Орталық Азия мен Оңтүстік Азия арасындағы көлік байланысын күшейту мәселесі тағы да халықаралық күн тәртібінің өзегіне айналды.
Өзбекстанның Термез қаласында өтіп жатқан халықаралық диалог барысында сарапшылар мен шенеуніктер өңірдің транзиттік әлеуетін арттырудың жаңа жолдарын талқылап жатыр, деп хабарлайды DKNews.kz.
2026 жылғы 4–6 маусым аралығында ұйымдастырылған Термез диалогының екінші отырысы «Бейбітшілік, өзара байланыс және тұрақтылық: ортақ дамудың негізін қалыптастыру» тақырыбына арналды. Іс-шараға Орталық Азия мемлекеттері, Әзербайжан және Ауғанстанның мемлекеттік органдарының өкілдері, сондай-ақ Иран, Үндістан және Бангладештің сарапшылық ұйымдары қатысты.
Форумға халықаралық ұйымдардың да назары ерекше болды. Атап айтқанда, Азиядағы өзара іс-қимыл және сенім шаралары жөніндегі кеңес (АӨСШК), Біріккен Ұлттар Ұйымы (БҰҰ), Тәуелсіз Мемлекеттер Достастығы (ТМД) және Еуропалық Одақ (ЕО) өкілдері бас қосты.
Қазақстан қандай бастама көтерді?
Термездегі кездесудің маңызды сәттерінің бірі – Қазақстанның көлік саласындағы ұстанымы болды. Ашылу рәсімі мен АӨСШК-нің пленарлық отырысында Қазақстан Республикасы Көлік вице-министрі Жәнібек Тайжанов сөз сөйледі.
Ол әлемдік логистиканың бұрын-соңды болмаған қарқынмен өзгеріп жатқанын атап өтіп, жаңа экономикалық жағдайда құрлықтық бағыттардың маңызы артып келе жатқанын жеткізді.
Әсіресе Орталық Азия арқылы өтетін халықаралық көлік дәліздерін дамыту және оларды Оңтүстік Азия нарықтарымен байланыстыру мәселесіне ерекше назар аударылды. Сарапшылардың пікірінше, бұл бағыттар өңір елдеріне жаңа инвестиция тартуға, сауда көлемін ұлғайтуға және жеткізу тізбектерінің тұрақтылығын қамтамасыз етуге мүмкіндік береді.
Тек жол емес, цифрлық байланыс та маңызды
Жәнібек Тайжанов инфрақұрылымдық жобалармен қатар ақпараттық интеграцияның да маңызын атап өтті.
«Өңір елдерінің ақпараттық жүйелерін бірыңғай базалық платформа аясында үйлестіру қажет».
Вице-министрдің айтуынша, мемлекеттер арасындағы деректер алмасуды жеделдету және цифрлық жүйелерді өзара үйлестіру жүк тасымалының тиімділігін арттырып, шекаралық рәсімдерді жеңілдетуге ықпал етеді.
Сондай-ақ ол шетелдік әріптестерді қабылданып жатқан шаралар туралы ақпаратпен тұрақты түрде алмасуға шақырды.
Неліктен бұл маңызды?
Соңғы жылдары әлемдік сауда бағыттары айтарлықтай өзгерді. Геосаяси факторлар мен логистикалық тәуекелдердің артуы көптеген елдерді балама көлік дәліздерін іздеуге мәжбүр етті.
Осы жағдайда Орталық Азия Еуропа мен Азияны жалғайтын стратегиялық хаб ретінде өз позициясын күшейтіп келеді. Ал Термез диалогында көтерілген бастамалар өңірдің транзиттік әлеуетін жаңа деңгейге шығаруға бағытталған.
Егер көлік инфрақұрылымы мен цифрлық жүйелер тиімді үйлестірілсе, Орталық Азия жақын жылдары халықаралық жүк ағындарының негізгі бағыттарының біріне айналуы мүмкін.
