Бүгінде «жасыл экономика» жай ұран емес. Ол - нақты дағдылар, нақты адамдар және нақты шешімдер. Бұл ойды Еуропалық оқыту қорының Green Skills Award 2025 сыйлығы тағы бір мәрте дәлелдеді. Марапаттау рәсімі Италияның Турин қаласында өткен EU-Italy Energy Days аясында өтіп, әлемнің түкпір-түкпірінен келген ең үздік білім беру және жасыл инновация жобаларын бір алаңға жинады, деп хабарлайды DKNews.kz.
Биылғы басты жүлде Солтүстік Македонияға бұйырды. Алайда финалистер қатарында Қазақстанның да болуы – ел үшін маңызды әрі символдық нәтиже.
Бірінші орын: 18 жыл бойы қалыптасқан жүйе
Green Skills Award 2025 жеңімпазы атанған Солтүстік Македонияның «Best Business Concept for Green Innovation» бастамасы – бір реттік жоба емес, тұтас экожүйе. Бұл бағдарлама 18 жылдан астам уақыт бойы мектеп оқушыларын, студенттер мен мұғалімдерді жасыл кәсіпкерлікке тартып келеді.
Жыл сайын жүзден астам жас қатысушы экологиялық мәселелерге бағытталған 30-дан аса бизнес-идея әзірлейді. Университеттер, кәсіби құзырет орталықтары және ЕО қолдайтын бағдарламалармен бірлесе жұмыс істей отырып, жоба білім мен еңбек нарығы арасындағы нақты көпірге айналған. Дәл осы практикалық тиімділік пен тұрақтылық қазылар алқасының жоғары бағасын алды.
Түркия мен Испания: күн энергиясы және климатты «тірі» оқыту
Екінші орын Түркиядағы Solar School жобасына берілді. Жоба 18–29 жас аралығындағы оқымайтын әрі жұмыс істемейтін жастарға бағытталған. Онлайн сабақтар фотоэлектр станцияларындағы тәжірибемен ұштасып, қатысушыларды күн энергетикасы саласындағы нақты мамандықтарға дайындайды. Бағдарлама түлектеріне жұмысқа орналасу бойынша жеке қолдау көрсетіледі.
Үшінші орын Испаниядағы POWAR STEAM бастамасына бұйырды. Бұл жоба климат тақырыбын деректер мен технология арқылы түсіндіреді. Оқушылар экологиялық датчиктермен жұмыс істеп, климаттық сценарийлерді модельдейді, цифрлық және сыни ойлау дағдыларын дамытады. Климат ғылымы осылайша құрғақ теориядан қолданбалы білімге айналады.
Қазақстан финалда: жасыл энергетикаға жүйелі дайындық
Green Skills Award 2025 финалистері қатарынан Қазақстанның Маңғыстау энергетикалық колледжінің жобасы да орын алды. Бұл – жаңартылатын энергетика саласына арналған дуалды оқыту бағдарламасы.
Бағдарлама теорияны, зертханалық тәжірибені және өндірістік практикамен тығыз байланыстырады. Студенттер күн мен жел энергетикасы жүйелерін орнату, диагностика, қызмет көрсету және автоматтандыруды меңгереді. Жергілікті жұмыс берушілермен тікелей байланыс түлектердің еңбек нарығына жылдам бейімделуіне мүмкіндік береді. Ең бастысы – жоба ауылдық және шалғай өңірлердегі энергетикалық шешімдерге де бағытталған.
Қазақстанның осындай беделді халықаралық тізімге енуі елдегі жасыл кадр даярлау бағытының дұрыс жолда екенін көрсетеді.
#ForOurPlanet: мектептен басталған айналмалы экономика
2025 жылы алғаш рет енгізілген #ForOurPlanet Award жүлдесі айналмалы экономикаға арналған білім беру жобаларын атап өтеді. Бұл номинацияда Малайзиядағы оқушылар бастамасы жеңіске жетті.
Жоба тағам қалдықтарын қара солдат шыбыны дернәсілдері арқылы өңдеп, тыңайтқыш пен мал азығына айналдыруға негізделген. Ол экологияны, ғылымды және инклюзивті білім беруді бір арнаға тоғыстырып, климаттық жауапкершілікті мектеп қабырғасынан қалыптастыруға болатынын көрсетті.
Неге Green Skills Award маңызды
2021 жылдан бері Green Skills Award жаһандық деңгейдегі маңызды индикаторға айналды. Бес жыл ішінде 60-тан астам елден 1 350-ден көп өтінім қабылданып, 57 мыңнан астам адам дауыс берген.
Бұл марапат жасыл дағдылардың тек экология үшін емес, экономикалық бәсекеге қабілеттілік, технологиялық өзгерістерге бейімделу және болашақ дағдарыстарға дайындық үшін шешуші рөл атқаратынын айқын көрсетіп отыр.
2026 жылға қадам
Green Skills Award 2026 байқауына өтінім қабылдау да осы күні ресми түрде басталды. Бұл – жасыл болашақ жолындағы бәсекенің жалғасып жатқанын білдіреді.
2025 жылдың қорытындысы бір нәрсені анық көрсетті: тұрақты даму қағаздағы стратегиядан емес, сыныптарда, зертханаларда және өз идеяларын іске асырып жүрген жастардан басталады. Ал Қазақстан бұл үдерістің сыртында емес, оның белсенді қатысушыларының бірі.
