Қазақстанда мемлекеттік бағдарламалар мен әлеуметтік саясатты әзірлеуде жаңа тәсіл қолға алынбақ.
БҰҰ Балалар қоры (ЮНИСЕФ) мен Қазақстандық қоғамдық даму институты (ҚҚДИ) мінез-құлық ғылымын (Behavioural Science, BeSci) дамыту және оны мемлекеттік шешімдер қабылдау процесіне енгізу жөніндегі Өзара түсіністік туралы меморандумға қол қойды, деп хабарлайды DKNews.kz.
Бұл бағыттың басты мақсаты – адамдардың неге белгілі бір шешім қабылдайтынын тереңірек түсіну арқылы мемлекеттік қызметтердің, әлеуметтік жобалардың және ақпараттық науқандардың тиімділігін арттыру.
Мінез-құлық ғылымы деген не?
Көп жағдайда мемлекеттік бағдарламаның табысты болуы оның қаншалықты жақсы жазылғанына ғана емес, адамдардың оны қалай қабылдайтынына байланысты.
Мінез-құлық ғылымы дәл осы факторларды зерттейді. Ол адамдардың күнделікті таңдауы, әдеттері, психологиялық кедергілері мен мотивациясын талдау арқылы тиімді шешімдер ұсынуға мүмкіндік береді.
Бүгінде әлемнің көптеген елінде мұндай тәсілдер:
- профилактикалық бағдарламаларға қатысушылар санын арттыруға;
- әлеуметтік қызметтердің қолжетімділігін жақсартуға;
- салауатты өмір салтын насихаттауға;
- қоғам үшін маңызды мінез-құлық өзгерістерін қалыптастыруға көмектесіп келеді.
Қазақстанда қандай өзгеріс болады?
Жаңа серіктестік аясында ЮНИСЕФ Қазақстандық қоғамдық даму институтына сарапшылық қолдау көрсетеді.
Бірлескен жұмыс бірнеше маңызды бағытты қамтиды:
- мінез-құлық ғылымын институт қызметіне енгізу;
- мамандардың кәсіби дағдыларын дамыту;
- зерттеу әдістемелерін жетілдіру;
- әлеуметтік саясатты әзірлеуде заманауи аналитикалық құралдарды пайдалану;
- халықаралық тәжірибені Қазақстан жағдайына бейімдеу.
Нәтижесінде мемлекеттік бағдарламалар нақты деректерге және азаматтардың шынайы мінез-құлқын талдауға көбірек сүйенетін болады.
ЮНИСЕФ: Адамдардың шешім қабылдауын түсіну маңызды
Қазақстандағы ЮНИСЕФ өкілі д-р Рашед Мустафа Сарвардың айтуынша, тиімді бағдарламалар жасау үшін адамдардың күнделікті өмірдегі әрекеттерін ескеру қажет.
«Тіпті ең сапалы бағдарламалар да адамдардың қалай шешім қабылдайтынын және күнделікті өмірде қандай кедергілерге тап болатынын ескермесе, әр кез күтілетін нәтижелерге қол жеткізе бермейді. Мінез-құлық ғылымы шынымен адамдар үшін жұмыс істейтін шешімдерді әзірлеуге көмектеседі. Біз Қазақстандық қоғамдық даму институтымен күш біріктіріп, осы саланы дамытуға және халықаралық тәжірибені балалардың, жастардың және олардың отбасыларының игілігіне қолдануға қуаныштымыз», — деді ол.
ҚҚДИ: Бұл ұлттық сараптаманы күшейтеді
Қазақстандық қоғамдық даму институтының басқарма төрайымы Жұлдызай Ысқақова жаңа әріптестік әлеуметтік саясатты әзірлеуде жаңа мүмкіндіктер ашатынын айтты.
«ЮНИСЕФ-пен серіктестік мінез-құлық ғылымы саласындағы ұлттық сараптаманы нығайтуға, зерттеулер мен әлеуметтік саясатта заманауи аналитикалық тәсілдерді қолдануды кеңейтуге мүмкіндік береді. Біз осы бірлескен жұмыс сектораралық ынтымақтастықты дамытуды және Қазақстанда үздік халықаралық тәжірибелерді енгізуді ілгерілететініне сенімдіміз», — деді Жұлдызай Ысқақова.
Алдағы жоспар қандай?
Тараптар жақын уақытта бірлескен іс-қимыл жоспарын іске қосуды жоспарлап отыр.
Жоба аясында:
- халықаралық тәжірибе алмасу;
- мамандарды оқыту;
- мінез-құлық ғылымын зерттеу мен талдау жұмыстарына енгізу;
- мемлекеттік шешімдерді әзірлеуде жаңа әдістерді қолдану көзделген.
Сарапшылардың пікірінше, мұндай тәсіл әлеуметтік бағдарламалардың тиімділігін арттырып қана қоймай, балалардың, жасөспірімдердің, жастардың және отбасылардың өмір сапасын жақсартуға бағытталған нақты әрі ғылыми негізделген шешімдер қабылдауға мүмкіндік береді.
