Қазақстан алғаш рет панда-облигациялар нарығына шықты

Қазақстан алғаш рет Қытайдың ішкі қаржы нарығына шығып, юаньмен номинацияланған панда-облигацияларын орналастырды.

Бұл жай ғана қаржы жаңалығы емес. Сарапшылар мұны елдің халықаралық беделі мен инвесторлар сенімінің маңызды көрсеткіші деп бағалап отыр, деп хабарлайды DKNews.kz.

26 мамырда Қазақстан 3,4 миллиард юань көлемінде облигация орналастырды. Бұл шамамен 500 миллион АҚШ долларына тең. Қарыз мерзімі — 3 жыл, ал жылдық купондық мөлшерлеме небәрі 1,9 пайыз болды. Нарық үшін бұл өте төмен көрсеткіш саналады.

Неліктен бұл маңызды?

Қытай нарығы — әлемдегі ең ірі әрі ең күрделі қаржы алаңдарының бірі. Ол жаққа кез келген ел кіре алмайды. Инвесторлар мемлекет экономикасына, саясатына, қарыз көлеміне және болашағына өте мұқият қарайды.

Қазақстанның дебюттік шығарылымына сұраныс ұсыныстан екі есе асып түсті. Яғни Қытай инвесторлары Қазақстан қағаздарын белсенді түрде сатып алуға дайын болған.

Бұл бірнеше маңызды факторды көрсетеді:

• Қазақстан экономикасына сенім жоғары;
• Мемлекеттік қарыз деңгейі қауіпсіз деп бағаланады;
• Елдегі реформалар халықаралық инвесторлар назарын аударып отыр.

Панда-облигация деген не?

Көпшілік үшін бұл атау әлі де тосын естіледі. Панда-облигациялар — Қытай нарығында шетелдік мемлекеттер немесе компаниялар шығаратын юаньдық облигациялар.

Қарапайым тілмен айтқанда, Қазақстан Қытайдан юаньмен қарыз алып отыр. Бірақ бұл жай қарыз емес — бұл халықаралық қаржы нарығындағы сенімнің көрсеткіші.

Әдетте мұндай құралдарды әлемдік беделі жоғары елдер пайдаланады. Сондықтан Қазақстан үшін бұл жаңа қаржылық деңгейге өткенін білдіреді.

Қазақстан қандай рекорд орнатты?

Ең қызығы — Қазақстан облигацияларды өте төмен мөлшерлемемен орналастыра алды.

Қаржы министрлігінің мәліметінше, бұл:

• BBB рейтингі бар елдер арасындағы ең төменгі мөлшерлеме;
• тіпті кейбір AA рейтингі бар мемлекеттердің деңгейіне жақын көрсеткіш.

Яғни инвесторлар Қазақстанды тәуекелі төмен ел ретінде қабылдай бастаған.

Бұған не әсер етті?

Сарапшылар соңғы жылдары жүргізілген бірнеше өзгерісті атап өтеді:

• фискалдық тәртіптің күшеюі;
• салық реформалары;
• мемлекеттік қаржыны бақылаудың жақсаруы;
• саяси трансформациялар.

Инвесторлар үшін ең маңыздысы — тұрақтылық пен болжамдылық. Ал дәл осы факторлар халықаралық нарықта Қазақстанның позициясын күшейтіп отыр.

Бұл қарапайым халыққа қалай әсер етеді?

Көп адам мұндай жаңалықтарды «үлкен қаржы әлемінің әңгімесі» деп қабылдайды. Бірақ оның экономикаға нақты әсері бар.

Егер мемлекет халықаралық нарықтан арзан қаржы тарта алса:

• бюджетке түсетін қысым азаяды;
• қарызға қызмет көрсету арзандайды;
• инвестициялық жобаларды қаржыландыру жеңілдейді;
• ұлттық қаржы жүйесіне сенім артады.

Одан бөлек, бұл қазақстандық компаниялар үшін де жол ашады. Себебі енді квазимемлекеттік және корпоративтік сектор Қытай нарығына шығу кезінде Қазақстанның осы мәмілесін бағдар ретінде пайдалана алады.

Қазақстанның қарызы қауіпті емес пе?

Қаржы министрлігі мемлекеттік қарыз деңгейі әлі де қауіпсіз аймақта екенін атап өтті.

Қазір мемлекеттік қарыз ЖІӨ-нің шамамен 20 пайызы деңгейінде. Ал белгіленген лимит — 32 пайыз.

Салыстыру үшін, көптеген дамыған елдерде бұл көрсеткіш 60–100 пайыздан да жоғары.

Сондықтан Қазақстан әзірге қарыз жүктемесі төмен мемлекеттердің қатарында қалып отыр.

Қытаймен қаржылық байланыс күшейеді

Панда-облигациялар Бейжің қаржы активтері биржасында және Астана халықаралық қаржы орталығы биржасында листингтен өтеді.

Бұл Қазақстан мен Қытай арасындағы қаржылық интеграцияны күшейтеді. Сонымен бірге АХҚО-ның халықаралық қаржы алаңы ретіндегі рөлін арттыруы мүмкін.

Қазіргі геосаяси жағдайда Азия капиталы үшін бәсеке күшейіп жатқанын ескерсек, Қазақстанның Қытай нарығына сәтті шығуы — стратегиялық маңызды оқиға.

Енді не болады?

Қаржы министрлігі халықаралық қарыз алу саясатын жалғастыратынын мәлімдеді. Бірақ басты акцент — қарыз көлемін өсіру емес, қаржыландыруды арзандату және инвесторлар сенімін сақтау.

Ал бүгінгі мәміле Қазақстанның халықаралық қаржы нарығындағы жаңа кезеңінің бастамасы болуы мүмкін.