Хьюстонда өткен әлемдік деңгейдегі CERAWeek энергетикалық конференциясы – мұнай-газ нарығының «барометрі» іспетті.
Мұнда айтылған әрбір пікір, әрбір стратегия – болашақтағы энергетикалық трендтердің бағытын айқындайды, деп хабарлайды DKNews.kz.
Биылғы жиында Қазақстан делегациясы да өз ұстанымын анық көрсетіп, саланың дамуына қатысты нақты басымдықтарын жария етті.
Қазақстан – сенімді энергия жеткізуші
Қазақстан бүгінде әлемдік мұнай нарығында өз орнын қалыптастырып үлгерді. Энергетика министрі Ерлан Ақкенженов өз баяндамасында елдің негізгі артықшылығын атап өтті: тұрақтылық пен сенімділік.
Яғни, геосаяси тұрақсыздық күшейген кезеңде Қазақстан халықаралық серіктестер үшін қауіпсіз әрі болжамды жеткізуші ретінде қалып отыр. Бұл – инвесторлар үшін де, ірі сатып алушылар үшін де маңызды фактор.
Басты тәуекел: экспорттың «тар жолы»
Қазақстан мұнайының басым бөлігі Каспий құбыр консорциумы арқылы экспортталады. Сондықтан бұл бағыттың үздіксіз жұмыс істеуі – ұлттық экономика үшін стратегиялық маңызға ие.
Сарапшылар мұны «бір арнаға тәуелділік» деп атайды. Егер құбыр жұмысы тоқтаса немесе шектелсе, бұл экспортқа тікелей әсер етеді. Сол себепті:
- балама бағыттарды дамыту
- инфрақұрылымды жаңғырту
- тәуекелдерді әртараптандыру
сияқты шаралар күн тәртібінде тұр.
Инвесторларға жаңа мүмкіндік: жеңілдетілген шарттар
Қазақстан мұнай-газ секторына инвестиция тартуды күшейтіп жатыр. Соның ішінде ерекше атап өтілген құрал – жетілдірілген үлгілік келісімшарт.
Бұл не береді?
- салықтық жеңілдіктер
- геологиялық барлауға ынталандыру
- жаңа кен орындарын игеруге қолайлы жағдай
Яғни, мемлекет инвесторларға «ойын ережесін» жеңілдетіп, тәуекелді азайтуға тырысып отыр.
Шикізаттан өнімге: мұнай-химияға бетбұрыс
Қазақстанның келесі үлкен қадамы – тек мұнай өндіру емес, оны терең өңдеу. Ел мұнай өңдеу қуаттарын екі есеге арттыруды жоспарлап отыр.
Бұл не үшін маңызды?
- ішкі нарықты толық қамтамасыз ету
- импортқа тәуелділікті азайту
- қосылған құны жоғары өнім шығару
- Орталық Азиядағы жетекші жеткізушіге айналу
Қарапайым тілмен айтқанда: Қазақстан тек шикізат сататын ел емес, дайын өнім экспорттайтын мемлекетке айналуды көздейді.
АҚШ-пен диалог: жаңа серіктестік кезеңі ме?
Конференция аясында Ерлан Ақкенженов Крис Райт және америкалық ірі мұнай-газ компанияларының басшыларымен кездесті.
Мұндай кездесулердің артында не тұр?
- технология алмасу
- жаңа инвестициялар
- ірі жобаларға халықаралық қатысу
Бұл – Қазақстанның энергетикалық саясатында Батыспен ынтымақтастықтың әлі де маңызды екенін көрсетеді.
Қорытынды: Қазақстан қандай жолды таңдады?
CERAWeek-тегі мәлімдемелерге қарап, Қазақстанның мұнай саласындағы бағытын үш сөзбен сипаттауға болады:
тұрақтылық – әртараптандыру – өңдеу
Ел бір жағынан экспорттағы позициясын сақтап қалуға тырысса, екінші жағынан жаңа мүмкіндіктер іздеп жатыр. Ал басты мақсат – мұнайдан түсетін табысты ұзақ мерзімді әрі тұрақты ету.
Енді сұрақ: бұл жоспарлар қаншалықты жылдам жүзеге асады? Сарапшылардың айтуынша, алдағы бірнеше жыл Қазақстан энергетикасы үшін шешуші кезең болмақ.
