Қазақстан тағы бір маңызды халықаралық көрсеткіште алға шықты. World Happiness Report 2025 есебіне сәйкес, еліміз 33-орынға көтеріліп, Франция (35) мен Сингапурды (36) артта қалдырды, деп хабарлайды DKNews.kz.
Бұл – жай ғана рейтинг емес, қоғамның ішкі көңіл күйін, сенімін және өмір сапасын көрсететін күрделі индикатор.
Бір қызығы, Қазақстан бір жыл ішінде өз нәтижесін +0.962-ге жақсартқан. Бұл – топ-40 елдерінің ішіндегі ең жоғары өсімдердің бірі. Яғни, еліміз тек жоғары орында ғана емес, сонымен қатар қарқынды дамып келе жатқан мемлекеттердің қатарында.
Бақыт қалай өлшенеді?
Көпшілік үшін “бақыт” – субъективті ұғым. Бірақ халықаралық зерттеулер оны нақты көрсеткіштер арқылы есептейді. World Happiness Report алты негізгі факторға сүйенеді:
- жан басына шаққандағы ЖІӨ
- өмір сүру ұзақтығы
- әлеуметтік қолдау
- таңдау еркіндігі
- жомарттық деңгейі
- сыбайлас жемқорлықтың төмендігі
Сонымен қатар, әрбір адам өз өмірін 0-ден 10-ға дейінгі шкала бойынша бағалайды. Қорытынды нәтиже – соңғы үш жылдың (2022–2024) орташа көрсеткіші.
Яғни, бұл рейтинг тек экономикаға емес, адамдардың өз өміріне қаншалықты риза екеніне негізделеді.
Әлемдегі ең бақытты елдер
Биыл да көш басында өзгеріс жоқ:
- Финляндия – 8 жыл қатарынан бірінші орында
- Исландия
- Дания
Ал алғашқы бестікке күтпеген жерден Коста-Рика кіріп, Швеция, Норвегия және Нидерланды сияқты дамыған елдерді басып озды.
Зерттеушілер мұны “латынамерикалық бақыт парадоксы” деп түсіндіреді: экономикасы аса күшті болмаса да, адамдар өмір сапасын жоғары бағалайды.
Қазақстан неге алға шықты?
Қазақстанның басты ерекшелігі – адамдар арасындағы сенім мен өзара көмек деңгейі.
Мысалы:
- жоғалған әмиянды көршіге қайтару ықтималдығы бойынша – 30-орын
- бейтаныс адамға қайтару бойынша – 42-орын
Бұл көрсеткіштер қарапайым көрінгенімен, қоғамдағы сенім деңгейін анықтайтын маңызды фактор. Ең қызығы – ЖІӨ-і әлдеқайда жоғары Франция мен Сингапур бұл бағытта Қазақстаннан төмен нәтиже көрсеткен.
Яғни, ақша бәрін шешпейді. Қоғамдағы жылулық, бір-біріне деген сенім – бақыттың басты негіздерінің бірі.
Посткеңестік кеңістіктегі орны
Қазақстан посткеңестік елдер арасында да өз позициясын нығайтып отыр. Бұл – елдегі әлеуметтік тұрақтылық пен халықтың жалпы көңіл күйінің жақсарғанын көрсетеді.
Тағы бір маңызды факт
Бұған дейін Қазақстан сатып алу қабілетінің паритеті бойынша әлемдегі ең ірі 40 экономиканың қатарына енгені хабарланған еді. Бұл да халықтың өмір сапасына әсер ететін маңызды фактор.
Қорытынды: Қазақстанның “бақыт формуласы” қандай?
Қазақстан мысалында бір нәрсе анық байқалады:
бақыт тек экономикалық көрсеткіштермен өлшенбейді.
Елдің алға шығуына әсер еткен негізгі факторлар:
- адамдар арасындағы сенім
- өзара көмек мәдениеті
- әлеуметтік қолдаудың болуы
Сондықтан Қазақстанның бұл нәтижесі – жай рейтинг емес, қоғамдағы ішкі өзгерістердің көрінісі.
Ал сіз өз өміріңізді 10 балдық шкала бойынша қаншаға бағалар едіңіз?
