тасымалдарға арналған жаңа еуразиялық құрлық-теңіз дәлізін қалыптастыруға қосымша серпін берді.
Бұл тек жекелеген көрсеткіштердің өсуі емес. Әңгіме Қытайды Орталық Азиямен, Каспий аймағымен, әрі қарай Еуропа мен Таяу Шығыс нарықтарымен байланыстыратын тұтас логистикалық жүйе құру туралы болып отыр, деп хабарлайды DKNews.kz.
Ляньюньган - Орталық Азия үшін «теңізге шығатын қақпа»
Ляньюньган қаласындағы қытай-қазақстандық логистикалық база 2014 жылы ресми түрде іске қосылған. Ол «Бір белдеу, бір жол» бастамасы аясындағы алғашқы нақты жобалардың бірі болды. Бүгінде бұл база халықаралық маңызы бар ірі көлік тораптарының біріне айналды.
2025 жылдың қорытындысы бойынша базаның жүк айналымы 5,1597 млн тоннаға жетіп, бір жылда 13,74 пайызға өсті. Ал іске қосылғаннан бергі жиынтық жүк көлемі 43,02 млн тоннаны құрады.
Қазіргі таңда база арқылы Азия мен Еуропадағы 104 станцияны қамтитын халықаралық теміржол жүк тасымалының алты бағыты өтеді. Ол Орталық Азияның бес елі үшін транзит, қоймалау және сауда салаларындағы маңызды платформаға айналды. Мұнда бидай, минералды өнімдер, тұрмыстық техника, фотоэлектрлік модульдер секілді 400-ден астам тауар түрі жинақталып, қайта таратылады.
Ляньюньганнан шыққан жүк пойыздары Алматыға шамамен алты күнде, Ташкентке он күнге жуық уақытта жетеді. Сонымен қатар теңіз бағыты арқылы жүктер әлемнің 150-ден астам еліндегі мыңға жуық портқа жеткізіле алады.
Қазақстандағы «Хоргос–Шығыс қақпасы» құрлық портында оның жұмыс істей бастағанына 10 жыл толуына орай 10 жаңа кең табанды теміржол желісі ресми түрде пайдалануға берілді.
/Сурет «Ляньюньган порты» корпорациясы ұсынған/
Хоргос - шекарадағы негізгі қайта тиеу торабы
Логистикалық тізбектің екінші маңызды буыны - Қазақстан мен Қытай шекарасындағы «Хоргос-Шығыс қақпасы» құрлық порты. Дәл осы жерде әртүрлі теміржол колеялары мен тасымал форматтары түйіседі.
2025 жылы портта ауқымды технологиялық жаңғырту жүргізілді. Он жаңа кең табанды теміржол желісі пайдалануға беріліп, инфрақұрылым интеллектуалды түрде жаңартылды. Нәтижесінде контейнерлерді қайта тиеу уақыты бес сағаттан бір сағатқа да жетпейтін деңгейге дейін қысқарды.
2017-2025 жылдар аралығында Хоргос арқылы барлығы 2,0974 млн TEU контейнер өңделді. Бұл Қытайдан батыс бағытта жүретін Қытай-Еуропа және Қытай-Орталық Азия пойыздары арқылы тасымалданған контейнерлердің шамамен бестен бір бөлігін құрайды. Порт еуразиялық трансшекаралық логистиканың басты түйіндерінің біріне айналды.
Сонымен қатар «Хоргос-Шығыс қақпасы» арнайы экономикалық аймағы да қарқынды дамып келеді. Мұнда өңдеу өнеркәсібі, логистика және ақпараттық технологиялар салаларындағы кәсіпорындар шоғырлануда.
Ақтау - Транскаспий бағытының тірек нүктесі
Қалыптасып жатқан дәліздің үшінші стратегиялық элементі - Ақтау портындағы контейнерлік хаб. Бұл Каспий теңізі жағалауындағы қытайлық инвестиция қатысқан алғашқы ірі логистикалық жоба.
Жобаның бірінші кезеңін іске асыру жұмыстары 2025 жылдың соңында аяқталды, ал нысанды пайдалануға беру 2026 жылдың маусымына жоспарланған. Жобаның жалпы аумағы шамамен 19 гектарды құрайды, ал жобалық өткізу қабілеті жылына 240 мың контейнерге дейін жетеді.
Алғашқы кезеңде үш теміржол тиеу-түсіру желісі мен толық циклді операцияларды қамтитын контейнер алаңы салынды. Мұнда контейнерлерді қайта тиеу, кедендік тексеру және қауіпті жүктерді өңдеу мүмкіндігі бар.
Бұл жоба Ақтау портының өткізу қабілетін арттырып, жүк өңдеу мерзімдерін қысқартуға және порттың Транскаспий халықаралық көлік бағыты аясындағы рөлін нығайтуға мүмкіндік береді.
Қазақстандағы Ақтау портында контейнерлік хаб жобасы аясындағы бірінші іске қосу кешенінің бірінші кезеңі ресми түрде пайдалануға берілді. /Сурет «Ляньюньган порты» корпорациясы ұсынған/
Логистика - біртұтас жүйе ретінде
Маңыздысы - Ляньюньган, Хоргос және Ақтау жеке-жеке емес, біртұтас логистикалық архитектураның элементтері ретінде қарастырылады. Қазірдің өзінде Қытай-Еуропа және Қытай-Орталық Азия бағыттарындағы пойыздардың қозғалысын бүкіл маршрут бойымен нақты уақыт режимінде бақылауға болады.
Алдағы уақытта мультимодальды тасымалдарға арналған деректерді беру арналары арқылы осы үш тораптың толық ақпараттық байланысын қамтамасыз ету жоспарланып отыр.
Қазақстанның жаңа рөлі
Қытай мен Қазақстанның бірлескен логистикалық жобалары өзара күшейту қағидаты бойынша жұмыс істеп келеді. Олар транзит көлемін арттырып қана қоймай, Қазақстанның еуразиялық экономикадағы орнын да өзгертуде - жай транзиттік аумақтан толыққанды логистикалық және индустриялық хабқа айналдыруда.
Шығыс Азияны, Орталық Азияны және Каспий аймағын байланыстыратын жаңа құрлық-теңіз дәлізі өңірлік тасымалдардың ұзақмерзімді тұрақтылығын қамтамасыз ететін және құрлықтар арасындағы сауда байланыстарын кеңейтетін маңызды факторлардың біріне айналып отыр.
