Астанада дипломатиялық корпус өкілдеріне арналған маңызды брифинг өтті.
Оған ЕҚЫҰ-ның Астанадағы Бағдарламалар офисінің басшысы, Елші Алексей Рогов қатысты. Кездесудің өзегі – Қазақстан Республикасының жаңа Конституциясының жобасы, деп хабарлайды DKNews.kz.
Бұл құжат жай ғана заңнамалық өзгерістер пакеті емес. Ол – елдің саяси және құқықтық дамуындағы жаңа белеске қадам.
Адам құқықтары: декларациядан нақты кепілдікке дейін
Брифинг барысында жаңа Конституция жобасындағы басты жаңалықтардың бірі – адам құқықтарының кепілдіктерін күшейту екені атап өтілді.
Соңғы жылдары қоғамда әділдік, ашықтық және құқық үстемдігі мәселелері жиі талқыланып келеді. Жаңа жоба осы сұранысқа жауап беруге бағытталған.
Мысалы:
- азаматтардың негізгі құқықтары мен бостандықтарын қорғау тетіктерін нақтылау,
- мемлекеттік органдардың жауапкершілігін арттыру,
- халықаралық құқық нормаларымен үйлесімділікті күшейту.
Бұл – құқықтық мемлекеттің қағаз жүзіндегі емес, іс жүзіндегі моделіне ұмтылыс.
Зайырлылық қағидаты: тұрақтылықтың тірегі
Жаңа Конституция жобасында мемлекеттің зайырлылық қағидаты ерекше атап көрсетілген. Бұл – Қазақстан үшін стратегиялық маңызды ұстаным.
Зайырлы мемлекет дегеніміз – дінге қарсы болу емес. Керісінше, ол барлық азаматтардың ар-ождан бостандығын тең деңгейде қорғауды білдіреді. Көпэтносты әрі көпконфессиялы қоғамда бұл қағидат қоғамдық келісімнің негізі саналады.
Цифрлық дәуірдегі құқықтар: жаңа шындық, жаңа нормалар
Құжатта цифрлық ортадағы құқықтарды қорғау мәселесі де қамтылған.
Бүгінде адамның өмірі интернетпен тығыз байланысты:
- жеке деректер,
- онлайн сөз бостандығы,
- цифрлық қауіпсіздік.
Жаңа Конституция жобасы осы салалардағы құқықтық олқылықтарды толықтыруды көздейді. Бұл – заман талабына сай қадам. Өйткені цифрлық кеңістіктегі қауіптер де, мүмкіндіктер де жыл сайын артып келеді.
Халықаралық міндеттемелер: жауапкершілік пен бедел
Брифингте Қазақстанның халықаралық міндеттемелерді орындауға қатысты нормалары да сөз болды. Бұл – елдің сыртқы саяси бағытының айқын көрінісі.
Халықаралық ұйымдармен, соның ішінде ЕҚЫҰ құрылымдарымен серіктестік Қазақстанның реформалық бағытын қолдаудың маңызды элементі болып отыр. Елдің халықаралық құқықтық кеңістіктегі беделі ішкі реформалардың сапасына тікелей байланысты.
ЕҚЫҰ позициясы: реформаларға серіктестік
ЕҚЫҰ-ның Астанадағы Бағдарламалар офисі өз мандатына сәйкес реформаларды ілгерілету бағытында қабылдаушы елдің мемлекеттік органдарымен, ұлттық серіктестермен және мүдделі тараптармен ынтымақтастықты жалғастыратынын растады.
Бұл – сырттан бақылау емес, серіктестік форматы. Яғни тәжірибе алмасу, сараптамалық қолдау және институционалдық нығайту.
Қоғам не күтеді?
Жаңа Конституция жобасы – тек заңгерлер мен саясаткерлердің тақырыбы емес. Ол әрбір азаматтың өміріне тікелей әсер етеді.
Қоғам бүгінде:
- әділ сот жүйесін,
- ашық билікті,
- нақты құқықтық кепілдіктерді күтеді.
Егер ұсынылған нормалар толық әрі сапалы жүзеге асса, бұл құжат Қазақстанның демократиялық дамуындағы маңызды бетбұрысқа айналуы мүмкін.
Ал басты сұрақ – реформа мәтінде ғана қалмай, күнделікті өмірде қалай іске асады? Уақыт пен саяси ерік соған жауап береді.
