2026 жылғы 26–27 ақпанда Астанада маңызды дипломатиялық оқиға өтті. Қасым-Жомарт Тоқаевтың шақыруымен Қазақстанға Сербия Президенті Александр Вучич ресми сапармен келді.
Бұл кездесу – жай ғана хаттамалық жиын емес, екі ел арасындағы қарым-қатынастың жаңа парағын ашқан маңызды саяси қадам болды, деп хабарлайды DKNews.kz.
Биыл Қазақстан мен Сербия арасындағы дипломатиялық қатынастардың орнағанына 30 жыл толып отыр. Осы символдық дата аясында өткен келіссөздер достық пен өзара құрметке негізделген байланыстарды одан әрі тереңдетуге бағытталды.
Сауда, энергетика және жасанды интеллект: жаңа мүмкіндіктер
Келіссөздердің өзегінде – экономика. Соңғы жылдары Қазақстан мен Сербия арасындағы сауда көлемі өсіп келеді. Енді тараптар бұл үрдісті жүйелі, теңгерімді әрі ұзақмерзімді етуге ниетті.
Президенттер энергетика, көлік және логистика, ауыл шаруашылығы, құрылыс, денсаулық сақтау мен фармацевтика салаларын стратегиялық бағыт ретінде атап өтті. Әсіресе цифрландыру мен жасанды интеллект саласындағы ықпалдастық жаңа серпін беруі мүмкін. Бұл – тек технология алмасу емес, болашақ экономиканың негізін бірге қалыптастыру деген сөз.
Сонымен қатар тұқым шаруашылығы саласындағы оң тәжірибе де ерекше аталды. Аграрлық сектор – екі ел үшін де маңызды бағыт, сондықтан бұл саладағы әріптестік азық-түлік қауіпсіздігі тұрғысынан да мәнді.
Тікелей рейс – жақындасудың нақты белгісі
Астана мен Белград арасындағы тікелей әуе қатынасының іске қосылуы – келіссөздердің ең көзге көрінетін нәтижелерінің бірі. Бұл шешім туризмге, бизнес байланыстарға және мәдени алмасуға жол ашады.
Саясаткерлер жиі «халықтар арасындағы байланыс» туралы айтады. Бірақ тікелей рейс – сол сөздің нақты іске асқан көрінісі. Енді кәсіпкерлер, студенттер мен туристер үшін екі ел бұрынғыдан да қолжетімді болмақ.
Еуразиялық нарық пен жаңа дәліздер
Сербия үшін Қазақстан – Орталық Азиядағы негізгі серіктестердің бірі. Ал Қазақстан үшін Сербия – Балқан өңіріне шығатын маңызды қақпа.
2019 жылы қол қойылған Сербия мен Еуразиялық экономикалық одақ арасындағы еркін сауда келісімі жаңа мүмкіндіктерге жол ашты. Бұл құжат сербиялық компанияларға ЕАЭО нарығына, ал қазақстандық бизнеске Балқан аймағына шығуға жағдай жасайды.
Сонымен қатар Қазақстан дамытып жатқан Транскаспий халықаралық көлік бағытына (ТХКБ) Сербияның қызығушылық танытуы геоэкономикалық тұрғыдан маңызды. Бұл дәліз Азия мен Еуропаны байланыстыратын сенімді маршрут ретінде маңызын арттырып келеді.
EXPO-2027 және мәдени көпір
Қазақстан Белградта өтетін EXPO 2027 көрмесіне белсенді қатысу ниетін растады. Мұндай халықаралық шаралар тек экономикалық емес, мәдени дипломатия тұрғысынан да құнды.
Президенттер мәдени-гуманитарлық ынтымақтастықты екі ел арасындағы сенім мен достықтың негізі ретінде атап өтті. Жоғары білім, ғылым және бірлескен зерттеулер де болашақ күн тәртібінің маңызды бөлігі болмақ.
Халықаралық аренадағы өзара қолдау
Келіссөздер барысында БҰҰ аясындағы өзара қолдау, өңірлік тұрақтылық және орнықты даму мәселелері талқыланды. Сербия Қазақстанның Алматыда БҰҰ-ның Орталық Азия мен Ауғанстан бойынша Орнықты даму мақсаттары жөніндегі өңірлік орталығын құру бастамасын қолдады.
Сонымен қатар 2026 жылы Қазақстанда өтетін Өңірлік экологиялық саммиттің маңыздылығы атап өтілді. Климаттың өзгеруі мен «жасыл» экономикаға көшу – тек бір елдің емес, бүкіл аймақтың ортақ мәселесі.
Қарапайым қорытынды
Бұл сапардан қандай нақты нәтиже күтуге болады?
Біріншіден, экономикалық байланыстардың жандануын.
Екіншіден, көлік және логистика саласында жаңа жобалардың пайда болуын.
Үшіншіден, білім мен технология алмасудың артуын.
Ең бастысы – Қазақстан мен Сербия қарым-қатынасы символдық деңгейден нақты, прагматикалық әріптестікке өтіп келеді. 30 жылдық дипломатиялық тарих енді жаңа кезеңге қадам басты.
Астана мен Белград арасындағы бұл диалог алдағы жылдары Еуразия кеңістігіндегі өзара тиімді ынтымақтастықтың тағы бір үлгісіне айналуы әбден мүмкін.
