Италияның Триест қаласында Екінші дүниежүзілік соғыста қаза тапқан қазақстандық жауынгерлерді еске алу рәсімі өтті, деп хабарлайды DKNews.kz.
Бұл – жай ғана ресми шара емес. Бұл – Еуропаның бір түкпірінде қазақ сарбаздарының ізі қалғанын еске салатын, жүрекке салмақ салатын тарихи сәт.
Қазақстанның Италиядағы Елшісі Ерболат Сембаев Триест қаласындағы ескерткішке гүл шоғын қойып, майданда ерлікпен қаза тапқан 36 қазақстандық жауынгердің рухына тағзым етті. Іс-шараға жергілікті билік өкілдері, қоғам белсенділері мен Италиядағы қазақ диаспорасы қатысты.
Триестті азат еткен қазақтар кімдер?
Көпшілік біле бермейді: Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде мыңдаған қазақстандық сарбаз тек Кеңес Одағы аумағында ғана емес, Еуропаның түрлі елдерінде де шайқасты. Солардың бір бөлігі Югославия халық-азаттық армиясының тоғызыншы корпусы құрамында Италияның солтүстігін азат ету операциясына қатысқан.
Триест үшін болған ұрыстар өте ауыр өтті. Фашистік күштер бұл аймақты бермеуге тырысты. Сол шайқастарда ондаған қазақ жауынгері ерлікпен қаза тапты.
Бүгінде олардың есімі Италия жерінде тасқа қашалып жазылған.

«Олардың есімі мәңгі сақталады»
Рәсім барысында Елші Ерболат Сембаев Жеңіс күнінің маңызына тоқталып, бұл мереке – адамзат тарихындағы ең қанды соғыста ерлік көрсеткен ата-бабаларымыздың рухына тағзым екенін айтты.
«Бүгін Триест қаласындағы ескерткіштің арқасында біз жеңіс үшін жан тапсырған сарбаздардың есімдерін мақтанышпен еске аламыз. Триестті азат етуге қатысқан 36 қазақстандықтың есімі біздің жадымызда мәңгі сақталады», – деді ол.
Италиядағы қазақ ескерткіші
Триестегі бұл ескерткіш 2010 жылдың 25 сәуірінде ашылған. Оның авторы – қазақстандық мүсінші А. Құтанов. Монумент Италиядағы қазақ жауынгерлерінің ерлігіне арналған санаулы тарихи нысандардың бірі саналады.
2025 жылы ескерткіш қайта қалпына келтірілді. Жөндеу жұмыстарына Қазақстанның Италиядағы Фриули-Венеция-Джулия аймағындағы Құрметті консулы Лука Беллинелло қолдау көрсеткен.

Ұмытылмаған ерлік
Соғыс аяқталғанына 80 жылға жуықтаса да, қазақ жауынгерлерінің ізі әлемнің әр бұрышында сақталып келеді. Польшада, Германияда, Венгрияда, Италияда – көптеген елдерде қазақстандық сарбаздардың есімі жазылған ескерткіштер бар.
Триестегі рәсім тағы бір маңызды дүниені көрсетті: ерлік ешқашан ұмытылмайды. Туған жерден мыңдаған шақырым алыста қаза тапқан қазақ сарбаздарының рухына бүгін де құрмет көрсетіліп жатыр.
Бұл – тарих. Бұл – тағзым. Бұл – ұрпақ жадындағы мәңгілік ерлік.