Астанада өткен жоғары деңгейдегі кездесу Қазақстан мен Қытай арасындағы қарым-қатынастың жаңа саяси әрі экономикалық кезеңге өткенін көрсетті, деп хабарлайды DKNews.kz.
Мемлекет басшысы Қасым-Жомарт Тоқаев Бүкілқытайлық халық өкілдері жиналысы Тұрақты комитетінің төрағасы Чжао Лэцзиді қабылдап, екі ел арасындағы стратегиялық әріптестіктің болашағын талқылады.
Кездесу барысында тек дипломатиялық мәлімдемелер ғана емес, нақты экономикалық нәтижелер мен аймақтық саясатқа қатысты маңызды сигналдар айтылды.
Қазақстан мен Қытай: рекордтық сауда және жаңа инвестициялар
Президент Тоқаевтың айтуынша, 2025 жыл қазақ-қытай қатынастары үшін тарихи кезең болған. Екі ел арасындағы сауда айналымы алғаш рет 49 миллиард долларға жеткен. Бұл — Қазақстанның сыртқы сауда тарихындағы ең жоғары көрсеткіштердің бірі.
Соңғы жылдары Қытай Қазақстан экономикасындағы негізгі инвесторлардың біріне айналды. Бүгінде қытайлық инвестиция көлемі 29 миллиард доллардан асып отыр. Әсіресе логистика, энергетика, өндіріс және инфрақұрылым салаларындағы бірлескен жобалар күшейген.
Президенттің Инвестицияларды көтермелеу және өзара қорғау туралы келісімді ратификациялауы да кездейсоқ емес. Сарапшылар мұны Қытай капиталы үшін Қазақстан нарығын одан әрі ашатын маңызды қадам ретінде бағалап отыр.
Қазіргі геосаяси жағдайда Қазақстан үшін Қытай тек көрші мемлекет емес, экономикалық тұрақтылықтың маңызды тіректерінің біріне айналып келеді.
«Бір Қытай» қағидаты және Орталық Азиядағы жаңа баланс
Кездесуде саяси мәселелер де ерекше назарда болды. Қасым-Жомарт Тоқаев Қазақстанның «Бір Қытай» қағидатын берік ұстанатынын тағы бір мәрте мәлімдеді.
Бұл — Бейжің үшін аса маңызды саяси сигнал.
Сонымен қатар Президент «Орталық Азия – Қытай» форматын қолдайтынын айтты. Соңғы екі жылда бұл платформа аймақтағы жаңа экономикалық және саяси күш орталығына айналып келеді.
Бүгінде Қытай Орталық Азия елдерімен тек сауда емес, көлік дәліздері, цифрлық технологиялар, энергетика және қауіпсіздік бағытында да ықпалын күшейтіп жатыр. Қазақстан бұл процесте негізгі транзиттік әрі стратегиялық серіктес рөлін сақтап қалуға тырысады.
Си Цзиньпиннің саясатына ашық қолдау
Тоқаев кездесу кезінде Қытай төрағасы Си Цзиньпиннің стратегиялық бағытын жоғары бағалайтынын атап өтті. Президенттің айтуынша, Қытайдың жаңа 15-бесжылдық жоспары елдің әлемдік держава ретіндегі позициясын күшейте түседі.
Бұл мәлімдеме жай дипломатиялық комплимент қана емес.
Қазақстан соңғы жылдары Қытаймен қарым-қатынаста барынша прагматикалық бағыт ұстанып келеді. Әлемдегі экономикалық турбуленттілік жағдайында Астана үшін Бейжіңмен тұрақты байланыс — инвестиция, экспорт және транзит үшін маңызды мүмкіндік.
Чжао Лэцзи не айтты?
Қытай парламентінің төрағасы Чжао Лэцзи Тоқаев пен Си Цзиньпин арасындағы жеке байланыс екі ел қарым-қатынасын жаңа деңгейге шығарғанын айтты.
Ол Қазақстандағы конституциялық реформаларға да тоқталып, референдум нәтижесін жоғары бағалады. Қытай тарапы Қазақстандағы саяси тұрақтылықты аймақтағы маңызды фактор ретінде қабылдайтынын аңғартты.
І дәрежелі «Достық» ордені нені білдіреді?
Кездесу соңында Қасым-Жомарт Тоқаев Чжао Лэцзиді І дәрежелі «Достық» орденімен марапаттады.
Бұл марапат әдетте Қазақстанның сыртқы саясатындағы ерекше рөл атқарған тұлғаларға беріледі. Сарапшылар мұны Астананың Бейжіңмен ұзақмерзімді серіктестікке стратегиялық басымдық беріп отырғанының белгісі ретінде бағалап отыр.
Қазақстан үшін басты сұрақ қандай?
Қазақстан бүгінде күрделі геосаяси кеңістікте орналасқан. Ресей, Қытай, Батыс және Орталық Азия арасындағы тепе-теңдікті сақтау — Астананың басты міндеттерінің бірі.
Ал Қытаймен байланыс осы баланстың ең маңызды бөлігінің біріне айналып барады.
Себебі қазіргі әлемде экономика мен логистика саяси ықпалдың негізгі құралына айналды. Ал Қазақстан дәл осы бағытта Қытай үшін де, Еуразия үшін де стратегиялық хаб болуға ұмтылып отыр.
