Қазақстанда жүз жылға жуық уақыттан кейін жолбарыстарды табиғи ортаға қайтару жобасы жаңа кезеңге өтті.
Президенттер Қасым-Жомарт Тоқаев пен Владимир Путинге Амур жолбарыстарын Іле-Балқаш резерватына жіберу сәті көрсетілген арнайы бейнеролик таныстырылды, деп хабарлайды DKNews.kz.
Бейнекадрларда төрт Амур жолбарысының арнайы дайындықтан кейін табиғи ортаға жіберілуі таспаланған. Сирек жыртқыштарды бақылауда ұстау үшін олардың әрқайсысына жерсеріктік қарғыбау тағылған.
Бұл — жай ғана экологиялық бастама емес. Мамандардың айтуынша, жоба Қазақстан табиғаты үшін тарихи оқиға саналады. Себебі Тұран жолбарысы жойылып кеткеннен кейін ел аумағында ірі жыртқыштардың популяциясы толық жоғалған еді.
Қазақстанға жолбарыстар қалай әкелінді?
Амур жолбарыстарын Қазақстанға жеткізу туралы келісім Президент Қасым-Жомарт Тоқаевтың 2025 жылғы қарашада Ресейге жасаған мемлекеттік сапары кезінде жасалған. Сол кезде тараптар түз тағыларын көшіру, бейімдеу және табиғи ортаға жіберу бойынша бірлескен жоспарға қол қойған.
Осы келісім аясында Ресей Қазақстанға төрт Амур жолбарысын берді.
Жыртқыштар бірнеше ай бойы арнайы бейімдеу орталығында ұсталып, табиғи жағдайға дайындалған. Экологтар олардың денсаулығын, аң аулау қабілетін және мінез-құлқын тұрақты бақылаған.
Неге дәл Іле-Балқаш?
Мамандар Іле-Балқаш мемлекеттік табиғи резерватын кездейсоқ таңдамаған. Бұл аймақ табиғи ландшафты, қамысты алқаптары мен қорек базасы бойынша жолбарыстардың тіршілігіне қолайлы аумақтардың бірі саналады.
Соңғы жылдары мұнда қабан, елік және басқа да жануарлардың санын көбейту жұмыстары жүргізілген. Яғни жобаға бірнеше жыл бойы дайындық жасалған.
Экологтардың пікірінше, егер тәжірибе сәтті болса, болашақта Қазақстанда жолбарыстардың тұрақты популяциясы қалыптасуы мүмкін.
Әлем назарындағы жоба
Сарапшылар бұл бастаманы Орталық Азиядағы ең ірі экологиялық жобалардың бірі деп бағалап отыр. Өйткені әлемде жойылып кеткен жыртқыштарды тарихи мекеніне қайтару тәжірибесі өте сирек кездеседі.
Бұған дейін халықаралық табиғат қорғау ұйымдары Қазақстанның жолбарысты қайта жерсіндіру бағдарламасына қызығушылық танытқан.
Ресми мәліметке сәйкес, жоба биоалуантүрлілікті сақтауға және сирек жануарлар санын көбейтуге бағытталған.
«Бұл бастама Қазақстандағы жолбарыстар популяциясын қалпына келтіруге және әлемдегі биоалуантүрлілікті сақтауға зор үлес қосады».
Қазір мамандар жолбарыстардың қозғалысын спутник арқылы тәулік бойы бақылап отыр. Ал қоғам Іле-Балқаш даласында қайта пайда болған жыртқыштардың тағдырын ерекше қызығушылықпен бақылауда.
