Келісімдер шамамен $2 млрд-қа жетті. Қасым-Жомарт Тоқаевтың Берлиндегі келіссөздері аясында Қазақстан мен Германия арасында 30-дан астам коммерциялық құжатқа қол қойылды, деп хабарлайды DKNews.kz.
Президент бұл туралы 29 қыркүйекте Германияның Федералдық канцлері Фридрих Мерцпен келіссөз қорытындысы бойынша БАҚ өкілдеріне жасаған бірлескен мәлімдемесінде айтты. Германия үкіметі кездесу алдында энергетика мен шикізат серіктестігі, өңірлік ынтымақтастық және халықаралық қауіпсіздық келіссөздердің негізгі тақырыптары болатынын хабарлаған еді.
30-дан астам коммерциялық құжаттың құны — шамамен $2 млрд
Берлиндегі сапардың ең нақты экономикалық нәтижелерінің бірі қол қойылған коммерциялық құжаттар болды.
«Келіссөздер аясында жалпы құны шамамен 2 миллиард доллар болатын 30-дан астам коммерциялық құжатқа қол қойылды. Келісімшарттар тиімді жүзеге асырылса, екі елдің ынтымақтастығы бекемделе түсетіні анық. Мен ертең Бавария қаласына барып, бірқатар жоғары лауазымды тұлғалармен кездесуді жоспарлап отырмын. Сапар барысында бірегей жиын – Қазақстан-Бавария технологиялық форумына қатысамын. Бұл басқосу да елдеріміздің ынтымағын нығайтуға септігін тигізеді деп сенемін», – деді Қасым-Жомарт Тоқаев.
Бұл жерде $2 млрд соманы Қазақстан экономикасына қазірдің өзінде салынған инвестиция ретінде қабылдауға болмайды. Әңгіме сапар аясында жасалған 30-дан астам коммерциялық құжаттың жарияланған жалпы құны туралы болып отыр. Олардың экономикалық нәтижесі нақты жобалардың жүзеге асуына байланысты болады.
Берлиннен кейін технологиялық күн тәртібі жалғасады
Тоқаевтың Германиядағы сапары 30 қыркүйекте жалғасады.
Берлинде негізгі саяси және іскерлік келіссөздер өтсе, келесі кезеңде назар технология, ғылым, энергетика және инвестициялық мүмкіндіктерге ауысады.
Бұған дейін DKNews.kz Тоқаевтың Германия сапарының Берлин мен Мюнхендегі бағдарламасы туралы жазған еді. Басылымның мәліметінше, 30 қыркүйекке технология, энергетика, инновациялар, сауда және инвестициялық мүмкіндіктерге арналған Бавария–Қазақстан экономикалық форумы жоспарланған.
Германиямен инвестиция үшін жеке платформа ұсынылды
$2 млрд-тың коммерциялық құжаттары Берлиндегі жалғыз экономикалық нәтиже емес.
Тоқаев Германияның экономикалық қауымдастықтары мен қаржы институттарының басшыларымен кездесуде Қазақстан–Германия инвестициялық-қаржы платформасын құруды ұсынды. Оның идеясы — герман және еуропалық капиталды қазақстандық бірлескен қаржыландыру, кепілдіктер және тәуекелдерді бөлу құралдарымен байланыстыру.
Бұл тетік нақты іске қосылған жағдайда екі ел арасындағы жобаларды жеке келіссөздерден жүйелі қаржыландыру моделіне көшіруге мүмкіндік береді.
Берлиндегі бизнес форумда бұдан бөлек жалпы құны $54 млрд-тан асатын 40 инвестициялық бастаманың портфелі айтылды. Оның 21-і жүзеге асқан. Сондықтан $54 млрд портфель мен осы сапарда қол қойылған шамамен $2 млрд коммерциялық құжаттарды бір көрсеткіш ретінде қарастыруға болмайды: біріншісі — кең инвестициялық бастамалар портфелі, екіншісі — қазіргі сапар аясында рәсімделген құжаттардың жарияланған құны.
Тоқаев Украина туралы сөзін нақтылады
Экономикалық күн тәртібінен бөлек, баспасөз мәслихатында халықаралық саясат мәселелері көтерілді.
ARD тілшісі Демиан фон Остен Тоқаевтан бұған дейін Омбыда айтқан соғысты уақытша тоқтату туралы мәлімдемесін нақтылауды сұрады.
Президент Ресей президенті Владимир Путин туралы өзінің оң бағасын білдіріп, оны Ресейдің басшысы және мемлекет қайраткері ретінде қалай қабылдайтынын айтты. Бұл — Тоқаевтың жеке саяси бағасы.
Одан кейін Қазақстанның Украинаға қатысты ресми ұстанымына тоқталды:
«Әрине, Украинадағы жағдай бәрімізді алаңдатады. Мен әуел бастан Қазақстан Біріккен Ұлттар Ұйымы Жарғысының ережелерін қатаң ұстанатынын айтқанмын. Біз барлық мемлекеттің аумақтық тұтастығы қағидатын сақтауға және құрметтеуге үндеп келеміз. Украина халқына, оның тарихына, мәдениеті мен дәстүріне, тіліне зор құрметпен қарайтынымызды бұрыннан айтып жүрміз. Мен соғысты дереу тоқтату туралы айтпадым. Қазіргі жағдайда мұның оңай емес екенін түсінемін. Менің меңзегенім: Украина аумағындағы әскери іс-қимылды уақытша доғарып, дипломатиялық процеске көшу немесе қандай да бір келіссөз бастау еді», – деді Тоқаев.
Германия үкіметі де Мерц пен Тоқаев кездесуінің ресми күн тәртібіне халықаралық қауіпсіздік мәселелері кіретінін алдын ала хабарлаған.
Германияның өз ұстанымы бойынша, Мерц үкіметі Украинаға қолдауды жалғастырып, бейбіт реттеу Украина егемендігін сақтайтын және ұзақмерзімді қауіпсіздігін қамтамасыз ететін негізде жүргізілуі тиіс деп мәлімдеп келеді.
«Кез келген шиеленісті дипломатиялық жолмен шешу қажет»
Тоқаевтың айтуынша, Қазақстан мен Германия өңірлік және жаһандық мәселелер бойынша пікір алмасты.
«Біз кез келген шиеленісті бейбіт және дипломатиялық жолмен шешу қажет деп есептейміз. Бұл – екі елге де ортақ ұстаным. Сонымен қатар біз «Орталық Азия – Германия» форматындағы диалогті одан әрі дамытуға келістік. Қазақстан Германиямен ұзақмерзімді, өзара тиімді және нақты нәтижеге негізделген стратегиялық серіктестікті күшейте түсуге ниетті», – деді Мемлекет басшысы.
Сонымен бірге Германияның Украина жөніндегі нақты саясаты Қазақстанның ұстанымымен толықтай бірдей деп түсінуге болмайды. Берлин Киевке әскери және қаржылық қолдауын жалғастырып, Ресейге қысымды күшейтуді жақтайды. Мерц 2026 жылғы халықаралық кездесулерде бейбіт келіссөздер Украинамен тығыз үйлестіріліп жүргізілуі керектігін мәлімдеген.
Мерц Қазақстанға шақырылды
Тоқаев Германиямен дипломатиялық қарым-қатынастың 2027 жылы 35 жылдығы атап өтілетінін еске салды.
Президент екі ел осы уақыт ішінде сауда, инвестиция, мәдени-гуманитарлық байланыс және халықаралық ұйымдардағы ынтымақтастық бойынша елеулі жолдан өткенін айтты.
Баспасөз мәслихатында ол Фридрих Мерцті 2027 жылы өзіне қолайлы уақытта Қазақстанға мемлекеттік сапармен келуге шақырғанын да растады.
Сапардың нақты мерзімі әзірге жарияланған жоқ.
Берлиндегі келіссөздердің экономикалық нәтижесі енді қол қойылған құжаттардың нақты жобаларға айналуымен өлшенеді. Осы сапар қарсаңында Қазақстан неміс капиталы үшін бөлек қаржыландыру тетігін де ұсынған болатын: DKNews.kz жазған Қазақстан–Германия инвестициялық-қаржы платформасы жобаларды құрылымдау, бірлесіп қаржыландыру, кепілдік беру және тәуекелдерді бөлуге бағытталған.
