Қазақ ІТ-і жаһанға шығып жатыр: Қазақстан Пәкістан үшін ұлттық ЖИ-модель жасайды

Қазақстан цифрлық технологиялар саласында тағы бір маңызды белесті бағындырды. Отандық QazCode IT-компаниясы Пәкістанның ең ірі телеком-операторымен серіктестік туралы меморандумға қол қойып, урду тілінде жұмыс істейтін алғашқы ауқымды тілдік модельді әзірлеуге кіріседі. Бұл жоба тек бір елдің емес, тұтас өңірдің жасанды интеллект экожүйесі үшін стратегиялық мәнге ие, деп хабарлайды DKNews.kz.

Меморандум жоғары деңгейде бекітілді

Құжатқа 4 ақпанда Исламабадта өткен қазақ-пәкістан бизнес-форумы аясында қол қойылды. Форум жұмысына Қазақстан Президенті Қасым-Жомарт Тоқаевтың қатысуы келісімнің саяси әрі технологиялық салмағын айқын көрсетті. Бұл – екі ел арасындағы әріптестік экономикалық шеңберден шығып, жоғары технологиялар деңгейіне көтерілгенінің белгісі.

KazLLM тәжірибесі – жаңа модельдің іргетасы

Жобаның өзегінде Қазақстанда жасалған KazLLM ұлттық тілдік моделін әзірлеу тәжірибесі жатыр. Қазақстан тарапы пәкістандық серіктестеріне дайын шешімді емес, ең құндысын – технологиялық негізді береді:

• модель архитектурасы
• тілдік деректер жиынтығы
• тестілеу және бейімдеу сценарийлері

Сонымен бірге келісім зерттеу орталықтары арасында мамандар алмасуды көздейді. Бұл UrduLLM-нің тек көшірме емес, жергілікті мәдениет пен тіл ерекшеліктерін ескеретін дербес модель болуына мүмкіндік береді.

KazLLM неге үлгі ретінде таңдалды

KazLLM 2024 жылы ISSAI (Назарбаев Университеті) және Astana Hub серіктестігімен, Жасанды интеллект және цифрлық даму министрлігінің үйлестіруімен әзірленді. Модель:

• қазақ, орыс, ағылшын және түрік тілдерін қамтиды
• 150 миллиардтан астам токен негізінде оқытылған
• бүгінде білім беру және бизнес сервистерінде нақты қолданылып келеді

2025 жылы KazLLM Барселонада халықаралық деңгейде мойындалып, шағын тілдік қауымдастықтарға арналған жасанды интеллектті дамытуға қосқан үлесі үшін GSMA Foundry Excellence Award сыйлығын «Жасанды интеллект» номинациясы бойынша иеленді. Дәл осы тәжірибе енді урду тілінде сөйлейтін миллиондаған адамға қызмет етпек.

UrduLLM не үшін қажет

Урду – Пәкістандағы негізгі мемлекеттік тіл және Оңтүстік Азиядағы ең кең таралған тілдердің бірі. Алайда ғаламдық ЖИ-модельдер көбіне ірі тілдерге бағытталып, ұлттық тілдерде әлсіз нәтиже көрсетеді.

UrduLLM келесі салаларда қолданылуы жоспарланып отыр:

• электронды мемлекеттік қызметтер
• білім беру платформалары
• ЖИ-көмекшілер
• халыққа арналған цифрлық сервистер

Яғни, бұл модель Пәкістан үшін тек технология емес, цифрлық егемендіктің бір бөлігіне айналмақ.

Қазақстанның жаңа рөлі

Бұл келісім Қазақстанды:

• аймақтық жасанды интеллект орталығы
• технология экспорттаушы ел
• цифрлық дипломатияның белсенді қатысушысы

ретінде нығайта түседі. Қазақстан батыстық дайын шешімдерді көшірмей, өз тәжірибесіне сүйене отырып, басқа елдерге мәдени тұрғыдан бейімделген, тәуелсіз ЖИ-шешімдер жасауға көмектесіп отыр.

KazLLM-нен UrduLLM-ге дейінгі жол – Қазақстанның енді жасанды интеллектті тұтынушы емес, оны қалыптастыратын елге айналып келе жатқанын көрсететін айқын белгі.