Қазақстан Еуропа мен Азияны жалғайтын ең маңызды көлік дәліздерінің бірі – ТРАСЕКА ұйымына төрағалықты ресми түрде қабылдады, деп хабарлайды DKNews.kz.
Бұл жай ғана халықаралық мәртебе емес. Сарапшылардың пікірінше, алдағы жылдары дәл осы бағыт Қазақстанның транзиттік табысын арттырып, елдің логистикалық ықпалын күшейтуі мүмкін.
ТРАСЕКА Үкіметаралық комиссиясының XVIII жыл сайынғы отырысында қабылданған шешім Қазақстан үшін жаңа кезеңнің басталғанын көрсетті. Енді Астана ұйым жұмысының негізгі басымдықтарын айқындап, көлік дәлізінің болашағына қатысты маңызды бастамаларды алға жылжытады.
ТРАСЕКА деген не және неге маңызды?
ТРАСЕКА – Еуропа, Кавказ және Азияны байланыстыратын халықаралық көлік дәлізі. Бұл бағыт арқылы Қытайдан, Орталық Азиядан және Кавказ елдерінен Еуропаға жүк тасымалданады. Соңғы жылдары әлемдегі геосаяси өзгерістер мен жаңа сауда бағыттарының қалыптасуы ТРАСЕКА-ның маңызын бірнеше есе арттырды.
Қазақстан дәл осы дәліздің ортасында орналасқан. Сондықтан ел үшін бұл тек көлік жобасы емес, экономикалық мүмкіндікке айналып отыр.
Қазақстан қандай міндеттерді қолға алды?
Қазақстан төрағалығы кезеңінде бірнеше ірі бастамаға басымдық бермек.
1. Жаңа стратегия әзірлеу
Алғашқы маңызды міндет – ТРАСЕКА дәлізін дамытудың 2027–2036 жылдарға арналған стратегиясын аяқтау. Қазақстан бұл құжатты қатысушы елдермен бірге әзірлеп, 2027 жылы Бішкекте өтетін комиссия отырысында бекітуді жоспарлап отыр.
Жаңа стратегия көлік бағыттарын жаңғыртуға, транзит көлемін арттыруға және жүк жеткізу уақытын қысқартуға бағытталады.
2. ТРАСЕКА-ны реформалау
Әлемдік логистика өзгеріп жатыр. Қазір цифрландыру, электронды құжат айналымы және “ақылды логистика” басты трендке айналды. Осыған байланысты Қазақстан ТРАСЕКА-ны реформалаудың жаңа тұжырымдамасын ұсынбақ.
Құжатта:
- цифрлық технологияларды енгізу;
- халықаралық тасымалды жеңілдету;
- жаңа көлік шешімдерін пайдалану;
- транзиттік ағындарды көбейту мәселелері қарастырылады.
Сарапшылардың айтуынша, бұл өзгерістер дәліздің бәсекеге қабілеттілігін арттыруы мүмкін.
Астанада маңызды келісімге қол қойылды
Төрағалық кезеңіндегі ең маңызды жаңалықтардың бірі – Бірыңғай транзиттік рұқсат туралы келісімге қол қойылуы болды.
Қарапайым тілмен айтқанда, енді автотасымалдаушылар бірнеше елдің шекарасынан өткен сайын бөлек рұқсат рәсімдеуге уақыт жоғалтпайды. Бір құжатпен бірнеше мемлекет аумағы арқылы жүк тасымалдауға мүмкіндік пайда болады.
Бұл:
- тасымал уақытын қысқартады;
- бюрократияны азайтады;
- логистикалық шығындарды төмендетеді;
- дәліздің тартымдылығын арттырады.
Қазіргі таңда келісімге Қазақстан, Қырғызстан, Өзбекстан, Әзербайжан және Украина қол қойған. Қалған елдер ішкі рәсімдерді жалғастырып жатыр.
Қазақстан үшін бұл нені білдіреді?
Соңғы жылдары Қазақстан өзін Еуразиядағы басты транзиттік хаб ретінде көрсетуге белсенді кірісті. Транскаспий халықаралық бағытының дамуы, Қытай – Еуропа тасымалының артуы және Каспий арқылы өтетін маршруттардың жандануы елдің рөлін күшейтті.
ТРАСЕКА-ға төрағалық Қазақстанға:
- өңірдегі логистикалық ықпалын күшейтуге;
- жаңа инвестиция тартуға;
- көлік инфрақұрылымын дамытуға;
- халықаралық сауда ағындарын көбейтуге мүмкіндік береді.
Мамандардың пікірінше, алдағы бірнеше жылда Орталық Азиядағы көлік бағыттары үшін үлкен бәсеке жүреді. Осындай жағдайда Қазақстанның ТРАСЕКА-дағы белсенділігі елдің геоэкономикалық позициясын нығайтатын маңызды факторға айналуы мүмкін.
