Қазақстан халықаралық деңгейде енді тек шикізат экспорттаушы ел ретінде ғана емес, өсудің орнықты әрі әртараптанған моделін қалыптастырып жатқан мемлекет ретінде қарастырыла бастады. Reuters сайтында жарияланған World Impact Media Organization аналитикалық есебінде ел экономикасының мұнайдан бөлек салалар есебінен де қарқын алып келе жатқаны атап өтілді, деп хабарлайды DKNews.kz.
Шетелдік сарапшылардың бағалауынша, Қазақстан күрделі сыртқы жағдайларға қарамастан, инвестиция, өнеркәсіп, құрылыс, көлік, ауыл шаруашылығы және қызмет көрсету салалары арқылы тұрақты өсім көрсетіп отыр.
Экономика өсімі бірнеше салаға сүйеніп отыр
Есепте Қазақстан экономикасының бір ғана шикізат секторына тәуелділігі азайып келе жатқаны айтылған.
2025 жылы елдің жалпы ішкі өнімі 6,5 пайызға өсті. Ал 2026 жылдың алғашқы бес айында тағы 3,7 пайыздық өсім тіркелді.
Өсімге бірнеше сала үлес қосқан:
- құрылыс – 13,4 пайыз;
- өңдеу өнеркәсібі – 9 пайыз;
- көлік және қоймалау – 8,4 пайыз;
- сауда – 5,6 пайыз;
- нақты сектор – 4 пайыз;
- қызмет көрсету саласы – 3,6 пайыз.
Бұл көрсеткіштер экономиканың өсімі тек мұнай мен табиғи ресурстарға ғана байланысты емес екенін көрсетеді.
Қазақстан өңірдің инвестициялық хабына айналып келеді
Шетелдік сарапшылар инвестиция ағынына ерекше назар аударған.
2025 жылы Қазақстанға тартылған тікелей шетелдік инвестиция көлемі 20,5 миллиард долларға жетіп, бір жыл ішінде 14,4 пайызға артқан.
UNESCAP дерегіне сәйкес, Қазақстан 19 миллиард доллар көлемінде greenfield инвестициялар тартты. Бұл Орталық Азиядағы осындай инвестициялардың шамамен 89 пайызына тең.
2026 жылдың алғашқы бес айында да инвестициялық белсенділік сақталды:
- капиталды салымдар 7 пайызға өсті;
- жеке инвестициялар 17,4 пайызға артты;
- энергетика, өнеркәсіп, ауыл шаруашылығы, көлік және ақпараттық-коммуникациялық технологиялар салаларында өсім байқалды.
Сарапшылар не дейді?
World Impact Media Organization бас редакторы Жасмин Абдул Қазақстан экономикасындағы өзгерісті маңызды бетбұрыс деп бағалады.
Оның айтуынша, Қазақстан енді шикізат тауарлары есебінен ғана емес, инвестиция, өнеркәсіп және заманауи қызметтер арқылы да дамып келеді.
Бұл баға әлемдік экономика баяулап, нарықтар құбылып, инвестиция үшін бәсекелестік күшейіп тұрған кезеңде ерекше мәнге ие.
Реформалар инвесторлар үшін жағдайды жеңілдетеді
Шолуда Қазақстандағы инвестициялық ортаны болжамды әрі түсінікті етуге бағытталған реформалар да аталды.
Олардың қатарында:
- 2030 жылға дейінгі инвестициялық саясаттың жаңартылған тұжырымдамасы;
- Инвестициялық штабтың жұмысы;
- ұлттық цифрлық инвестициялық платформаның іске қосылуы;
- ірі жобаларға арналған инвестициялық келісімдер тетігі бар.
Бұл құралдар инвесторлар үшін тәуекелдерді азайтып, мемлекеттік органдармен жұмыс істеуді жеңілдетуге және рәсімдердің ашықтығын арттыруға бағытталған.
Неліктен бұл маңызды?
Қазақстан экономикасының әртараптануы елдің сыртқы нарықтағы құбылмалы жағдайларға төзімділігін арттырады. Мұнайдан бөлек өнеркәсіп, логистика, агроөнеркәсіп, энергетика және заманауи қызметтердің дамуы өсімді теңдестіріп, ұзақмерзімді тұрақтылыққа негіз қалайды.
Шетелдік сарапшылардың мұндай бағасы Қазақстанның халықаралық инвестициялық имиджі үшін де маңызды. Бұл елдің Орталық Азиядағы негізгі экономикалық және инвестициялық хаб ретіндегі рөлін күшейте түседі.
